Vì sao Ngày của Mẹ được tổ chức vào Chủ nhật thứ hai của tháng 5?

Ngày của Mẹ (hay còn gọi là Mother’s Day) từ lâu đã trở thành một trong những dịp lễ ý nghĩa và nhân văn trên toàn thế giới. Đây không chỉ là ngày để những người con bày tỏ tình yêu thương, sự biết ơn đối với mẹ, mà còn là dịp tôn vinh sự hy sinh thầm lặng, công lao sinh thành và dưỡng dục vô điều kiện của những người phụ nữ trong gia đình.

Dù mỗi quốc gia có cách tổ chức khác nhau, song phổ biến nhất hiện nay vẫn là việc kỷ niệm Ngày của Mẹ vào Chủ nhật thứ hai của tháng 5 hằng năm. Ít ai biết rằng phía sau ngày lễ này là cả một câu chuyện lịch sử kéo dài hàng thế kỷ.

Vì sao Chủ nhật thứ hai của tháng 5 thành Ngày của Mẹ?

Theo nhiều tài liệu lịch sử, nguồn gốc đầu tiên của Ngày của Mẹ được cho là xuất phát từ thời Hy Lạp cổ đại. Vào mùa xuân hằng năm, người Hy Lạp thường tổ chức những nghi lễ đặc biệt nhằm tôn vinh thần Rhea, mẹ của nhiều vị thần trong thần thoại Hy Lạp. Đây được xem là biểu tượng của tình mẫu tử và sự sinh sôi của sự sống. Những nghi lễ này mang ý nghĩa tri ân những người mẹ vì công lao sinh thành, nuôi dưỡng con cái.

Ngoài giả thiết bắt nguồn từ Hy Lạp cổ đại, một số tài liệu khác cho rằng hình thức sơ khai của Ngày của Mẹ từng xuất hiện tại Anh vào khoảng năm 1600. Khi đó, người dân Anh tổ chức ngày của mẹ diễn ra trước lễ Phục sinh khoảng 40 ngày. Đây là dịp để con cái trở về nhà, mang theo hoa, quà tặng cùng những lời chúc tốt đẹp dành cho mẹ mình nhằm thể hiện sự kính trọng và biết ơn.

Tuy nhiên, phong tục này dần mai một theo thời gian và gần như rơi vào quên lãng vào thế kỷ 19. Phải đến đầu thế kỷ 20, Ngày của Mẹ hiện đại mới chính thức được hồi sinh và lan rộng trên toàn thế giới nhờ nỗ lực của hai người phụ nữ Mỹ là Ann Maria Reeves Jarvis và con gái bà – Anna Marie Jarvis.

Tại Mỹ, Ngày của Mẹ phiên bản hiện đại được tổ chức rộng rãi vào Chủ nhật thứ hai của tháng 5 theo sáng kiến của Anna Jarvis. Bà sinh năm 1864 và được xem là người sáng lập Ngày của Mẹ tại Mỹ.

Ít ai biết rằng ý tưởng về ngày lễ này xuất phát từ chính mong ước của mẹ bà. Năm 1876, khi mới 12 tuổi, Anna Jarvis thường cùng mẹ đến nhà thờ cầu nguyện. Trong những lần tham gia sinh hoạt tôn giáo ấy, mẹ bà từng bày tỏ mong muốn sẽ có một ngày đặc biệt để tưởng nhớ và ghi nhận sự cống hiến to lớn của những người mẹ dành cho gia đình.

Lời mong ước giản dị ấy đã in sâu trong tâm trí Anna Jarvis suốt nhiều năm. Đến năm 1905, sau khi mẹ qua đời, bà quyết tâm biến điều đó thành hiện thực. Trong buổi lễ tưởng niệm mẹ, Anna Jarvis đã nhắc lại tâm nguyện của bà và bắt đầu hành trình vận động để thành lập một ngày lễ dành riêng cho các bà mẹ.

Hai năm sau, Anna Jarvis chính thức phát động chiến dịch trên khắp nước Mỹ. Bà liên tục viết thư, diễn thuyết trước công chúng và kêu gọi các tổ chức, nhà thờ cũng như người dân ủng hộ việc thiết lập một ngày nhằm tôn vinh những người mẹ vì sự tận tụy chăm sóc gia đình vô điều kiện.

Anna Jarvis đề xuất chọn Chủ nhật thứ hai của tháng 5 làm Ngày của Mẹ, bởi thời điểm này trùng với ngày mất của mẹ bà. Chính đề xuất ấy sau này đã trở thành thông lệ phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Ngày của Mẹ được công nhận tại Mỹ ra sao?

