TP.HCM hỗ trợ đến 6 tỷ đồng để người dân lo chỗ ở khi khai thác không gian ngầm

Theo dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao đang được UBND TP.HCM lấy ý kiến người dân, Thành phố đề xuất bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ nhằm bảo đảm quyền và lợi ích của người dân, tổ chức bị ảnh hưởng.

Hỗ trợ đến 6 tỷ đồng cho người dân

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất cơ chế hỗ trợ bổ sung với một số trường hợp thu hồi đất theo Luật Phát triển đô thị.

Trong đó, ngoài các khoản bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định hiện hành, người có đất thu hồi thuộc trường hợp quy định tại Luật Phát triển đô thị còn được nhận thêm 10% mức bồi thường, hỗ trợ bằng tiền đất, và được áp dụng cơ chế thưởng nếu bàn giao mặt bằng trước thời hạn.

Dự thảo cũng đề xuất giải quyết những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thu hồi đất. Nhất là đối với các thửa đất còn lại có diện tích nhỏ, không có đường giao thông kết nối hoặc không đáp ứng điều kiện xây dựng nhà ở.

Cụ thể, với phần đất còn lại ngoài ranh dự án dưới 100m² - là đất phi nông nghiệp hoặc dưới 1.000m² đối với đất nông nghiệp, nếu đáp ứng các điều kiện và người dân có yêu cầu, cơ quan chức năng có thể thu hồi, bồi thường, hỗ trợ mà không phải điều chỉnh quy hoạch, ranh dự án.

Dự thảo cũng đưa ra chính sách hỗ trợ với các trường hợp sử dụng đất ổn định nhưng không đủ điều kiện được bồi thường. Mức hỗ trợ được xác định theo thời điểm sử dụng, nguồn gốc đất và tình trạng chấp hành pháp luật đất đai.

Đối với đất phi nông nghiệp sử dụng trước ngày 1/8/2024, không vi phạm pháp luật về đất đai và đáp ứng các điều kiện theo quy định, mức hỗ trợ dự kiến từ 40 - 100% giá đất tính tiền bồi thường.

Với trường hợp có vi phạm pháp luật về đất đai, mức hỗ trợ được đề xuất từ 28 - 70%, tùy thời điểm sử dụng đất.

Với mua bán, chuyển nhượng hoặc tặng cho nhà, đất bằng giấy tay trong khoảng thời gian từ sau ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024, người đang trực tiếp sử dụng đất có thể được hỗ trợ tương đương mức bồi thường, hoặc hỗ trợ về đất nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Một điểm mới đáng chú ý là chính sách hỗ trợ tái định cư bằng tiền đối với người có đất thu hồi đủ điều kiện tái định cư nhưng không nhận nhà, đất tái định cư và lựa chọn tự lo chỗ ở mới.

Theo dự thảo, với địa bàn cấp xã chưa có đủ quỹ nhà, đất tái định cư, mức hỗ trợ được xác định trên cơ sở giá đất ở theo bảng giá đất và diện tích tối thiểu tách thửa tại nơi có đất thu hồi, đồng thời áp dụng mức trần hỗ trợ theo bốn khu vực.

TP.HCM chia mức hỗ trợ tương ứng các khu vực. Trong đó khu vực 1 gồm các địa phương trung tâm như Sài Gòn, Bến Thành, Tân Định, Bàn Cờ, Xuân Hòa, Chợ Lớn, Bình Thạnh, Phú Nhuận và một số phường khác. Mức hỗ trợ tối đa với khu vực này là 6 tỷ đồng/trường hợp.

Khu vực 2 gồm các phường/xã tiệm cận trung tâm và đô thị vệ tinh như Gò Vấp, Thủ Đức, Bình Tân, Thuận An, Dĩ An, Vũng Tàu... có mức hỗ trợ tối đa 3,5 tỷ đồng.

Khu vực 3 tối đa 1,5 tỷ đồng gồm các xã phường ngoại thành như Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh, Nhà Bè, Cần Giờ, Bến Cát, Phú Mỹ...

Khu vực 4 gồm các xã như Dầu Tiếng, Côn Đảo, Đất Đỏ, Xuyên Mộc... hỗ trợ tối đa 1 tỷ đồng.

