Đời thực nhân vật Thuỷ hử: Thái giám thống lĩnh quân đội, được phong vương

Trong Thủy hử, Đồng Quán là một trong tứ đại gian thần, từng bị quân Lương Sơn Bạc đánh cho phải bỏ chạy. Trong chính sử, Đồng Quán là thái giám “độc nhất vô nhị”. Không chỉ đơn thuần đại diện cho sự thối nát của triều đình, bất tài, hèn nhát, Đồng Quán trong chính sử rất phức tạp: Vừa là một hoạn quan tham lam, chuyên quyền, vừa là một tướng lĩnh từng lập công, vừa là một kẻ xảo trá, hèn nhát.

Đồng Quán trong ‘Thuỷ hử’

TrongThủy hử, Đồng Quán được xây dựng là thái giám, một trong “tứ đại gian thần” cùng với Cao Cầu, Sái Kinh và Dương Tiễn - những nhân vật quyền lực tối cao tại triều đình nhà Tống. Tên hoạn quan này là hiện thân của sự thối nát, đố kỵ và là kẻ thù không đội trời chung của các hảo hán Lương Sơn Bạc.

Dưới ngòi bút của nhà văn Thi Nại Am, Đồng Quán có thân hình lực lưỡng, thường mặc áo giáp trụ chỉnh tề, đặc biệt là sở hữu chòm râu quai nón rậm rạp như một vị đại tướng. Chính vẻ ngoài này khiến nhiều người quên đi xuất thân đặc biệt của hắn. Chỉ những ai đọc kỹ các đoạn giới thiệu về Đồng Quán mới nhận ra, ông ta thực chất là một thái giám thân cận của vua Tống Huy Tông.

Trong Thủy hử, khi giới thiệu về nhân vật này, nhà văn Thi Nại Am viết: “Điểm thu hút nhất của hoạn quan Đồng Quán là chiếc cằm chẻ khác người. Gương mặt hơi vuông nhìn rất rắn rỏi, cương nghị, chững chạc, trông rất đàn ông. Mặc dù là hoạn quan nhưng râu vẫn mọc ra từ cằm”.

Là thái giám nhưng Đồng Quán giữ chức quan cực lớn, Xu mật xứ - người đứng đầu cơ quan quân sự cao nhất của triều đình nhà Tống, thống lãnh cấm quân, quyền uy nghiêng trời.

Khi nghĩa quân Lương Sơn Bạc ngày càng lớn mạnh, gây chấn động triều đình, Đồng Quán đã chủ động xin lệnh Tống Huy Tông, tự mình làm nguyên soái dẫn 10 vạn đại quân tiến đánh Lương Sơn.

Tuy nhiên, đối đầu với sự mưu trí của quân sư Ngô Dụng cùng sức mạnh của các hảo hán, Đồng Quán đã bị đánh cho đại bại cả hai lần, hao binh tổn tướng nghiêm trọng, thậm chí phải cải trang bỏ chạy thoát thân trong sự nhục nhã.

Thất bại trước Lương Sơn Bạc, lại là kẻ kiêu ngạo và hẹp hòi nên Đồng Quán quyết liệt phản đối kế hoạch chiêu an. Khi phản đối không thành, ông ta tìm cách hãm hại. Cùng với Sái Kinh, Cao Cầu và Dương Tiễn, Đồng Quán khiến cho Tống Giang, Lư Tuấn Nghĩa và các thủ lĩnh cốt cán khác uống phải thuốc độc mà chết trong tức tưởi.

Trong mạch truyện chính của Thủy hử, Đồng Quán và phe gian thần vẫn giữ nguyên được quyền lực cho đến cuối truyện, tạo nên một kết cục đầy bi tráng và nghẹn ngào cho lòng trung nghĩa của các anh hùng.

Đồng Quán - thái giám độc nhất vô nhị trong chính sử

Ít người biết rằng, Đồng Quán là một nhân vật có thật. Trong lịch sử Trung Hoa, Đồng Quán (1054-1126) là một trường hợp “vô tiền khoáng hậu” khi là vị thái giám duy nhất nắm giữ binh quyền cao nhất triều đình, lại được phong tước vương.

