Nhiều nước thực hiện chính sách mạnh tay thúc đẩy chuyển đổi xe năng lượng sạch

Các nhà hoạch định chính sách từ những nền kinh tế phát triển đang sẵn sàng chi ra những khoản ngân sách khổng lồ, đồng thời thiết lập các hàng rào pháp lý nghiêm ngặt chưa từng có nhằm đưa toàn bộ chuỗi cung ứng và hệ thống giao thông phải dịch chuyển, hướng tới kỷ nguyên điện khí hóa.

Sự chuyển hướng này không đơn thuần là bài toán giảm phát thải carbon, mà sâu xa hơn là một cuộc chạy đua chiến lược nhằm đảm bảo độc lập an ninh năng lượng và giành lợi thế trong nền kinh tế xanh. Việc loại bỏ dần động cơ đốt trong đang được hiện thực hóa không phải bằng những lời hứa hẹn, mà bằng những con số mục tiêu rõ ràng và những sắc lệnh có hiệu lực tức thì.

Lệnh cấm quyết liệt và đòn bẩy tài chính tại Ấn Độ

Ấn Độ, một trong những thị trường tiêu thụ phương tiện hai bánh lớn nhất thế giới, đang cho thấy sự quyết tâm cao độ trong việc làm sạch giao thông đô thị, mà tâm điểm là thủ đô New Delhi. Theo dữ liệu phân tích từ Autocar Professional, chính quyền Delhi đã đưa ra một bản dự thảo chính sách gây chấn động mạnh đến toàn bộ ngành công nghiệp sản xuất phương tiện di chuyển.

Cụ thể, dự thảo đề xuất lệnh cấm hoàn toàn việc đăng ký mới đối với các loại xe hai bánh sử dụng động cơ đốt trong bắt đầu từ năm 2028. Đây được đánh giá là một biện pháp mang tính cưỡng chế cao nhất, trực tiếp đóng cửa thị trường với công nghệ cũ.

Hãng nghiên cứu Crisil ước tính rằng lệnh cấm này, nếu được thực thi đúng tiến độ, sẽ bổ sung thêm khoảng 600.000 xe hai bánh chạy điện vào hệ thống giao thông của Ấn Độ trong những năm tới. Sắc lệnh này đóng vai trò như một cú sốc cần thiết, buộc hàng loạt nhà sản xuất phải tái cấu trúc dây chuyền và người dân phải thay đổi thói quen di chuyển hàng ngày.

Song song với việc siết chặt khung pháp lý, chính quyền cũng tung ra những gói kích cầu đầy hấp dẫn để định hướng dòng tiền của người tiêu dùng.

Theo Times of India, dự thảo chính sách xe điện mới của chính quyền Delhi quy định việc miễn 100% thuế đường bộ đối với xe ô tô điện, tạo ra một lợi thế cạnh tranh tuyệt đối về chi phí lăn bánh so với xe sử dụng động cơ xăng truyền thống. Việc miễn giảm toàn bộ các khoản thuế phí không chỉ áp dụng thu hẹp cho ô tô mà còn được thiết kế để bao phủ toàn bộ các phân khúc từ xe hai bánh, ba bánh đến bốn bánh chạy điện. Mục tiêu tối thượng của đòn bẩy tài chính này là triệt tiêu hoàn toàn sức hấp dẫn về giá của phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Tuy nhiên, các chính sách mạnh tay sẽ vấp phải rào cản lớn nếu thiếu vắng cơ sở hạ tầng đáp ứng kịp thời. Nắm bắt được điểm nghẽn cốt lõi này, các công ty phân phối điện lực tại Delhi, thường được gọi là các Discoms, đang bị đặt dưới áp lực hành chính phải mở rộng mạng lưới sạc một cách thần tốc.

Báo cáo chi tiết từ Times of India cũng cho thấy Discoms đang đóng vai trò hạt nhân trong việc thiết lập một hệ sinh thái trạm sạc rộng khắp thành phố. Trạm sạc giờ đây không còn bị xem là sân chơi tự phát để tìm kiếm lợi nhuận của các doanh nghiệp tư nhân, mà đã trở thành một hạng mục tiện ích công cộng bắt buộc phải triển khai để xóa bỏ triệt để tâm lý e ngại về giới hạn quãng đường của người mua xe điện.

Cú dịch chuyển ngân sách tỷ euro của Pháp

Không áp dụng biện pháp cấm đoán lưu hành trực diện và gay gắt như Ấn Độ, cách tiếp cận của khu vực châu Âu, điển hình là Pháp, lại dựa trên sự can thiệp sâu sắc vào luồng chu chuyển của dòng tiền quốc gia. Quyết tâm của chính phủ Pháp được thể hiện vô cùng rõ nét qua việc đảo chiều hoàn toàn các chính sách trợ giá năng lượng truyền thống.

