Xe điện Trung Quốc tìm đường trở lại phương Tây

Năm 2026 được đánh giá là thời điểm bước ngoặt đối với chiến lược toàn cầu của các hãng xe điện (EV) Trung Quốc, khi ngày càng nhiều quốc gia phương Tây mở cửa đón nhận các mẫu xe hiệu suất cao sản xuất tại nước này.

Dù triển vọng tăng trưởng doanh số ở nước ngoài không cao, các hãng như BYD và Geely kỳ vọng có bước khởi đầu tích cực tại một số thị trường chưa khai thác. Điều này giúp các doanh nghiệp Trung Quốc củng cố hình ảnh là những nhà sản xuất hàng đầu về công nghệ và quy mô, trước khi xây dựng chỗ đứng lâu dài.

“Những điều chỉnh chính sách của Liên minh châu Âu (EU) và Canada mở ra cơ hội mới cho xe điện Trung Quốc tiếp cận các thị trường ôtô lớn ở phương Tây”, ông Qian Kang, chủ sở hữu nhà máy sản xuất bảng mạch in ôtô tại tỉnh Chiết Giang, cho biết. “Đây là thời điểm các doanh nghiệp cần tập trung vào xây dựng thương hiệu và kiểm soát chất lượng để tạo niềm tin với người tiêu dùng bản địa”.

Sau chuyến thăm cấp nhà nước tới Bắc Kinh, Thủ tướng Canada Mark Carney hôm 16/1 thông báo nước này sẽ bãi bỏ mức thuế trừng phạt bổ sung 100% đối với ôtô điện thuần túy (BEV) sản xuất tại Trung Quốc, đồng thời áp dụng hạn ngạch nhập khẩu hàng năm ở mức 49.000 xe.

Tuy nhiên, Canada vẫn duy trì thuế nhập khẩu 6,1% với xe hybrid của Trung Quốc, phần lớn có tầm hoạt động trên 500 km và được trang bị hệ thống giải trí hiện đại.

Động thái này được đưa ra chưa đầy một tuần sau khi EU và Trung Quốc đạt đồng thuận, thay thế mức tăng thuế từ 7,5% lên 35,3% hồi năm 2024 bằng các cam kết về giá.

Thỏa thuận này được kỳ vọng giúp cải thiện biên lợi nhuận cho các hãng xe điện Trung Quốc trong quá trình đẩy mạnh mở rộng ra thị trường quốc tế.

Geely, nhà sản xuất xe điện lớn thứ hai Trung Quốc, cho rằng việc Canada giảm thuế quan đã tạo thêm dư địa cho hãng và các đối thủ trong nước.

Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc, năm 2025, riêng khu vực đại lục xuất xưởng khoảng 2,6 triệu xe điện, bao gồm cả xe thuần điện và xe hybrid cắm sạc, tăng 104% so với năm trước.

Xe điện Trung Quốc đang chiếm ưu thế tại các thị trường như Đông Nam Á và Nga, nhưng vẫn chưa tạo ra sức ép đáng kể đối với các thương hiệu quốc tế lớn tại những thị trường trọng điểm như Mỹ và EU.

Ngân hàng UBS dự báo tốc độ tăng trưởng xuất khẩu xe điện của Trung Quốc sẽ chậm lại trong năm nay, sau khi đạt đỉnh vào năm 2025, do doanh số tại châu Âu suy giảm. Xuất khẩu xe điện từ Trung Quốc sang Canada gần như bằng 0 kể từ khi quốc gia Bắc Mỹ áp thuế 100% vào năm 2024.

“Việc giới hạn doanh số dưới 50.000 xe mỗi năm chưa đủ để tạo cú hích lớn cho kim ngạch xuất khẩu, nhưng sẽ là bước khởi đầu quan trọng nếu các hãng Trung Quốc thuyết phục được người tiêu dùng địa phương về độ tin cậy của sản phẩm”, ông Phate Zhang, nhà sáng lập công ty dữ liệu CnEVPost tại Thượng Hải, nhận định. “Canada, với vai trò là một phần của thị trường Bắc Mỹ, có ý nghĩa chiến lược đối với các doanh nghiệp Trung Quốc”.

BYD, nhà sản xuất xe điện và xe hybrid lớn nhất thế giới, bàn giao 159.869 xe tại châu Âu trong 11 tháng đầu năm 2025, tăng 276% so với cùng kỳ năm 2024. Hiện các mẫu xe điện sản xuất tại Trung Quốc của BYD chịu mức thuế chống trợ cấp 17%, cộng với thuế nhập khẩu tiêu chuẩn 10% tại thị trường EU.

Việc Canada dỡ bỏ thuế trừng phạt được kỳ vọng giúp BYD cải thiện biên lợi nhuận, trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu hiện chiếm khoảng 20% tổng doanh thu của hãng.

Trung Quốc hiện là thị trường xe điện lớn nhất thế giới, khi người tiêu dùng trong nước chiếm khoảng 70% tổng lượng xe điện mới bán ra toàn cầu trong năm ngoái, tương đương khoảng 13 triệu xe.

“Hầu hết ôtô xuất khẩu của Trung Quốc trước đây có giá khoảng 100.000 nhân dân tệ (khoảng 377 triệu đồng) , nhưng hiện ngày càng nhiều mẫu xe giá 300.000 nhân dân tệ (hơn 1,1 tỷ đồng) được bán ra thị trường quốc tế”, ông Xu Bin, trưởng bộ phận nghiên cứu của UBS Securities, cho biết. “Điều này cho thấy các nhà sản xuất Trung Quốc đang từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị thông qua cải tiến sản phẩm”.