Điêu Thuyền có nghĩa là gì?

Những ai từng đọc Tam quốc diễn nghĩa không thể không nhớ tới Điêu Thuyền. Đây là người con gái đóng vai trò quan trọng, là nguyên nhân khiến Lã Bố giết chết Đổng Trác, khiến bánh xe lịch sử cuối thời Hán đổi hướng. Tuy nhiên, số phận, cuộc đời của mỹ nhân này cho tới nay vẫn là một ẩn số.

Điêu Thuyền nghĩa là gì?

Tam quốc diễn nghĩa dù là tiểu thuyết hư cấu, nội dung có "ba phần thực, bảy phần hư" nhưng với những nhân vật quan trọng, La Quán Trung đều giới thiệu lai lịch và số phận cuối cùng của họ một cách rõ ràng và tỉ mĩ.

Chẳng hạn như nhân vật Tôn phu nhân - em gái Ngô Quyền. Ban đầu, nàng được Tôn Quyền gả cho Lưu Bị với mục đích lôi kéo, khiến ông lơ là việc quân. Khi mục đích không thành, Tôn Quyền lại lừa Tôn phu nhân trở lại Đông Ngô. Tới giai đoạn này, vai trò của bà đối với diễn tiến của Tam quốc diễn nghĩa gần như không còn. Tuy nhiên, La Quán Trung vẫn kể về kết cục của bà: Tự sát để chết theo chồng khi Lưu Bị qua đời.

Tuy nhiên, Điêu Thuyền lại là ngoại lệ. Dù có vai trò cực kỳ quan trọng đối với cục diện chính trị giai đoạn đầu của tiểu thuyết nhưng La Quán Trung lại miêu tả rất sơ qua về lai lịch và hoàn toàn bỏ ngỏ về số phận của nàng sau khi Lã Bố chết. Thậm chí, tới cái tên cụ thể, nàng cũng không có. Điêu Thuyền vốn không phải là tên người mà được lấy từ một chức danh - Điêu thuyền quan - để gọi những người hầu phục vụ mũ áo cho quan lại dưới triều nhà Hán.

Về lai lịch, Điêu Thuyền chỉ được miêu tả sơ qua là một thiếu nữ thuộc tầng lớp nô lệ, chẳng may mồ côi cha mẹ từ nhỏ nên bán mình vào cung hầu hạ. Về sau, do loạn Thập thường thị, nàng trốn khỏi cung, xin vào hầu trong phủ Tư đồ Vương Doãn - một đại thần trung thành với nhà Hán.

Thời gian ở phủ, chứng kiến chủ nhân là Vương Doãn ngày đêm mất ăn mất ngủ vì triều đình bị Đổng Trác thao túng, Điêu Thuyền rất đau lòng. Một đêm, Điêu Thuyền ở dưới ánh trăng dâng hương cầu nguyện trời cao, nguyện vì chủ nhân lo lắng. Vương Doãn tình cờ nhìn thấy nên nhận làm con nuôi. Thấy nhan sắc khiến "ánh trăng cũng phải giấu mình" của nàng, Vương Doãn liền bày tỏ ý định dùng nàng thực hiện "liên hoàn mỹ nhân kế", mục đích khiến Đổng Trác và Lã Bố trở mặt tiêu diệt nhau.

Để thực hiện kế sách này, một mặt Vương Doãn dâng Điêu Thuyền cho Lã Bố, hứa cho nàng đính hôn với hắn, mặt khác lại lén mời Đổng Trác đến nhà khiến Trác mê mẩn Điêu Thuyền. Tiếp đến, Vương Doãn khéo léo "chủ động" ưng thuận để Điêu Thuyền làm thiếp cho Đồng Trác.

Sự xuất hiện của Điêu Thuyền đã khiến mối quan hệ cha nuôi - con nuôi của Đồng Trác và Lã Bổ đổ vỡ. Kết cục, Lã Bố giết chết Đổng Trác, lấy Điêu Thuyền làm thiếp.

