Nước xạ đen tốt nhưng không phải ai cũng uống được

Theo quan niệm Đông y, cây xạ đen tính hàn, vị chát, giúp thanh nhiệt, giải độc, trị viêm gan, an thần, hỗ trợ ngủ ngon, hạ huyết áp. Dược liệu này rất tốt cho sức khỏe, hỗ trợ tăng cường sức đề kháng.

Trong y học hiện đại, xạ đen chứa các polyphenol, sesquiterpene, triterpene, hợp chất khác như flavonoid, quinon, tanin, axit amin. Các hợp chất có trong cây xạ đen như flavonoid, polyphenol, quinone tác dụng chống hình thành khối u, ức chế sự phát triển, hạn chế di căn, hỗ trợ phòng ngừa ung thư.

Theo bác sĩ Hoàng Sầm, Viện Y học Bản địa Việt Nam, xạ đen là cây thuốc quý, trước đây mọc dại. Sau này, cây xạ đen được người dân trồng nhiều ở vườn để uống thay trà. Tại một số vùng, người dân trồng xạ đen lấy lá, thân bán làm thuốc nam. Lá xạ đen thu hoạch tốt nhất từ tháng 10.

Xạ đen được biết đến với tác dụng chữa bệnh về gan. Tại Hòa Bình, người dân tộc Mường từ lâu đã nấu nước xạ đen cho người có biểu hiện da vàng, chướng bụng uống.

Sau này, xạ đen còn được dùng làm thuốc chữa dị ứng, trị mụn nhọt, cầm máu vết thương, giảm mỡ máu, tăng huyết áp, chữa các trường hợp gầy mòn, rối loạn tiêu hóa, giúp ăn ngon, mát huyết, thông kinh lợi niệu. Chữa kinh không đều, bế kinh, trị mất ngủ, vàng da, chữa chứng vô sinh.

Xạ đen lành tính, ít tác dụng phụ nên nhóm người sử dụng rộng, gồm cả người mắc ung thư kể cả giai đoạn cuối, tăng huyết áp, men gan tăng, viêm gan B, các u lành tính như u xơ tử cung, u xơ tuyến vú.

Người dân có thể nấu lá xạ đen còn tươi lấy nước uống hoặc phơi khô pha như trà.

Do xạ đen tác dụng hạ huyết áp nên người huyết áp thấp không nên dùng. Lá xạ đen có tính thải độc tố nên thận sẽ phải hoạt động nhiều nên người yếu thận, suy thận hạn chế sử dụng loại thảo dược này. Ngoài ra, phụ nữ mang thai và trẻ em dưới 5 tuổi cũng nên tránh.