Trường hợp địa bàn có đất thu hồi đã có quỹ nhà, đất tái định cư để bố trí, mức hỗ trợ bằng tiền đối với người dân tự lo chỗ ở được đề xuất bằng 50% mức quy định tương ứng.

Dự thảo cũng bổ sung các cơ chế tái định cư đối với hộ gia đình có diện tích đất ở còn lại không đủ điều kiện xây dựng nhà ở; hỗ trợ tạm cư trong thời gian chờ bố trí tái định cư; tạo điều kiện mua, thuê mua nhà ở xã hội cho những trường hợp bị thu hồi đất, nhà ở theo quy định.

Đối với hộ gia đình nhiều thế hệ, hoặc nhiều cặp vợ chồng cùng sinh sống trên một thửa đất bị thu hồi, có từ 7 nhân khẩu thường trú trở lên và đáp ứng các điều kiện liên quan, dự thảo đề xuất xem xét hỗ trợ mua, hoặc thuê mua thêm một suất nhà ở xã hội theo giá tái định cư được duyệt, bên cạnh suất tái định cư theo quy định.

Bồi thường 100% chi phí khắc phục thiệt hại do ảnh hưởng công trình ngầm

Một điểm mới nổi bật của Nghị quyết là quy định rõ chính sách bồi thường, hỗ trợ với tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng khi Nhà nước hoặc các chủ đầu tư khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao vì lợi ích công cộng.

Theo đề xuất, người sử dụng đất dù không bị thu hồi nhưng bị hạn chế khả năng khai thác, sử dụng đất do phạm vi bảo vệ công trình ngầm, hành lang an toàn, hoặc yêu cầu bảo đảm an toàn của dự án, vẫn có thể được xem xét bồi thường, hỗ trợ.

Các trường hợp được xem xét bao gồm việc không thể xây dựng, cải tạo, sửa chữa công trình đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận trước thời điểm công bố phạm vi ảnh hưởng; dự án đã được phê duyệt, cấp phép nhưng bị hạn chế diện tích xây dựng, chiều cao, số tầng, công năng và khả năng khai thác hợp pháp khi triển khai.

Dự thảo quy định nhà ở, công trình và tài sản phải sửa chữa, gia cường, chống đỡ, chống thấm, chống rung hoặc hệ thống hạ tầng kỹ thuật phải di dời, hoàn trả do ảnh hưởng trực tiếp của dự án, được bồi thường 100% chi phí sửa chữa, khắc phục, di dời hoặc hoàn trả.

Tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng còn được xem xét áp dụng các chính sách hỗ trợ ổn định đời sống, ổn định sản xuất, kinh doanh; di dời vật nuôi; đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm; tái định cư và hỗ trợ tháo dỡ, di dời theo quy định.

Dự thảo cũng làm rõ trách nhiệm bồi thường trong trường hợp khai thác không gian không vì lợi ích công cộng. Theo đó, chủ đầu tư, tổ chức, cá nhân thực hiện khai thác phải có trách nhiệm thỏa thuận và chi trả cho những người có quyền, lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng.

Trường hợp thiệt hại phát sinh do lỗi trong quá trình thi công, quản lý, khai thác công trình ngầm, tổ chức hoặc cá nhân gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm bồi thường, khắc phục theo quy định pháp luật...

Theo UBND TP.HCM, Thành phố đang triển khai nhiều dự án hạ tầng ngầm quy mô lớn như hệ thống metro, các ga ngầm, trung tâm thương mại ngầm, bãi đỗ xe ngầm, hầm chui giao thông và hệ thống cống thoát nước ngầm tập trung.

Cùng với đó là khai thác không gian tầm thấp và tầm cao cũng phát triển mạnh mẽ.

Trong quá trình xây dựng và vận hành công trình ngầm, tầm thấp hoặc tầm cao, phạm vi bảo vệ và hành lang an toàn thường chạy trực tiếp phía dưới hoặc phía trên nhà ở, công trình, thửa đất của người dân và tổ chức. Dù Nhà nước không thực hiện thu hồi đất trên bề mặt, việc khai thác này gây ra những thiệt hại và hạn chế thực tế rất rõ rệt.