Thị trường công nghệ lệch pha: 83 công nghệ chào bán trên mỗi nhu cầu tìm mua

Thông tin được đề cập tại Hội nghị toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển KH&CN, diễn ra ngày 23/10/2026, do Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) phối hợp với Văn phòng Chính phủ tổ chức

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị, Bộ trưởng KH&CN Vũ Hải Quân đồng chủ trì phiên trao đổi, giải đáp.

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, các chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được điều chỉnh theo hướng tăng quyền chủ động, chia sẻ rủi ro và thúc đẩy doanh nghiệp tham gia nghiên cứu.

Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo cùng các văn bản hướng dẫn mở rộng cơ chế đặt hàng, khoán chi, giao quyền khai thác kết quả nghiên cứu và hỗ trợ thương mại hóa công nghệ. Qua đó, tạo thêm điều kiện để viện, trường và doanh nghiệp phối hợp từ nghiên cứu, phát triển đến ứng dụng sản phẩm vào thực tiễn.

Từ đó, liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp đã tạo ra nhiều kết quả ứng dụng cụ thể, từ phát triển công nghệ trí tuệ nhân tạo đến cải tiến sản xuất công nghiệp và chuyển giao giống cây trồng.

Tuy nhiên, mức độ tham gia của doanh nghiệp vào hoạt động nghiên cứu vẫn còn hạn chế. Giai đoạn 2021 - 2025, trong 1.451 nhiệm vụ KH&CN cấp quốc gia được tổng hợp, doanh nghiệp chủ trì 181 nhiệm vụ, chiếm 12,5%. Kinh phí dành cho nhóm nhiệm vụ này chiếm 25,7% tổng kinh phí của các nhiệm vụ được thống kê.

Thị trường công nghệ cũng chưa cân đối giữa cung và cầu. Đến ngày 22/8/2026, các sàn giao dịch được tổng hợp có khoảng 62.548 công nghệ chào bán, trong khi chỉ có 750 nhu cầu tìm mua, tương đương khoảng 83 công nghệ chào bán trên mỗi nhu cầu.

Từ tháng 1 đến tháng 8/2026, các sàn ghi nhận 72 giao dịch thành công, với tổng giá trị 11,233 tỷ đồng. Các số liệu này chỉ phản ánh phạm vi báo cáo của các sàn, chưa bao quát toàn bộ giao dịch công nghệ trên thị trường.

Theo Bộ KH&CN, những hạn chế trên không chỉ xuất phát từ nguồn vốn mà còn từ cách thức tổ chức hợp tác. Doanh nghiệp thường tham gia muộn, khiến yêu cầu về tính năng, giá thành và khả năng tích hợp chưa được xác định ngay từ đầu. Nhiều kết quả nghiên cứu còn thiếu dữ liệu vận hành, tiêu chuẩn, chứng nhận và kinh phí hoàn thiện trước khi đưa ra thị trường.

Bên cạnh đó, các bên còn gặp khó khăn trong định giá công nghệ, xác định quyền khai thác, phân chia lợi ích và trách nhiệm khi thử nghiệm. Sản phẩm mới thiếu khách hàng đầu tiên, trong khi hiệu quả ứng dụng sau nghiệm thu chưa được theo dõi thường xuyên.

Để khắc phục, Bộ KH&CN đưa ra sáu nhóm giải pháp trọng tâm: đo lường kết quả liên kết bằng 10 chỉ số dựa trên dữ liệu sẵn có; đồng tài trợ theo vốn doanh nghiệp thực góp; gắn phân bổ kinh phí cho viện, trường với kết quả hợp tác và chuyển giao; nâng cao năng lực tiếp nhận công nghệ của doanh nghiệp; tạo lập thị trường ban đầu cho sản phẩm mới; phát huy vai trò của tổ chức trung gian và cụ thể hóa quyền tự chủ trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ.

Các giải pháp hướng đến tăng trách nhiệm của từng bên, khuyến khích doanh nghiệp tham gia từ đầu và bảo đảm kết quả nghiên cứu có điều kiện tiếp tục hoàn thiện, ứng dụng sau nghiệm thu.