Doanh nghiệp bưu chính phải bồi thường khi hàng bị mất, tráo đổi

Nội dung này được Chính phủ tiếp thu, bổ sung vào dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), sau kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và báo cáo thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường.

Trước đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị làm rõ trách nhiệm liên đới trong chuỗi cung ứng khi doanh nghiệp thuê đơn vị trung gian hoặc áp dụng mô hình nhượng quyền thương mại, đặc biệt trong trường hợp bưu gửi bị mất một phần, tráo hàng hoặc chậm phát.

Tiếp thu ý kiến này, khoản 2 Điều 31 dự thảo Luật được bổ sung quy định về trách nhiệm của doanh nghiệp bưu chính trong chuỗi cung ứng có thuê ngoài, sử dụng đơn vị trung gian hoặc nhượng quyền.

Theo đó, doanh nghiệp giao kết hợp đồng cung cấp dịch vụ bưu chính với khách hàng chịu trách nhiệm cuối cùng đối với người sử dụng dịch vụ về việc cung cấp dịch vụ và thực hiện bồi thường thiệt hại theo hợp đồng đã ký kết. Quy định này áp dụng kể cả khi doanh nghiệp tổ chức thực hiện một hoặc một số công đoạn thông qua đơn vị thuê ngoài, trung gian hoặc bên nhận nhượng quyền.

Việc phân định trách nhiệm giữa các đơn vị tham gia chuỗi cung cấp dịch vụ, như đơn vị vận chuyển, phát hàng, bên thuê ngoài, trung gian hay nhận nhượng quyền, là quan hệ dân sự, thương mại giữa các doanh nghiệp.

Trách nhiệm và nghĩa vụ của các bên được xử lý theo hợp đồng, thỏa thuận đã ký và không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Bưu chính.

Bổ sung nguyên tắc bồi thường

Nội dung khác được quan tâm là nguyên tắc xác định mức bồi thường và xử lý bưu gửi có giá trị cao.

Theo phương án tiếp thu, Điều 47 dự thảo Luật quy định các nguyên tắc bồi thường thiệt hại trong hoạt động bưu chính.

Trên cơ sở này, dự thảo nghị định sẽ quy định cụ thể trình tự, thời hạn giải quyết khiếu nại; nguyên tắc và trường hợp bồi thường; mức giới hạn trách nhiệm bồi thường tối thiểu đối với từng loại dịch vụ trong nước, quốc tế; thời hạn thực hiện nghĩa vụ bồi thường và việc thu hồi tiền bồi thường nếu tìm lại được bưu gửi.

Cách quy định này nhằm xác lập những nguyên tắc chung trong Luật, trong khi các mức giới hạn và trình tự cụ thể được Chính phủ quy định để thuận lợi cho quá trình thực hiện.

Đối với bưu gửi có giá trị cao, dự thảo không quy định cơ chế khai giá hoặc thẩm định giá bắt buộc. Trách nhiệm và mức bồi thường khi vi phạm hợp đồng được xác định trong hợp đồng cung cấp, sử dụng dịch vụ bưu chính và thực hiện theo quy định về bồi thường thiệt hại của dự thảo Luật.

Việc thẩm định, xác nhận giá trị bưu gửi được xác định là dịch vụ cộng thêm, thực hiện theo nhu cầu và thỏa thuận giữa doanh nghiệp với khách hàng. Doanh nghiệp có thể cung cấp dịch vụ khai giá, bảo hiểm hoặc các dịch vụ giá trị gia tăng khác đối với bưu gửi có giá trị cao và thu phí theo thỏa thuận.

Không bắt buộc đồng kiểm khi nhận hàng

Liên quan quyền lợi của người nhận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước đó đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về quyền “đồng kiểm” khi nhận hàng nhằm chống lừa đảo trong thương mại điện tử, bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất không quy định bắt buộc đồng kiểm khi phát bưu gửi.

Theo giải trình, hoạt động phát bưu gửi chủ yếu được thực hiện theo địa chỉ nhận và không phải trường hợp nào cũng giao trực tiếp cho đúng người nhận. Nếu bắt buộc đồng kiểm tại thời điểm phát, quy trình có thể phát sinh thêm thủ tục, kéo dài thời gian cung cấp dịch vụ và tăng chi phí.

Việc xác định hàng hóa, số lượng, chất lượng, chủng loại và tình trạng hàng hóa thuộc quan hệ giao dịch giữa người mua và người bán. Doanh nghiệp bưu chính thực hiện việc chấp nhận, vận chuyển và phát bưu gửi theo thỏa thuận cung cấp dịch vụ và quy định pháp luật. Tài liệu luật Bưu chính

Cơ quan soạn thảo cho biết đồng kiểm có thể được doanh nghiệp cung cấp như một dịch vụ cộng thêm dựa trên nhu cầu và thỏa thuận với khách hàng, thay vì trở thành nghĩa vụ bắt buộc đối với mọi bưu gửi.