Một phụ nữ 34 tuổi ở Hà Nội đến khám sau nhiều ngày xuất hiện tình trạng sưng đau vùng góc hàm phải. Điều khiến chị lo lắng là mỗi lần ăn uống, cơn đau lại tăng lên rõ rệt.
Theo lời kể của bệnh nhân, khoảng một tuần trước khi nhập viện, vùng góc hàm phải bắt đầu sưng đau. Nữ bệnh nhân còn tự sờ thấy một khối nổi bất thường ở vị trí này. Dù theo dõi tại nhà, triệu chứng không thuyên giảm mà ngày càng rõ hơn khi ăn.
Khi thăm khám, bác sĩ ghi nhận vùng góc hàm phải sưng đỏ và đau khi ấn. Để tìm nguyên nhân, bệnh nhân được chỉ định thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh.
Kết quả siêu âm cho thấy ống tuyến dưới hàm phải giãn khoảng 3,2 mm. Đáng chú ý, bên trong ống tuyến xuất hiện ba viên sỏi có kích thước từ 2,3 đến 3,5 mm và di động theo động tác nuốt.

Siêu âm phát hiện nhiều sỏi trong ống tuyến nước bọt dưới hàm phải.
Hình ảnh cộng hưởng từ (MRI) vùng hàm mặt tiếp tục xác nhận tình trạng giãn ống tuyến nước bọt dưới hàm phải. Các tuyến nước bọt khác không ghi nhận bất thường.
Dựa trên kết quả thăm khám và cận lâm sàng, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc sỏi tuyến nước bọt dưới hàm phải. Sau khi đánh giá tình trạng bệnh, người bệnh được tư vấn theo dõi và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Theo bác sĩ Ngô Hoàng Sơn, chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa Medlatec, sỏi tuyến nước bọt là tình trạng các tinh thể khoáng chất lắng đọng và kết tụ trong hệ thống ống dẫn nước bọt. Bệnh có thể xuất hiện ở nhiều tuyến nước bọt khác nhau, song tuyến dưới hàm là vị trí thường gặp nhất, chiếm khoảng 80-90% trường hợp.
Nguyên nhân xuất phát từ đặc điểm giải phẫu của ống Wharton - ống dẫn của tuyến dưới hàm. Đường đi của ống này ngược chiều trọng lực, từ dưới lên trên và có đoạn gấp khúc trước khi đổ vào sàn miệng, khiến nước bọt dễ bị ứ đọng.
Ngoài ra, nước bọt của tuyến dưới hàm có tính kiềm cao hơn, chứa nhiều canxi và phosphate hơn so với các tuyến khác. Dịch tiết cũng đặc hơn và giàu chất nhầy, tạo điều kiện thuận lợi cho các muối khoáng lắng đọng, dần hình thành sỏi.
Dấu hiệu điển hình của bệnh là sưng đau vùng góc hàm, đặc biệt đau tăng khi ăn do tuyến nước bọt phải hoạt động mạnh hơn. Một số trường hợp, bác sĩ có thể sờ thấy hoặc quan sát được viên sỏi nằm trên đường đi của ống tuyến trong khoang miệng.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, sỏi tuyến nước bọt có thể gây tắc nghẽn kéo dài, dẫn đến viêm tuyến nước bọt cấp hoặc mạn tính, hình thành ổ áp xe, nhiễm trùng lan rộng vùng đầu cổ. Về lâu dài, nhu mô tuyến có nguy cơ xơ hóa, teo nhỏ và suy giảm chức năng bài tiết.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi xuất hiện tình trạng sưng đau vùng góc hàm kéo dài, nhất là khi triệu chứng tăng lên mỗi lần ăn uống. Việc thăm khám sớm giúp phát hiện bệnh kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng và bảo tồn chức năng tuyến nước bọt.


















