Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cam kết không để thiếu sách giáo khoa trong năm học tới

Tại phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức sáng 20/9, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn thông tin về tình hình cung ứng sách giáo khoa, nguyên nhân xảy ra tình trạng thiếu cục bộ tại một số nơi và giải pháp khắc phục trong thời gian tới.

Còn khoảng 900.000 cuốn chưa đến tay học sinh

Ông Hoàng Minh Sơn cho biết, tháng 12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt, lựa chọn một bộ sách giáo khoa. Sau đó, Bộ chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và các địa phương thống kê, dự báo nhu cầu, lập kế hoạch sản xuất, cung ứng để bảo đảm đủ sách cho học sinh.

Tuy nhiên, Bộ trưởng thừa nhận việc lập kế hoạch năm nay có những dự báo chưa chính xác đối với nhu cầu của từng địa phương, từng môn học.

Một trong những nguyên nhân được tư lệnh ngành Giáo dục và Đào tạo đề cập là năm nay một số địa phương thực hiện miễn phí sách giáo khoa. Do có chủ trương này, một bộ phận phụ huynh có tâm lý chờ nên chưa mua sách, trong khi các trường cũng chưa đặt đầy đủ số lượng để Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chủ động kế hoạch sản xuất, cung ứng.

Bên cạnh đó, những năm trước có 3 bộ sách giáo khoa nên các nhà xuất bản thường in lượng sách dự phòng tương đối lớn dựa trên thống kê của địa phương. Điều này giúp hạn chế tình trạng thiếu sách nhưng cũng dẫn đến số lượng sách dư khá nhiều.

“Năm nay, khi thực hiện một bộ sách giáo khoa, nhà xuất bản in số lượng dư không lớn. Vì vậy, trong quá trình cung ứng xảy ra tình trạng thiếu cục bộ, trong đó có một số môn học”, ông Hoàng Minh Sơn nói.

Một nguyên nhân khác là cách làm trước đây của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chủ yếu dựa trên số lượng đặt hàng, thống kê từ các địa phương.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo cho biết, tính đến 17h ngày 19/9, số sách giáo khoa chưa đến tay học sinh còn khoảng 900.000 cuốn, giảm mạnh so với con số khoảng 4 triệu cuốn trước đó.

“Trong khi đó, tổng số sách giáo khoa cần cung ứng khoảng 240 triệu cuốn. Như vậy khoảng 99,75% số sách đã đến tay người học. Số lượng còn lại 0,25%, trong vài ngày tới, nhà xuất bản cùng các công ty cung ứng sẽ tiếp tục tập trung để đáp ứng nhu cầu của học sinh”, Bộ trưởng thông tin.

Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo đồng thời nghiêm túc rút kinh nghiệm trong công tác giám sát, lập kế hoạch và dự báo số lượng sách giáo khoa.

“Chắc chắn điều này không thể xảy ra sang năm được, vì số lượng học sinh và số môn học đều có thể xác định. Tuy nhiên, khi xây dựng kế hoạch cần tính toán số dư bởi mỗi học sinh có thể mua nhiều hơn 1 cuốn sách, phải tính toán được số dư này để cung ứng đầy đủ”, ông Hoàng Minh Sơn cam kết.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng sẽ đề nghị các địa phương thống kê nhu cầu kỹ hơn, đồng thời thiết lập cơ chế cung ứng theo hướng giảm bớt khâu trung gian.

Hiện sách giáo khoa được cung ứng qua cả nhà trường và việc phụ huynh tự tìm mua bên ngoài. Cách thức này, theo Bộ trưởng, có thời điểm khiến việc xác định nhu cầu và cung ứng bị động, lúng túng.

Thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ phối hợp chặt chẽ hơn với các Sở Giáo dục và Đào tạo và các trường để chủ động cung ứng sách giáo khoa thông qua nhà trường. Qua đó, phụ huynh sẽ giảm việc phải tự tìm mua tại các hiệu sách, đồng thời số lượng sách cần thiết được xác định chủ động hơn, giúp cung ứng nhanh, kịp thời đến học sinh.

Cho ý kiến về nội dung này, Phó chủ tịch Quốc hội cho rằng đây là sự việc rất đáng báo động và phải quyết tâm không để xảy ra.

“Đây không phải việc khó và hoàn toàn có thể chủ động được khi sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa. Mỗi năm bao nhiêu học sinh vào trường đều có dữ liệu nên đảm bảo in ấn đủ sách giáo khoa không phải việc khó”, bà Thanh nói và cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận vào thực tế để tìm lời giải dứt điểm, không bao giờ để xảy ra tình trạng này.

Giảm thời lượng với những môn học không còn phù hợp

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng, Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa việc rà soát, sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục và sách giáo khoa vào nhiệm vụ trọng tâm của năm học này.

Thời gian qua, những nội dung được xác định có bất cập đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét, chỉnh sửa kịp thời. Tuy nhiên, lần này việc sửa đổi sẽ được thực hiện đồng bộ, toàn diện và ở mức độ sâu hơn.

Trong đó, Bộ sẽ rà soát chương trình giáo dục để phù hợp với bối cảnh mới, tăng cường phát triển toàn diện năng lực của người học, đặc biệt là những năng lực cần thiết trong điều kiện mới.

“Chương trình giáo dục cũng sẽ được xem xét theo hướng tăng cường giáo dục đạo đức, kỹ năng, lối sống và trách nhiệm xã hội; giảm thời lượng đối với những môn học, nội dung không còn phù hợp, thiết thực nữa. Những nội dung sách giáo khoa cũng như vậy, những gì bất cập hoặc chưa phù hợp với thực tiễn cũng sẽ được rà soát, chỉnh sửa đồng bộ”, Bộ trưởng nói.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết đây là khối lượng công việc lớn, cần thời gian để xây dựng chương trình, tập hợp và lựa chọn đội ngũ chuyên gia, đồng thời phải trải qua quá trình rà soát, chỉnh sửa và thẩm định kỹ của các hội đồng chuyên môn.

Dù vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ khẩn trương xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai việc rà soát, sửa đổi chương trình giáo dục và sách giáo khoa trong thời gian tới.