Chính sách hỗ trợ lãi vay – đòn bẩy cho doanh nghiệp công nghệ chiến lược

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học và công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia, hàng loạt cơ chế ưu đãi mạnh mẽ nhằm khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp đã được ban hành. Trong đó, chính sách hỗ trợ lãi suất vay được xem là “đòn bẩy” quan trọng, giúp doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược - lĩnh vực then chốt quyết định năng lực tự chủ công nghệ quốc gia.

Cơ chế hỗ trợ vượt trội

Ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 260/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật Công nghệ cao, có hiệu lực từ 1/7/2026. Nghị định đưa ra nhiều ưu đãi đặc biệt dành cho tổ chức, doanh nghiệp nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược.

Đáng chú ý nhất là chính sách hỗ trợ lãi suất vay: Doanh nghiệp thực hiện hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và ĐMST về công nghệ chiến lược được hỗ trợ 100% lãi suất theo hợp đồng tín dụng đã ký với tổ chức tín dụng, nhưng mức hỗ trợ không vượt quá 10%/năm, thời hạn tối đa 5 năm. Nguồn hỗ trợ được thực hiện thông qua Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) và các quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của bộ, ngành, địa phương.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp được hỗ trợ tối đa 100% kinh phí cho các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược do Nhà nước đặt hàng từ Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED), cùng các quỹ của Bộ, ngành và địa phương. Doanh nghiệp cũng được miễn thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ nghiên cứu; hỗ trợ chi phí đào tạo nhân lực, đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, kiểm định và thử nghiệm sản phẩm.

Theo Giám đốc NATIF Bùi Quang Minh, chính sách hỗ trợ lãi vay được xây dựng theo nguyên tắc thị trường. Ngân hàng vẫn thực hiện đầy đủ việc thẩm định, quyết định cho vay và quản lý rủi ro. Nhà nước không cấp phát vốn trực tiếp mà hỗ trợ một phần chi phí lãi vay để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ tạo thành hiệu ứng “đòn bẩy”, huy động nguồn vốn tín dụng xã hội và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách cho KHCN, ĐMST và CĐS.

Bước đột phá trong hỗ trợ ĐMST

Chính sách hỗ trợ lãi vay tới 100% được đánh giá là bước đột phá quan trọng trong hệ thống công cụ tài chính hỗ trợ ĐMST. Chi phí vốn cao lâu nay luôn là “nút thắt” lớn khiến nhiều doanh nghiệp e ngại đầu tư vào công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ chiến lược có rủi ro cao mà thời gian thu hồi vốn dài. Việc Nhà nước “gánh” toàn bộ hoặc phần lớn lãi suất trong 5 năm giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính, tạo điều kiện để doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân khẳng định tại Hội thảo ngày 10/7/2026, chính sách này không chỉ giảm gánh nặng chi phí vốn mà còn tạo niềm tin để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào đổi mới sáng tạo. Đây cũng là minh chứng cho sự đồng hành, kiến tạo của Nhà nước, góp phần củng cố niềm tin và tạo động lực để doanh nghiệp phát triển.

Theo định hướng của Bộ Khoa học và Công nghệ, chính sách này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp cá thể mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ chiến lược đủ mạnh, dẫn dắt quá trình tự chủ công nghệ quốc gia. Khi chi phí vốn được chia sẻ, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn hơn trong việc đặt hàng nghiên cứu, hợp tác với viện, trường và đầu tư vào các lĩnh vực then chốt như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng mới, công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến…

Chính sách hỗ trợ lãi vay là minh chứng rõ nét cho tinh thần Nghị quyết 57: Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, kiến tạo, chia sẻ rủi ro cùng doanh nghiệp để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo.

Với khung pháp lý đã được hoàn thiện và cơ chế vận hành minh bạch, chính sách này đang mở ra cơ hội lớn để doanh nghiệp Việt Nam vươn lên làm chủ công nghệ chiến lược, góp phần đưa đất nước phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới.