Theo tờ Korea Times, niềm tin của người dân đối với cảnh sát Hàn Quốc đang suy giảm nghiêm trọng sau khi nhiều vụ mất tích trên đảo Jeju bị khép lại một cách vội vàng. Điều này làm dấy lên câu hỏi liệu cảnh sát Hàn Quốc đã sẵn sàng nắm toàn bộ quyền điều tra hình sự hay chưa.
Liên tiếp phát hiện thi thể người mất tích
Ngày 24/8, cảnh sát Hàn Quốc phát hiện thi thể Jang Mi-ran, một người phụ nữ 37 tuổi, tại trang trại trồng cọ trên đảo Jeju. Theo hồ sơ, tư thế thi thể tại hiện trường cho thấy người phụ nữ tử vong do treo cổ.
Cô được trình báo mất tích ngày 15/5. Hồ sơ về vụ việc được giao cho một cảnh sát họ Bu ngoài 30 tuổi, thuộc Đồn Cảnh sát Jeju Seobu.

Cảnh sát kiểm tra hiện trường nơi phát hiện thi thể cô Jang Mi-ran. (Ảnh: Reuters)
Vụ việc nhanh chóng gây tranh cãi khi quá trình rà soát hồ sơ cho thấy cảnh sát từng khép lại vụ mất tích dù chưa xác minh được tung tích của Jang. Đáng chú ý, sĩ quan phụ trách bị cáo buộc lập hồ sơ không đúng sự thật về quá trình xử lý vụ việc.
Theo truyền thông Hàn Quốc, người này ghi trong báo cáo rằng đã gọi điện cho Jang và xác nhận cô an toàn, qua đó kết thúc việc tìm kiếm. Tuy nhiên, gia đình nạn nhân sau đó vẫn không thể liên lạc với cô. Người thân tiếp tục trình báo vụ mất tích tại Seoul vào ngày 19/7.
Quá trình xác minh lại vụ việc cho thấy không có bằng chứng về cuộc gọi mà ông Bu khai đã thực hiện. Cả điện thoại cá nhân, điện thoại thoại công vụ của viên cảnh sát này và thiết bị của nạn nhân đều không lưu bất kỳ dữ liệu nào cho thấy hai bên từng liên lạc.
Đây không phải trường hợp duy nhất gây chú ý tại Jeju. Viên cảnh sát phụ trách vụ Jang Mi-ran còn bị cáo buộc từng xử lý một vụ mất tích khác theo cách tương tự vào tháng 7.
Trong vụ việc này, một người đàn ông ngoài 60 tuổi được gia đình trình báo mất tích. Tuy nhiên, hồ sơ sau đó cũng bị khép lại. Đến ngày 22/8, người đàn ông được phát hiện đã tử vong, 51 ngày sau khi được trình báo mất tích.
Chỉ trong ba ngày từ 22 đến 24/8, bốn trường hợp mất tích tại Jeju đều được tìm thấy đã tử vong. Các vụ việc xảy ra liên tiếp khiến dư luận Hàn Quốc đặt câu hỏi liệu những sai phạm trong quá trình xử lý tin báo mất tích chỉ là hành vi của một cá nhân, hay chúng phản ánh lỗ hổng lớn hơn trong cơ chế kiểm tra, giám sát của lực lượng cảnh sát.

Viên cảnh sát họ Bu tham dự phiên điều trần xem xét bắt giữ tại Toà án Quận Jeju. (Ảnh: Korea Times)
Những vụ việc này làm dấy lên lo ngại về cơ chế giám sát và quy trách nhiệm đối với cảnh sát sau khi lực lượng này được trao quyền độc lập hoàn toàn trong điều tra hình sự.
Bốn sĩ quan thuộc chuỗi chỉ huy tại Đồn cảnh sát Jeju Seobu đã bị đình chỉ nhiệm vụ. Cảnh sát cũng rà soát lại toàn bộ 298 hồ sơ mất tích từng do ông Bu xử lý và khép lại. Việc kiểm tra sau đó được mở rộng ra toàn quốc.
Tranh cãi về quyền lực cảnh sát
Vụ việc xảy ra trong thời điểm nhạy cảm đối với hệ thống tư pháp Hàn Quốc. Tháng trước, Quốc hội Hàn Quốc thông qua sửa đổi Luật Tố tụng hình sự, theo đó tước quyền điều tra bổ sung của công tố viên.
Với sửa đổi này, cảnh sát sẽ trở thành lực lượng duy nhất chịu trách nhiệm đối với các vụ án hình sự thông thường, từ khởi động điều tra, khép lại vụ án cho đến tiến hành các hoạt động xác minh tiếp theo.
Công tố viên, những người sau này chủ yếu chỉ còn nhiệm vụ truy tố và duy trì cáo trạng tại tòa, sẽ mất quyền trực tiếp tiến hành điều tra bổ sung đối với kết quả điều tra của cảnh sát. Nếu nhận thấy một vụ án được chuyển sang cần điều tra thêm, công tố viên sẽ phải yêu cầu cảnh sát thực hiện.

Vụ việc làm dấy lên lo ngại về lỗ hổng giám sát ngay khi Hàn Quốc chuẩn bị trao thêm quyền điều tra cho cảnh sát. (Ảnh: Korea Times)
Sửa đổi này vấp phải chỉ trích rằng nó có thể khiến quá trình xử lý các vụ án chậm hơn và dẫn tới những cuộc điều tra thiếu kỹ lưỡng, đặc biệt đối với các vụ việc đòi hỏi chuyên môn cao. Cũng có những lo ngại rằng khi không còn sự giám sát của cơ quan công tố, cảnh sát có thể tự mình khép lại một vụ án.
Những tranh cãi gần đây một lần nữa khiến các đảng đối lập gia tăng phản đối kế hoạch bãi bỏ quyền điều tra bổ sung của công tố viên.
“Việc bãi bỏ quyền điều tra bổ sung của công tố viên phải lập tức dừng lại”, ông Jeong Jeom-sig, lãnh đạo nghị sĩ của đảng Quyền lực Nhân dân (PPP), đảng đối lập, phát biểu.
“Niềm tin của công chúng đối với cảnh sát đang ngày một lung lay. Một khi cơ quan công tố biến mất vào tháng 10, những vụ chôn vùi hồ sơ như thế này sẽ chỉ càng trở nên nghiêm trọng hơn”, ông Jeong nói thêm.
Trong khi đó, Đảng Dân chủ Hàn Quốc (DPK) cho biết đang tìm cách kiểm soát những hệ lụy từ vụ việc. Lãnh đạo nghị sĩ của đảng, ông Han Byung-do, ngày 25/8 tiết lộ DPK sẽ thúc đẩy một cuộc cải tổ toàn diện lực lượng cảnh sát, đồng thời cam kết chịu trách nhiệm đầy đủ trong việc xây dựng một hệ thống điều tra mà người dân có thể tin tưởng.
“Quyền hạn của cảnh sát càng lớn thì năng lực điều tra, trách nhiệm giải trình và tính minh bạch cũng phải được nâng cao tương ứng, cùng với việc tăng cường cơ chế kiểm soát dân chủ đối với quá trình này. Chúng tôi sẽ không để những vụ việc tương tự lan rộng”, ông Han nói.