Số phận của Điêu Thuyền sau khi Lã Bố chết

Sau khi Lã Bố bị Tào Tháo tiêu diệt, số phận của Điêu Thuyền hoàn toàn bị tác giả của Tam quốc diễn nghĩa lãng quên, không nói thêm một lời. Tuy nhiên, các câu chuyện dân gian hay loại hình kịch nghệ của Trung Quốc lại kể hết sức ly kỳ về nàng. Đặc biệt, số phận của Điêu Thuyền sau này luôn gắn chặt với Quan Vũ - người đứng đầu nhóm Ngũ hổ tướng của Lưu Bị.

Cụ thể, vở tuồng được truyền lại từ thời nhà Nguyên có tên Quan Đại vương nguyệt hạ trảm Điêu Thuyền có chi tiết sau khi Lã Bố bị giết, Trương Phi đã cướp mỹ nữ này đem về tặng Quan Vũ. Mặc dù cảm thán trước vẻ đẹp của Điêu Thuyền nhưng Quan Vũ vẫn tuốt gươm chém nàng vì lo sợ "hồng nhan hoạ thuỷ".

Câu chuyện khác kể rằng, Tào Tháo sau khi đánh hạ Lã Bố đã ban Điêu Thuyền cho Quan Vũ làm tỳ nữ, mục đích là dùng sắc đẹp của Điêu Thuyền lôi kéo người em kết nghĩa của Lưu Bị phục vụ mình.

Quan Vũ không khó khăn gì để nhận ra dụng ý của Tào Tháo. Do đó, khi nhìn thấy Điêu Thuyền, vị tướng này chỉ lạnh lùng buông một chữ "được" rồi làm ngơ. Là người con gái thông minh, Điêu Thuyền hiểu được điều gì chờ mình phía trước. Nàng bèn trở về phòng và tự vẫn.

Cũng có người kể, sau khi bắt được Điêu Thuyền, người có tiếng lỗ mãng như Trương Phi cũng không khỏi mê mẩn trước vẻ đẹp "ánh trăng lẫn sắc hoa cũng phải chịu thua" của nàng. Lưu Bị cũng nảy sinh ý định nạp nàng làm thiếp nhưng vì đại cục nên chỉ đành kim lòng lại, đem Điêu Thuyền tặng Quan Vũ vì biết nhị đệ của mình không đam mê sắc dục.

Quan Vũ coi Điêu Thuyền là nguồn cơn của tai họa, giữ lại chỉ khiến huynh đệ ganh ghét, ảnh hưởng tới cơ nghiệp nhà Hán nên bề ngoài giả vờ thu nhận nhưng bên trong sóm đã có ý định trừ khử. Khi gặp Điêu Thuyền, thấy vẻ đẹp thanh tao, bí ẩn và lay động lòng người của nàng, ông có chút xiêu lòng, trong khoảnh khắc cảm thấy không nỡ ra tay. Tuy nhiên, cuối cùng lý trí đã chiến thắng. Quan Vũ một đao chém xuống, lấy mạng mỹ nhân để tránh họa hồng nhan.

Khi mộ Quan Vũ được khai quật, người ta tìm thấy một di thể nữ trong đó. Nhiều người đoán đó chính là Điêu Thuyền. Tuy nhiên, thân thế thật của người phụ nữ nằm trong mộ cho tới nay vẫn chưa thể kiểm chứng chính xác.

Nhìn chung, trong các giai thoại dân gian hay trong các vở kịch của Trung Quốc, số phận của Điêu Thuyền sau khi Lã Bố chết đều không tốt đẹp. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có những giai thoại khác cho thấy số phận của nàng đỡ bi kịch hơn. Trong dân gian từng lưu truyền câu chuyện rằng, Quan Vũ sắp xếp cho Điêu Thuyền về quê, xuất gia làm ni cô.

Dù Điêu Thuyền được coi là một trong Tứ đại mỹ nhân Trung Hoa cổ đại, chính sử lại không ghi nhận sự tồn tại của nàng. Có thể mỹ nhân này hoàn toàn là nhân vật do La Quán Trung hư cấu.