Theo Bloomberg, nền kinh tế lớn thứ hai khu vực đồng tiền chung châu Âu dự kiến sẽ tăng gần gấp đôi nguồn hỗ trợ tài chính cho quá trình chuyển đổi sang năng lượng điện từ nay đến cuối thập kỷ. Chính phủ nước này đang quyết liệt dịch chuyển trọng tâm phân bổ ngân sách, rút dần các khoản tiền khổng lồ vốn được dùng để trợ cấp cho nhiên liệu hóa thạch và giữ giá xăng dầu suốt nhiều thập kỷ qua, để dồn toàn lực tài trợ cho chiến lược điện khí hóa quốc gia.

Con số mục tiêu được chính quyền Paris đưa ra thực sự gây ấn tượng mạnh trên bình diện quốc tế. Ngân sách dành cho nỗ lực chuyển đổi phương tiện xanh của Pháp dự kiến sẽ chạm mốc 10 tỷ euro (10,9 tỷ USD), mỗi năm cho đến năm 2030. Khoản ngân sách khổng lồ này sẽ được bơm thẳng vào thị trường thông qua các hình thức trợ giá mua xe điện mới cho người dân, tài trợ nghiên cứu phát triển công nghệ pin dung lượng cao và xây dựng hạ tầng lưới điện dọc theo các tuyến cao tốc huyết mạch. Sự xoay trục tài chính này là một thông điệp đanh thép, khẳng định nền kinh tế dựa trên xăng dầu sẽ không còn được nhà nước bảo hộ và gánh vác rủi ro về biến động giá cả như trước đây.

Bằng cách đưa ra một lộ trình giải ngân tài chính minh bạch kéo dài đến tận năm 2030, chính phủ Pháp đang tạo ra một áp lực khổng lồ lên các nhà sản xuất ô tô trong nước và quốc tế, buộc các tập đoàn công nghiệp lâu đời phải dồn toàn bộ nguồn lực nghiên cứu và phát triển vào công nghệ xe điện nếu muốn tiếp tục tồn tại và hưởng lợi từ các gói trợ cấp của nhà nước.

Động thái này vừa giúp Pháp đẩy nhanh mục tiêu cam kết cắt giảm khí thải, vừa là bước đi mang tính sống còn nhằm bảo vệ thị phần và nâng cao sức cạnh tranh của ngành công nghiệp ô tô nội địa trước làn sóng xe điện đang tràn ngập thị trường toàn cầu.

Tham vọng dẫn đầu Đông Nam Á của Indonesia

Tại khu vực Đông Nam Á, Indonesia đang nổi lên như một điểm sáng với những bước đi thần tốc mang đầy tham vọng vươn tầm khu vực. Không giấu giếm ý định trở thành trung tâm sản xuất và tiêu thụ xe điện hàng đầu, chính phủ quốc gia vạn đảo này đã thiết lập những chỉ tiêu định lượng vô cùng khắt khe trong quản lý.

Theo hãng thông tấn Antara News, Indonesia đã chính thức đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có 2 triệu ô tô điện và 13 triệu xe máy điện đi vào hoạt động trên đường phố. Đây là một con số khổng lồ đối với một thị trường mà tỷ lệ sở hữu và sử dụng xe máy thuộc hàng cao nhất thế giới, đòi hỏi sự can thiệp và nỗ lực điều phối toàn diện từ trung ương đến địa phương.

Để hiện thực hóa bản thiết kế đầy tham vọng này, quốc gia Đông Nam Á đang triển khai một chiến lược phát triển song song hai mũi nhọn chiến lược. Mũi nhọn thứ nhất là việc chính phủ trực tiếp can thiệp vào giá thành bằng hàng loạt các gói ưu đãi tiêu dùng, hỗ trợ tài chính thẳng cho người mua xe mới cũng như trợ cấp cho việc chuyển đổi xe máy động cơ đốt trong hiện tại sang xe điện.

Những chính sách này đánh trúng vào tâm lý nhạy cảm về giá của số đông người tiêu dùng, làm cho chi phí sở hữu phương tiện xanh trở nên cạnh tranh và dễ tiếp cận. Mũi nhọn thứ hai nằm ở nỗ lực tăng tốc mở rộng cơ sở hạ tầng trạm sạc trên quy mô toàn quốc, nhằm tạo màng lưới năng lượng bao phủ từ các đại đô thị sầm uất cho đến các vùng ngoại ô.

Mục tiêu cốt lõi của toàn bộ chiến dịch định hình lại thị trường giao thông này, như thông báo của chính phủ Indonesia, là nhằm cắt giảm sự phụ thuộc sâu sắc vào nhiên liệu hóa thạch, vốn đang tạo ra gánh nặng hàng tỷ USD cho ngân sách nhập khẩu xăng dầu và gây ra tình trạng ô nhiễm không khí tồi tệ tại các thành phố lớn.

Cùng với vị thế là quốc gia nắm giữ trữ lượng niken lớn nhất thế giới, một khoáng sản không thể thiếu trong quy trình sản xuất pin xe điện, những chính sách điều hành cương quyết hiện tại đang tạo ra bệ phóng vững chắc để Indonesia làm chủ hoàn toàn chuỗi cung ứng công nghiệp năng lượng sạch trong tương lai.