Đề xuất 'trộn' thí sinh nhiều trường ở kỳ thi tốt nghiệp THPT: Giáo viên nói gì?

Sau những sai phạm tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Bộ GD&ĐT đang rà soát, nghiên cứu sửa đổi Quy chế thi năm 2027 theo hướng tăng cường ngừa tiêu cực.

Một trong những giải pháp được đặt ra là “trộn” thí sinh từ các trường khác nhau tại cùng điểm thi. Đại diện Bộ Công an cũng cảnh báo nguy cơ phát sinh tiêu cực khi thí sinh cùng trường tập trung thi tại một điểm, đồng thời đề xuất siết chặt việc phân công cán bộ coi thi, giám sát các khâu tổ chức thi.

Nên bắt buộc, không chỉ dừng ở mức khuyến khích

Từ đề xuất này, tôi cho rằng Bộ GD&ĐT cần nghiên cứu, tiến tới quy định bắt buộc mỗi điểm thi có thí sinh của ít nhất hai trường trên phạm vi toàn quốc.

Trước hết, chúng ta cần nhìn nhận đúng vai trò của kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện nay. Kết quả kỳ thi không chỉ dùng để xét công nhận tốt nghiệp mà còn là căn cứ quan trọng để xét tuyển đại học.

Khi cơ hội vào đại học của học sinh phụ thuộc vào kết quả một kỳ thi có quy mô hơn một triệu thí sinh mỗi năm, yêu cầu về tính nghiêm túc, trung thực và công bằng phải được đặt lên cao hơn bao giờ hết. Cần rà soát cách bố trí điểm thi để hạn chế những kẽ hở có thể phát sinh tiêu cực.

Theo tôi, việc trộn thí sinh của ít nhất hai trường tại mỗi điểm thi phải trở thành quy định bắt buộc trên phạm vi toàn quốc, chứ không chỉ dừng ở mức khuyến khích hay tăng cường thực hiện.

Hà Nội và một số địa phương đã thực hiện việc này từ nhiều năm nay. Trong khi đó, vẫn có những điểm thi chỉ bố trí thí sinh của một trường. Tôi cho rằng, việc thực hiện chưa thống nhất có thể tạo khác biệt về điều kiện bảo đảm tính công bằng giữa các điểm thi.

Địa bàn khó khăn, Bộ GD&ĐT xem xét, quyết định

Về tính khả thi, tôi cho rằng phần lớn địa phương có thể thực hiện nếu thực sự quyết tâm và chuẩn bị tốt. Với những địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, khó khăn về khoảng cách và giao thông là điều cần tính đến. Những nơi thực sự không thể thực hiện phải báo cáo để Bộ GD&ĐT xem xét, quyết định

Đã là kỳ thi quốc gia thì những yêu cầu nhằm bảo đảm công bằng phải được thực hiện thống nhất trên cả nước.

Nếu phương án này được đưa vào quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2027, theo tôi, các Sở GD&ĐT phải chủ động rà soát mạng lưới trường học, số lượng thí sinh, điều kiện giao thông để xây dựng phương án bố trí điểm thi đáp ứng yêu cầu trộn thí sinh của ít nhất hai trường.

Ở những nơi các trường gần nhau, việc này không quá khó. Với những địa bàn đặc biệt khó khăn, cần có phương án cụ thể để Bộ xem xét.

Về đi lại và ăn ở, tôi vẫn giữ quan điểm: Thầy cô di chuyển để trò không phải đi xa. Cần tăng cường điều động cán bộ làm thi chéo giữa các địa phương, đồng thời hạn chế tối đa việc học sinh phải di chuyển quá xa.

Nếu vẫn bắt buộc phải bố trí điểm thi xa nơi cư trú, địa phương cần chủ động có nguồn hỗ trợ để học sinh và gia đình không phải gánh thêm chi phí cũng như lo nơi ăn, nghỉ cho thí sinh và gia đình.

Tuy nhiên, trộn thí sinh chỉ là một trong những giải pháp phòng ngừa gian lận. Cùng với đó, cần triển khai camera giám sát phòng thi; tăng cường coi thi chéo, chấm thi chéo; huy động thêm giảng viên đại học tham gia; hạn chế tối đa cán bộ, giáo viên của trường sở tại tham gia coi thi, chỉ giữ lại số người thực sự cần thiết.

Đồng thời, phải tăng cường thanh tra, kiểm tra, chủ động phân tích kết quả sau kỳ thi và xử lý thật nghiêm những trường hợp cố tình gian lận. Xử lý nghiêm mọi hành vi gian lận và tiếp tay cho gian lận.

Tôi cho rằng, việc tổ chức kỳ thi theo phương án “trộn thí sinh” có thể phức tạp hơn, tốn kém hơn, nhưng đó là điều chúng ta phải chấp nhận để có một kỳ thi nghiêm túc, trung thực và công bằng.

Trong tuyển sinh đại học, thí sinh có thể cạnh tranh nhau đến từng 0,01 điểm. Một sự thiếu nghiêm túc ở điểm thi này có thể ảnh hưởng đến cơ hội trúng tuyển của những học sinh ở nơi khác. Vì vậy, không thể đặt yêu cầu tiết kiệm chi phí hay sự thuận tiện trong tổ chức lên trên tính công bằng của kỳ thi.

Xa hơn, tôi vẫn giữ quan điểm cần bỏ việc sử dụng học bạ để xét tuyển đại học, tiến tới tổ chức một kỳ thi tuyển sinh đại học chung thực sự nghiêm túc, có kết quả đáng tin cậy, thay vì để học sinh phải tham gia nhiều kỳ thi riêng như hiện nay.

Điều quan trọng nhất là phải bảo vệ những học sinh học thật, thi thật, không để các em chịu thiệt thòi vì những sai phạm trong tổ chức thi.