Giống như Thi Nại Am miêu tả trong Thuỷ hử, Đồng Quán trong chính sử là người to lớn, vạm vỡ, tướng mạo hùng dũng và đặc biệt là có râu quai nón - khác hoàn toàn với vẻ ẻo lả thông thường của các thái giám. Đó là do ông ta bị tịnh thân khá muộn, khi cơ thể đã phảt triển gần như hoàn thiện.

Nhờ có tài nịnh hót và khéo léo gom nhặt các kỳ trân dị bảo, tranh ảnh quý hiếm về dâng lên Tống Huy Tông, Đồng Quán nhanh chóng trở thành tâm phúc của vị vua này. Tống Huy Tông tin cậy ông đến mức giao phó toàn bộ việc triều chính phương Bắc và phương Tây cho ông quản lý.

Đồng Quán thống lĩnh cấm quân Bắc Tống trong suốt hai thập kỷ. Trong triều, người ta gọi ông là “Sư tướng” (tướng quân tóc bạc), uy thế bao trùm thiên hạ. Trong lần 10 vạn quân Tống đánh Tây Hạ, Đồng Quán được cử làm giám quân. Đại quân thu phục được 4 châu, vị hoạn quan này được xét công ban thưởng, thăng làm Cảnh phúc điện sứ, Quan sát sứ Nhương châu. Việc hoạn quan bắt đầu làm Quan sát sứ bắt đầu từ đó.

Theo Tống sử, cuộc nổi dậy của Tống Giang ngoài đời thực có quy mô nhỏ và nhanh chóng bị triều đình dẹp an. Đồng Quán không tham gia vào cuộc chiến này. Nếu trong Thuỷ hử, các hảo hán Lương Sơn Bạc bình đình Phương Lạp, trong thực tế, Đồng Quán là tổng chỉ huy tối cao của chiến dịch trên. Vị thái giám này trực tiếp điều động 15 vạn quân triều đình tiến xuống phía Nam dẹp loạn và giành thắng lợi lớn.

Đồng Quán trong lịch sử là kẻ xảo trá. Khi phối hợp với nhà Kim để đánh nhà Liêu nhằm thu hồi Yên Vân thập lục châu, quân của Đồng Quán đại bại hoàn toàn. Để có thành tích dâng lên vua, ông ta bỏ ra một số tiền khổng lồ để chuộc lại các thành trì trống rỗng từ tay người Kim, rồi nói dối triều đình đã lập chiến công hiển hách. Nhờ chiến thắng giả này, ông được phong làm Quận vương, trở thành hoạn quan đầu tiên và duy nhất trong lịch sử nhà Tống được phong tước vương.

Năm 1125, quân Kim tràn xuống đánh Tống, Đồng Quán - lúc ấy đang đóng ở Thái Nguyên - trở nên hoảng loạn. Thay vì tổ chức phòng ngự, ông rút về Biện Kinh, rồi thậm chí bất chấp lệnh vua Tống Khâm Tông, hộ tống thượng hoàng Tống Huy Tông bỏ chạy về phía nam.

Khi đi qua cầu phao, nhiều tướng sĩ khóc lóc xin thượng hoàng và Đồng Quán ở lại. Tuy nhiên, do sợ bị quân địch truy đuổi tới, Đồng Quán ra lệnh cho quân bắn tên, giết hàng trăm người. Điều này khiến nhiều người trong triều đình và dân chúng vô cùng căm hận.

Năm 1126, phong trào luận tội gian thần trong triều đình Tống Khâm Tông dâng cao. Đồng Quán bị tước hết binh quyền. Ban đầu, ông ta bị án lưu đày. Tuy nhiên, ngay sau đó, vua Tống hạ chiếu lệnh cho quan thị ngự sử dẫn lính đuổi theo, chém đầu Đồng Quán.