Đề xuất xử lý hình sự người trốn đăng ký, sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Thực trạng trên được Đại tá Huỳnh Văn Hung, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự TP Cần Thơ (Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ) đưa ra tại phiên thảo luận tổ chiều 19/10, khi góp ý vào dự án dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Đại biểu Huỳnh Văn Hung đề nghị bổ sung hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự và quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự vào quy định về tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an Nhân dân trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Lý giải đề xuất này, đại biểu cho rằng, việc bổ sung các hành vi trên nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với quy định tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng được Quốc hội thông qua tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất (tháng 8/2026).

Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự TP Cần Thơ nhấn mạnh, thực hiện nghĩa vụ quân sự là nghĩa vụ vẻ vang của công dân, được tiến hành theo quy trình chặt chẽ, trong đó bước trước là cơ sở để thực hiện các bước tiếp theo.

Vị đại biểu này cho rằng nếu không quy định xử lý hình sự đối với hành vi trốn tránh đăng ký nghĩa vụ quân sự hoặc sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự, sẽ khó phòng ngừa sớm, phòng ngừa từ xa các hành vi vi phạm.

“Có những công dân cố tình trốn tránh nghĩa vụ quân sự bằng cách chấp nhận phạt hành chính 10 năm liền. Thực tế tại địa phương tôi khi quản lý cũng xảy ra những trường hợp như vậy, cho nên cần phải hình sự hóa”, đại biểu Huỳnh Văn Hung nói.

Bên cạnh đó, đại biểu Hung đề nghị bổ sung hành vi làm trái quy định hoặc cố ý cản trở việc gọi sơ tuyển, khám tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự vào quy định về tội làm trái quy định về thực hiện nghĩa vụ quân sự và tội cản trở thực hiện nghĩa vụ quân sự tại dự thảo luật.

Theo đại biểu, các quy định hiện hành mới đề cập hành vi làm trái hoặc cố ý cản trở việc thực hiện nghĩa vụ quân sự, chưa quy định cụ thể đối với hành vi liên quan đến sơ tuyển, khám tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự.

Vì vậy, theo đại biểu, việc bổ sung các hành vi này là cần thiết nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với những nội dung sửa đổi của Luật Nghĩa vụ quân sự trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về quân sự, quốc phòng đã được Quốc hội thông qua trước đó.

Chiều 23/8, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026).

Một trong những nội dung mới của Luật là sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nghĩa vụ quân sự.

Luật quy định 5 trường hợp bị coi là trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự, gồm: Không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; Không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự; Không chấp hành quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; Không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ; Không chấp hành quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.

Luật bổ sung nghiêm cấm gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự; sơ tuyển nghĩa vụ quân sự; khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.

Luật quy định công dân đang làm việc tại cơ quan, tổ chức trong thời gian thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe nghĩa vụ quân sự thì được trả nguyên lương, các khoản phụ cấp hiện hưởng, tiền tàu xe đi và về. Trong thời gian công dân đến đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe được bảo đảm chế độ ăn, ở, tiền tàu xe đi và về.