Bộ trưởng KH&CN: Đầu tư cho chuyển đổi số phải tạo ra giá trị có thể đo đếm được

Sáng 9/10, tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC, Hà Nội), Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tổ chức chương trình Chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 với chủ đề “Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia”.

Phát biểu tại Chương trình, Bộ trưởng KH&CN Vũ Hải Quân khẳng định tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng hàng đầu. Do đó, chuyển đổi số bắt buộc phải được đánh giá bằng kết quả thực chất: năng suất cao hơn, chi phí thấp hơn, dịch vụ thuận tiện hơn và năng lực cạnh tranh được cải thiện mạnh mẽ hơn.

Thời gian qua, nền tảng phục vụ chuyển đổi số quốc gia tiếp tục được củng cố; hành lang pháp lý, khung kiến trúc quốc gia số và các nền tảng số dùng chung từng bước được hoàn thiện.

Tính đến tháng 9/2026, mạng 5G phủ sóng 61,9% dân số; cáp quang phủ đến 100% xã phường. Cả nước có 81.600 doanh nghiệp công nghệ số và doanh thu công nghiệp công nghệ số đạt gần 3,6 triệu tỷ đồng.

Tuy nhiên, từ góc nhìn thực tiễn, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã chỉ rõ 5 thách thức lớn đang cản trở tiến trình này:

Thách thức thứ nhất là về dữ liệu. Mặc dù đã có nhiều cơ sở dữ liệu và quy định ban hành, việc xây dựng dữ liệu ở một số lĩnh vực, bộ, ngành vẫn còn chậm chạp.

Thách thức thứ hai là về nền tảng. Bộ trưởng nhận định, hiện nay chúng ta đã có nhiều nền tảng, tuy nhiên việc phát triển các nền tảng vẫn chưa đồng đều, tiến độ chậm và đôi khi vẫn còn theo hướng riêng của các bộ, các ngành.

Thách thức thứ ba là liên quan đến hạ tầng, gồm hạ tầng điện tử, hạ tầng tính toán hiệu năng cao để phục vụ nghiên cứu về AI, về dữ liệu,... đặc biệt là hạ tầng tại các vùng lõm sóng. Hiện nay cả nước vẫn còn một số vùng lõm vẫn chưa xử lý được.

Thách thức thứ tư là đối với doanh nghiệp. Rất nhiều doanh nghiệp mong muốn có thể đưa AI vào ứng dụng, nhưng thực sự công việc này chưa thể triển khai nhanh như chúng ta mong muốn. AI phát triển rất nhanh, nhưng việc đưa vào ứng dụng, đặc biệt tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn chưa đạt tiến độ như mong muốn.

Thách thức thứ năm, cũng là thách thức quan trọng nhất, là thách thức về con người. “Hiện nay nhân lực phụ trách chuyển đổi số tại các Bộ, ngành, các địa phương và đặc biệt là tại các xã vẫn đang thiếu. Chúng ta thiếu những con người có chuyên môn sâu về chuyển đổi số và cũng cần đào tạo, huấn luyện một cách bài bản để có thể đảm đương được công việc trong tương lai”, Bộ trưởng cho biết.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, chính 5 thách thức này đã dẫn tới hệ quả nhức nhối: tốc độ giải ngân cho chuyển đổi số hiện thuộc nhóm chậm nhất trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Để giải quyết căn cơ các rào cản trên, Bộ trưởng đề nghị toàn ngành tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới: Hoàn thiện thể chế gắn với trách nhiệm và sản phẩm cụ thể; Phát triển hạ tầng số, nền tảng số và dữ liệu đồng bộ, dùng chung theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất”; Xây dựng Chính phủ số hướng tới mục tiêu người dân chỉ cung cấp thông tin một lần; Phát triển kinh tế số, đưa chuyển đổi số thấm sâu vào mọi cơ sở kinh doanh gắn với sản phẩm Make in Viet Nam; Phát triển xã hội số bao trùm, đảm bảo an toàn an ninh mạng và không ai bị bỏ lại phía sau.

“Mỗi khoản đầu tư cho chuyển đổi số đều phải tạo ra giá trị có thể đo đếm được”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định cam kết của Bộ KH&CN trong việc đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp và các địa phương kiến tạo quốc gia số hiện đại.