Xuất bản ngày 19/11/2026 09:56 AM

Lá thư khen hơn 50 năm bị lãng quên của nguyên Phó Giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM

Giữa Sài Gòn tháng 4/1975, nam sinh Pétrus Ký, Nguyễn Đức Nghĩa nhặt được 12.000 đồng và đem trả người mất, được hiệu trưởng viết thư khen.

Ngày 11/4/1975, Nguyễn Đức Nghĩa, học sinh Trường Trung học Pétrus Trương Vĩnh Ký (nay là Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM) nhận được thư khen từ hiệu trưởng nhà trường.

12.000 đồng giữa những ngày Sài Gòn biến động

Nội dung bức thư ghi nhận việc làm của cậu học trò Nguyễn Đức Nghĩa, lớp 12B2, niên khóa 1974-1975. Ngày 11/4/1975, Nghĩa nhặt được một chiếc bao thư, bên trong có 12.000 đồng. Nghĩa đã đem toàn bộ số tiền gửi Văn phòng Tổng Giám thị để trả lại người đánh rơi là học sinh Vũ Đình Nam.

Bức thư khen ngợi Nghĩa có đoạn: “Hành động của em xứng đáng được đề cao. Nhân danh hiệu trưởng, tôi có lời nhiệt liệt ngợi khen em. Nghĩa cử của em sẽ là một gương sáng cho toàn trường soi chung”.

Lá thư khen của Hiệu trưởng Trường Trung học Pétrus Trương Vĩnh Ký dành cho học sinh Nguyễn Đức Nghĩa.

Lá thư khen của Hiệu trưởng Trường Trung học Pétrus Trương Vĩnh Ký dành cho học sinh Nguyễn Đức Nghĩa.

Hơn nửa thế kỷ sau, lá thư khen trên bất ngờ xuất hiện trên một trang mạng. Nhân vật Nguyễn Đức Nghĩa trong bức thư chính là Tiến sĩ Nguyễn Đức Nghĩa, nguyên Phó Giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM.

Chia sẻ với VietNamNet, TS Nguyễn Đức Nghĩa cho biết khoảng 10 năm trước, trong một lần sắp xếp hồ sơ, giấy tờ cá nhân, ông tình cờ tìm thấy lá thư khen này. Khi đọc lại những dòng chữ đã cũ, ông mới nhớ ra sự việc xảy ra từ thời còn học lớp 12. Đó là một kỷ vật giúp ông nhớ lại những ngày Sài Gòn tháng 4/1975 và những năm tháng học trò dưới mái trường Petrus Ký.

Ông vẫn nhớ thời điểm đó, gia đình chuẩn bị sẵn các vật dụng cần thiết để phòng tình huống bất trắc. Mẹ ông may cho mỗi người con một chiếc túi vải, bên trong có vài gói mì, một ít bánh kẹo, giấy khai sinh và một khoản tiền. Ông gọi đó là chiếc túi cứu sinh, bởi nếu chẳng may các thành viên trong gia đình thất lạc thì vẫn còn hy vọng tìm lại nhau.

Nửa thế kỷ sau, khi kể lại câu chuyện, TS Nguyễn Đức Nghĩa vẫn nhớ 12.000 đồng khi ấy là một khoản tiền rất lớn so với số tiền cá nhân ông có.

Ông không nhớ chính xác mình có bao nhiêu tiền, nhưng nhớ rõ suy nghĩ lúc nhặt được chiếc bao thư. “Lúc ấy chỉ nghĩ bạn ấy giống như mình, cần có một số tiền trong lúc biến động, nếu mất đi thì rủi có chuyện gì cũng không đối phó được”, ông kể.

Trong hoàn cảnh ấy, khoản tiền 12.000 đồng không đơn thuần là tài sản của người đánh rơi mà đó có thể là số tiền cần thiết để một người xoay xở khi gặp biến cố. Vì vậy, khi nhặt được chiếc bao thư, cậu học trò Nguyễn Đức Nghĩa đã quyết định đem trả lại.

“Bạn Vũ Đình Nam có lẽ là học sinh khá giả mới có thể mang theo số tiền lớn như thế. Chúng tôi không biết nhau. Sau khi trả lại tiền, chúng tôi cũng không gặp nhau thêm lần nào”, TS Nguyễn Đức Nghĩa kể.

