Từ rời rạc đến kết nối: Hành trình xây dựng nền tảng số chung của ngành y tế

Ông Quang Minh, 60 tuổi, từng có thời gian dài điều trị bệnh tim mạch tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Sau khi bệnh tình ổn định, ông vẫn thường xuyên đi tái khám. Với những người có quá trình khám chữa bệnh kéo dài như ông, việc thông tin được lưu trữ điện tử giúp giảm bớt nhu cầu mang theo nhiều giấy tờ mỗi lần đi khám.

Tuy nhiên, nếu ông chuyển đến cơ sở khác, dữ liệu không phải lúc nào cũng có thể được sử dụng ngay trên hệ thống của nơi tiếp nhận.

Ứng dụng của một bệnh viện có thể lưu đầy đủ lịch sử khám, kết quả xét nghiệm hay đơn thuốc, nhưng nếu hệ thống đó không kết nối với cơ sở khác, người bệnh vẫn có thể phải cung cấp lại thông tin hoặc mang theo hồ sơ cũ.

Đây là khoảng trống mà ngành y tế đang giải quyết bằng cách cụ thể hóa Quyết định 4048/QĐ-BYT ngày 31/12/2025 của Bộ Y tế về Danh mục và Kế hoạch triển khai các nền tảng số dùng chung.

Trong đó, Nền tảng Sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID được xác định là một nền tảng số dùng chung, đồng thời các trường thông tin và định dạng dữ liệu được yêu cầu thống nhất để phục vụ liên thông.

Nhật ký “sức khỏe” của người dân

Tại TP.HCM, từ ngày 1/7/2026, Hồ sơ sức khỏe điện tử trên ứng dụng Công dân số TP.HCM chính thức được đưa vào vận hành. Hồ sơ được hình thành từ việc kết nối dữ liệu sức khỏe trên Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng với dữ liệu khám, chữa bệnh từ hồ sơ bệnh án điện tử tại các cơ sở y tế.

Theo mô hình này, thông tin sức khỏe của người dân được tập hợp thay vì nằm riêng lẻ tại từng lần khám. Người dân có thể đăng nhập ứng dụng Công dân số bằng VNeID để theo dõi những thông tin đã được cập nhật.

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho rằng Hồ sơ sức khỏe điện tử được xem như một “nhật ký sức khỏe” của mỗi người dân, lưu trữ từ thông tin định danh, tiền sử bệnh, yếu tố nguy cơ đến kết quả khám sức khỏe, khám chữa bệnh, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, đơn thuốc và tiêm chủng.

Theo ông, điều quan trọng là hồ sơ không dừng lại ở một lần thăm khám. Mỗi lần người dân tiếp cận hệ thống y tế sẽ bổ sung thêm dữ liệu, giúp bác sĩ có cái nhìn đầy đủ hơn về tình trạng sức khỏe và hỗ trợ quá trình chăm sóc liên tục.

Khi đó, người bệnh giảm việc phải cung cấp lại những thông tin đã có, còn bác sĩ có thêm cơ sở để khai thác tiền sử và quá trình điều trị, giảm thời gian thu thập thông tin và hạn chế các chỉ định xét nghiệm trùng lặp khi kết quả cũ vẫn có giá trị sử dụng.

Dự kiến từ tháng 12/2026, khi Kho dữ liệu ngành Y tế TP.HCM hoàn thiện và vận hành, Hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ tiếp tục được bổ sung dữ liệu khám, chữa bệnh từ các bệnh viện và cơ sở y tế trên địa bàn.

Làm sạch và liên thông dữ liệu

Bộ Y tế cũng đã triển khai Chiến dịch 90 ngày làm sạch, làm giàu, chuẩn hóa dữ liệu của 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế và Chiến dịch 100 ngày tạo lập, cập nhật Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID.

Tại hội nghị triển khai ngày 15/7, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết về mặt kỹ thuật, 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được kết nối, nhưng chất lượng dữ liệu vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”. Vì vậy, giai đoạn tiếp theo không chỉ là kết nối các hệ thống mà còn phải làm sạch, chuẩn hóa và liên tục cập nhật dữ liệu.

“Trước mắt, các địa phương cần khẩn trương tạo lập Sổ sức khỏe điện tử cho người dân, sau đó mọi thông tin từ khám sức khỏe định kỳ, khám chữa bệnh sẽ được tự động cập nhật lên hệ thống”, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức nói.

Theo kế hoạch, dữ liệu từ khám chữa bệnh, khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và các hoạt động chăm sóc sức khỏe sẽ từng bước được kết nối với Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế, đồng bộ với cơ sở dữ liệu dân cư và tích hợp trên VNeID.

Qua đó, ngành y tế hướng tới hình thành cơ sở dữ liệu sức khỏe cá nhân thống nhất, phục vụ quản lý sức khỏe theo vòng đời.

Chiến dịch được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ ngày 8/7 đến 15/10, với sự tham gia của Bộ Y tế, Bộ Công an và UBND các tỉnh, thành phố… nhằm từng bước hình thành cơ sở dữ liệu sức khỏe cá nhân thống nhất và bảo đảm mỗi người dân đều có một Sổ Sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID.

Ông Lê Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Chuyển đổi số Quốc gia, Bộ KH&CN, cho rằng một yêu cầu quan trọng trong giai đoạn hiện nay là phát triển các nền tảng số dùng chung. Thay vì tự xây dựng hệ thống riêng lẻ, các đơn vị cần chuyển sang tư duy dùng chung hạ tầng, nền tảng, đồng thời chia sẻ và kết nối dữ liệu.

Theo ông, các nền tảng dùng chung không chỉ giúp tiết kiệm chi phí đầu tư, rút ngắn thời gian triển khai mà còn tạo điều kiện chuẩn hóa quy trình, đồng bộ dữ liệu và nâng cao khả năng liên thông giữa các hệ thống. Đây là cơ sở để hình thành các dịch vụ số liền mạch, hướng tới trải nghiệm “một lần khai báo, nhiều lần sử dụng”.

Ông cũng cho rằng để thực hiện được điều này, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy chia sẻ dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin. Đồng thời khuyến khích doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam tham gia phát triển các nền tảng số dùng chung có chất lượng và khả năng mở rộng.

Theo Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế, tính đến ngày 11/7 đã có gần 32,8 triệu người dân có Sổ sức khỏe điện tử. TP.HCM dẫn đầu cả nước với 3,3 triệu người dân có Sổ sức khỏe điện tử, sau đó là Hà Nội với hơn 3 triệu sổ.

Đến ngày 25/7/2026, đã có gần 10.000 tài khoản sử dụng Cổng dữ liệu sức khỏe được cấp cho các cá nhân, khoảng 1.100 cơ sở khám chữa bệnh đã cập nhật, kết nối liên thông hơn 535.000 hồ sơ khám sức khỏe lên Cổng dữ liệu sức khỏe.

Đây là bước đầu đưa dữ liệu khám sức khỏe từ nhiều cơ sở vào một hệ thống chung, thay vì chỉ lưu giữ tại nơi phát sinh.