Hơn 180 công trình khoa học tái hiện hành trình 70 năm Bách khoa Hà Nội

Chiều 9/10/2026, tại Tòa nhà Tạ Quang Bửu, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức khai mạc Triển lãm Thành tựu Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo chào mừng 70 năm ngày thành lập trường (1956 - 2026).

Sự kiện quy tụ hơn 180 công trình, sản phẩm tiêu biểu, vẽ nên bức tranh toàn cảnh về hành trình bảy thập kỷ cống hiến vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tham dự lễ khai mạc có đại diện lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, các thế hệ nhà giáo lão thành cùng đông đảo các nhà khoa học, cựu sinh viên và sinh viên Bách khoa qua nhiều thời kỳ.

Hành trình gắn liền với lịch sử đất nước

Phát biểu khai mạc triển lãm, GS.TS. NGƯT Lê Anh Tuấn - Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội - khẳng định, sự kiện là dịp đặc biệt để hội tụ các công trình nghiên cứu suốt 70 năm và tri ân những thế hệ nhà khoa học của Nhà trường đã làm nên các công trình được Đảng, Nhà nước và Nhân dân ghi nhận.

“Trong 70 năm qua, Đại học Bách khoa Hà Nội đã đào tạo ra những thế hệ kỹ sư xuất sắc làm thay đổi diện mạo khoa học công nghệ nước nhà. Nét đặc trưng lớn nhất của con người Bách khoa là: học tập gắn liền với nghiên cứu, và nghiên cứu phải gắn với sản phẩm có tính ứng dụng cao trong cuộc sống. Đó là giá trị cốt lõi làm nên thương hiệu Bách khoa Hà Nội qua các thời kỳ”, GS.TS. NGƯT Lê Anh Tuấn nhấn mạnh.

Lãnh đạo nhà trường cho biết, trong giai đoạn mới khi khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực trung tâm của phát triển kinh tế - xã hội, Đại học Bách khoa Hà Nội tiếp tục xác định vai trò dẫn dắt, tiếp thêm động lực cho các nhà khoa học trẻ sáng tạo ra nhiều sản phẩm thiết thực hơn nữa cho đất nước.

Chia sẻ đầy xúc động tại buổi lễ, TS. Nguyễn Quân - nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (đồng thời là cựu sinh viên, cựu cán bộ gắn bó 41 năm với trường) - cho biết, không gian triển lãm dù chỉ gói gọn tại Thư viện Tạ Quang Bửu nhưng chứa đựng bề dày lịch sử vô cùng vĩ đại của khoa học công nghệ nước nhà.

Nhắc lại những mốc son lịch sử, TS. Nguyễn Quân đặc biệt tưởng nhớ đến cố GS.TSKH. Vũ Đình Cự cùng nhóm CK1. Trong thời kỳ chiến tranh ác liệt năm 1972, nhóm các nhà khoa học Bách khoa đã trực tiếp nghiên cứu, chế tạo thành công giải pháp rà phá thủy lôi từ tính và bom từ trường phong tỏa Cảng Hải Phòng, góp phần then chốt vào thắng lợi lịch sử và bảo vệ nền hòa bình dân tộc.

Bước sang thời kỳ tái thiết và xây dựng đất nước, dấu ấn Bách khoa in đậm trong công trình tính toán thiết kế đưa vào vận hành thành công đường dây siêu cao áp 500kV Bắc - Nam của GS.VS. Trần Đình Long, GS.TS. Lã Văn Út cùng các cộng sự; công trình chế tạo máy biến thế 500kV của kỹ sư Nguyễn Thị Nguyệt; công trình cảm biến nano vi điện tử của GS.TSKH Nguyễn Đức Chiến...

Không chỉ vậy, trí tuệ Bách khoa còn lan tỏa rộng rãi ra xã hội với phần mềm gõ tiếng Việt BKED của TS. Quách Tuấn Ngọc, phần mềm diệt virus BKAV ông Nguyễn Tử Quảng vươn ra hơn 100 quốc gia, tựa game toàn cầu Flappy Bird của Nguyễn Hà Đông, hay công trình đầu tự dẫn tên lửa băng tần KU VASK-03 của anh hùng lao động Lê Thị Hằng - cựu sinh viên Bách khoa…

Hành trình làm chủ công nghệ lõi

Không chỉ dừng lại ở những ký ức tự hào, không gian triển lãm mở ra bức tranh sống động về các công nghệ chiến lược mũi nhọn theo Quyết định 21/QĐ-TTg của Thủ tướng.

Nổi bật là thiết bị lặn mini điều khiển từ xa (ROV). Sản phẩm hợp tác theo mô hình “ba nhà” giữa Bách khoa Hà Nội và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam), phục vụ khảo sát công trình ngầm, đáy biển và tìm kiếm cứu nạn.

Tiếp đến là hệ sinh thái an ninh số phục vụ Căn cước công dân với thiết bị quét vân tay thông minh BKCA (đã triển khai cấp CCCD tại Việt Nam và CHDCND Lào), thiết bị xác minh di động BKCAeID của ngành công an, thiết bị kiểm soát sinh trắc học BKACS tại Trung tâm Dữ liệu Quốc gia đạt chuẩn quốc tế....

Lĩnh vực bán dẫn và công nghệ vật liệu tiên tiến cũng đạt nhiều thành tựu với những nghiên cứu như bột nhôm oxit siêu tinh khiết (HPA 99,99%) dùng cho màng ngăn pin lithium-ion và linh kiện bán dẫn; các cụm nghiên cứu thiết kế vi mạch, wafer chip đón đầu làn sóng bán dẫn quốc gia.

Không những vậy, “Người Bách Khoa” cũng dẫn đầu với những công nghệ lan tỏa cộng đồng như nền tảng “Bình dân học vụ số” (MOOC) phối hợp cùng Bộ Công an hiện đã thu hút hơn 3 triệu học viên với gần 100 khóa học trực tuyến.

Đánh giá cao vai trò đầu tàu của nhà trường, ông Trần Nam Tú - Phó Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) - nhận định: Trước yêu cầu đột phá từ Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71-NQ/TW của Đảng, Đại học Bách khoa Hà Nội được giao trọng trách là đơn vị tiên phong, dẫn đầu cả nước trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và làm chủ các ngành công nghệ cao.

“Trọng trách này vừa là niềm tự hào to lớn, vừa đi cùng áp lực không nhỏ. Nhưng chúng tôi hoàn toàn tin tưởng truyền thống đoàn kết, bản lĩnh vượt khó của người Bách khoa sẽ tiếp tục tạo ra nhiều công trình mang tầm vóc quốc tế”, ông Trần Nam Tú khẳng định.

Triển lãm kéo dài từ ngày 09/10 đến hết ngày 15/10/2026 tại Tòa nhà Tạ Quang Bửu. Song song với hoạt động trưng bày, chuỗi 14 phiên tọa đàm chuyên sâu giữa các thế hệ nhà khoa học kỳ cựu và thế hệ sinh viên tương lai sẽ liên tục diễn ra, thắp sáng ngọn lửa cống hiến và niềm tự hào Bách khoa qua từng thế hệ.