Theo ký ức của ông, học sinh Petrus Ký thời điểm đó phần lớn là con em những gia đình khá giả, chỉ có một bộ phận nhỏ học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhưng học giỏi.

Nhớ lại việc tử tế sau nửa thế kỷ

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, TS Nguyễn Đức Nghĩa gần như đã quên câu chuyện của mình. Chỉ đến khi lục lại giấy tờ và nhìn thấy bức thư, ký ức mới dần trở về.

Khi được hỏi về cảm xúc hiện tại sau nửa thế kỷ, ông chia sẻ: “Những việc này bé nhỏ thôi, chẳng có gì đáng kể để tự hào”.

Với ông, việc nhặt được tiền rồi đem trả lại người mất đơn giản là điều nên làm. Khi ấy, ông không nghĩ mình vừa thực hiện một hành động đặc biệt, càng không thể hình dung rằng 50 năm sau, câu chuyện ấy lại được nhắc đến.

TS Nguyễn Đức Nghĩa là nhà khoa học có nhiều đóng góp cho giáo dục đại học Việt Nam, đặc biệt trong công tác quản lý đào tạo và tuyển sinh. (Ảnh: CĐ)

TS Nguyễn Đức Nghĩa là nhà khoa học có nhiều đóng góp cho giáo dục đại học Việt Nam, đặc biệt trong công tác quản lý đào tạo và tuyển sinh. (Ảnh: CĐ)

Trường Trung học Pétrus Trương Vĩnh Ký, nay là Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TP.HCM), được xây dựng từ năm 1927 với tên gọi Collège Petrus Ký. Trường khai giảng năm học đầu tiên vào năm 1928.

Pétrus Ký là nơi ghi dấu lịch sử đấu tranh của học sinh, thanh niên Sài Gòn. Một trong những cựu học sinh tiêu biểu là ông Trần Văn Ơn, người hy sinh ngày 9/1/1950 trong cuộc đấu tranh của học sinh, sinh viên Sài Gòn - Chợ Lớn. Sự hy sinh của ông trở thành dấu mốc để ngày 9/1 được chọn là Ngày truyền thống học sinh, sinh viên Việt Nam.

Nhiều nhân vật nổi tiếng trong các lĩnh vực khoa học, giáo dục, kiến trúc, âm nhạc và cách mạng cũng từng học tập tại đây, như kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát, GS, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa, GS.TS, nhạc sĩ Trần Văn Khê...

Năm học 1976-1977, trường chính thức mang tên cố Tổng Bí thư Lê Hồng Phong. Đến năm học 1990-1991, trường được giao nhiệm vụ chuyên đào tạo học sinh giỏi cho TP.HCM. Năm 1995, Thủ tướng Chính phủ giao trường trở thành trung tâm chất lượng cao của các tỉnh, thành phía Nam.

Rời mái Trường Trương Vĩnh Ký, cậu học trò Nguyễn Đức Nghĩa tiếp tục con đường học tập, nghiên cứu khoa học và gắn bó với ngành giáo dục. Ông tốt nghiệp cử nhân Hoá học năm 1981 tại Trường ĐH Tổng hợp TP.HCM và tiến sĩ Hoá học tại ĐH Quốc gia Leningrad (nay là ĐH Quốc gia St-Petersburg, Nga).

Năm 1997, ông bắt đầu công tác tại ĐH Quốc gia TP.HCM. Ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí chuyên môn, quản lý như Phó Trưởng khoa Hoá, Trường ĐH Tự nhiên; Trưởng ban Đào tạo, ĐH Quốc gia TP.HCM và sau đó giữ chức Phó Giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM 3 nhiệm kỳ liên tục trước khi nghỉ hưu năm 2017.

(Nguồn: Vietnamnet)
Nhận tin VTC News trên Google
Thêm VTC News làm nguồn ưu tiên để thấy tin tức mới thường xuyên hơn trên Google.
Theo dõi
Bình luận
paper plane
vtcnews.vn
Cùng chuyên mục
'Nốt lặng' trong dịp tri ân

'Nốt lặng' trong dịp tri ân

Không ít giáo viên chủ động nhắn phụ huynh không tặng quà dịp 20/11, thậm chí tìm cách gửi trả những món quà phụ huynh gửi tặng.