Nhà thờ Andrews Methodist Episcopal tại bang Tây Virginia, Mỹ là nơi đầu tiên chính thức tổ chức lễ kỷ niệm Ngày của Mẹ. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong lịch sử hình thành ngày lễ này. Sau đó, nhà thờ được đổi tên thành Đền thờ Ngày của Mẹ Quốc tế và được công nhận là Di tích Lịch sử Quốc gia kể từ ngày 5/10/1992.

Nhờ chiến dịch vận động mạnh mẽ của Anna Jarvis, chỉ trong vài năm, hầu hết các bang tại Mỹ đều bắt đầu tổ chức Ngày của Mẹ. Phong trào này nhanh chóng lan rộng ra nhiều quốc gia khác trên thế giới.

Đến năm 1912, Anna Jarvis đăng ký nhãn hiệu cho cụm từ “Chủ nhật thứ hai của tháng Năm, Ngày của Mẹ” và thành lập Hiệp hội Quốc tế Ngày của Mẹ nhằm thúc đẩy sự lan tỏa của ngày lễ này.

Hai năm sau, vào năm 1914, Tổng thống Mỹ Woodrow Wilson chính thức ký quyết định công nhận Ngày của Mẹ là ngày lễ quốc gia tại Mỹ. Kể từ đó, Chủ nhật thứ hai của tháng 5 trở thành ngày lễ thường niên để người dân Mỹ tri ân mẹ của mình.

Không chỉ khởi xướng Ngày của Mẹ, Anna Jarvis còn luôn nhấn mạnh giá trị tinh thần của ngày lễ này. Theo bà, điều quan trọng nhất không nằm ở quà tặng vật chất mà là sự quan tâm chân thành của mỗi người con dành cho mẹ.

Trong một cuộc phỏng vấn, Anna Jarvis từng chia sẻ: “Một tấm thiệp in không có ý nghĩa gì. Bạn nên viết thư hoặc gửi lời chúc trực tiếp cho người phụ nữ đã hy sinh cho bạn nhiều hơn bất kỳ ai trên thế giới này”.

Bên cạnh đó, bà cũng lựa chọn hoa cẩm chướng làm biểu tượng của Ngày của Mẹ. Theo quan niệm của Anna Jarvis, hoa cẩm chướng đỏ tượng trưng cho những người mẹ còn sống, trong khi hoa cẩm chướng trắng dùng để tưởng nhớ những người mẹ đã qua đời.

Trong mỗi dịp lễ, bà thường kể lại những kỷ niệm về mẹ mình như một cách lan tỏa tình cảm gia đình và nhắc nhở mọi người trân trọng đấng sinh thành.

Tuy nhiên, về sau, Anna Jarvis lại phản đối mạnh mẽ việc thương mại hóa Ngày của Mẹ. Bà cho rằng đây là ngày lễ mang ý nghĩa cá nhân, thiêng liêng và cần được tổ chức theo truyền thống riêng của từng gia đình thay vì trở thành dịp kinh doanh thương mại.

Điều khiến nhiều người xúc động là chính Anna Jarvis, người sáng lập ra Ngày của Mẹ, lại không có con. Bà qua đời ở tuổi 83 tại một viện dưỡng lão. Hiện nay, nơi sinh của bà tại bang Bắc Carolina, Mỹ đã được chuyển thành bảo tàng để tưởng nhớ người phụ nữ góp phần tạo nên một ngày lễ giàu ý nghĩa trên toàn thế giới.

Ngày nay, ở mỗi quốc gia, Ngày của Mẹ được tổ chức theo nhiều hình thức khác nhau nhưng đều mang chung ý nghĩa tôn vinh tình mẫu tử và bày tỏ lòng biết ơn đối với mẹ.

Tại Mỹ và nhiều nước phương Tây, trong Ngày của Mẹ, người dân thường đưa mẹ đi ăn tối để mẹ không phải nấu nướng hay vất vả làm việc nhà trong ngày đặc biệt này. Nhiều đứa trẻ nhỏ còn tự tay chuẩn bị bữa sáng và mang đến tận giường cho mẹ như một cách thể hiện tình yêu thương giản dị.

Tại Việt Nam, Ngày của Mẹ những năm gần đây cũng ngày càng được nhiều người quan tâm và hưởng ứng. Vào dịp này, nhiều người con dành tặng mẹ những món quà, bó hoa hay những lời chúc ý nghĩa để thể hiện sự biết ơn với đấng sinh thành.

Dù được tổ chức ở bất kỳ quốc gia nào hay dưới hình thức ra sao, Ngày của Mẹ vẫn luôn là dịp nhắc nhở mỗi người về giá trị thiêng liêng của tình mẫu tử, thứ tình cảm bền bỉ và cao cả nhất trong cuộc đời mỗi con người.