Phá đá mở đường vào nơi 13 hộ dân Lạng Sơn sống cảnh ‘3 không'

5 tháng bạt núi, hạ đèo

Nhiều năm qua, 13 hộ đồng bào Tày, Nùng tại khu dân cư Lân Nóng ở thôn Loi, xã Cai Kinh, tỉnh Lạng Sơn sống gần như tách biệt với thế giới bên ngoài.

Cách trung tâm xã chỉ khoảng 3km đường chim bay, nhưng do địa hình núi đá vôi hiểm trở chắn lối, muốn vào bản chỉ có hai lựa chọn: cuốc bộ men vách đá hơn 3 giờ đồng hồ, hoặc đi đường vòng qua xã Chi Lăng và Vạn Ninh dài tới 50km trên những lối mòn trơn trượt, chỉ phục vụ xe đạp và xe máy lưu thông khó khăn, ô tô chưa thể tiếp cận.

Khát khao thoát khỏi cảnh biệt lập, giữa năm 2024, người dân Lân Nóng chắt chiu gần 500 triệu đồng, thuê máy móc tự phá đá, mở lối vào khu dân cư. Thế nhưng, con đường tạm dốc đá, gập ghềnh vẫn chưa đủ sức cho ô tô qua lại, giao thương của 13 hộ dân vì thế vẫn nhiều bề khó khăn.

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn của kỳ họp thứ 44 HĐND tỉnh Lạng Sơn khóa XVII, nhiệm kỳ 2021-2026, ông Nguyễn Cảnh Toàn, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn, cam kết mở rộng, nâng cấp tuyến đường vào Lân Nóng, đồng thời sớm đưa điện và sóng viễn thông đến khu dân cư.

Từ cam kết đó, tỉnh Lạng Sơn phối hợp với Quân khu 1 triển khai mở đường vào “ốc đảo” giữa núi đá vôi. Người dân hiến đất, góp công, chặt cây, san gạt mặt bằng, vận chuyển vật liệu, cùng bộ đội đưa tuyến đường xuyên qua địa hình hiểm trở.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lạng Sơn, Sư đoàn 3 và Lữ đoàn 575 huy động nhân lực, máy móc, đào đắp, san gạt hơn 8.300m³ đất đá; khoan, nổ mìn hạ 4 con đèo với tổng chiều dài gần 1.000m, xử lý hơn 6.600m³ đá tảng.

Sau hơn 5 tháng thi công, tuyến đường bê tông dài 2,7km, rộng 3m, tổng kinh phí hơn 12 tỷ đồng hoàn thành và được khánh thành ngày 12/8.

Những dãy núi đá từng chắn lối vào Lân Nóng nay đã có một tuyến đường xuyên qua. Với 13 hộ dân nơi đây, đó không chỉ là một công trình giao thông mà còn là lối mở cho giấc mơ thoát cảnh biệt lập, tìm hướng phát triển kinh tế và cải thiện cuộc sống.

Đón điện mặt trời, phủ sóng 4G, mở hướng thoát nghèo

Tuyến đường bê tông dài 2,7 km mở qua núi đá đã chấm dứt cảnh biệt lập tại cụm dân cư Lân Nóng. Từ chỗ phải cuốc bộ hàng giờ, nay ô tô đã vào tận nơi. Cùng với đường mới, Viettel Lạng Sơn kéo cáp, dựng trạm phát sóng xóa vùng lõm viễn thông; hệ thống điện mặt trời cũng được đưa về phục vụ 13 hộ dân. Hạ tầng thông suốt tạo bước đệm căn bản để giải quyết bài toán sinh kế từ chăn nuôi ngựa bạch và du lịch cộng đồng.

Trả lời phóng viên Báo Điện tử VTC News, bà Nông Thị Huyền Trang, Phó Chủ tịch UBND xã Cai Kinh, tỉnh Lạng Sơn, cho biết giao thông thuận lợi mang ý nghĩa then chốt cho đời sống và kinh tế địa phương.

“Trước đây chưa có đường, nông sản làm ra khó đưa ra ngoài tiêu thụ nên dễ bị ép giá, bà con chỉ sản xuất manh mún. Nay giao thông thông suốt, giá trị nông sản tăng lên, người dân mới yên tâm mở rộng sản xuất. Tuyến đường cũng giúp lượng khách du lịch tăng mạnh và tạo điều kiện vận chuyển vật tư đưa điện, phủ sóng viễn thông về bản”, bà Trang chia sẻ.

Theo bà Trang, Lân Nóng có 13 hộ thì tới 11 hộ nghèo và 2 hộ cận nghèo. Từ nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia, xã đã cấp 10 con ngựa giống cho 10 hộ khó khăn để phát triển kinh tế kết hợp du lịch trải nghiệm. Đồng thời, địa phương đang khảo sát đầu tư đường cảnh quan, cây xanh và công trình vệ sinh công cộng nhằm phát huy lợi thế cảnh quan núi đá hoang sơ cùng nếp nhà sàn truyền thống của đồng bào Nùng.

Là một trong những hộ nhận ngựa đợt này, anh Phạm Văn Tình phấn khởi: “Ngày trước muốn ra ngoài phải đi bộ, mùa mưa đường trơn trượt qua núi đá, xe cộ gần như không vào được. Giờ ô tô chạy đến tận nơi, trong nhà có điện, điện thoại có sóng nên cuộc sống khác hẳn. Được hỗ trợ con ngựa giống, chúng tôi càng có thêm động lực làm ăn, chỉ mong đàn ngựa phát triển tốt để sớm thoát nghèo”.

Tuyến đường bê tông chưa thể lập tức đưa 13 hộ dân thoát nghèo, nhưng đã xóa rào cản lớn nhất: sự biệt lập. Khi giao thông, điện và sóng viễn thông đồng bộ, cơ hội đổi thay đang dần hiện hữu giữa thung lũng đá Lân Nóng.