Bão lửa giội xuống Moskva: Bộ đôi tên lửa Flamingo - Pelican lần đầu xuất kích

Hôm 20/9, trong cuộc tấn công quy mô lớn vào Moskva (Nga), Lực lượng Phòng vệ Ukraine được cho đã sử dụng tên lửa đạn đạo FP-7 Pelican hiện đại nhất trong kho vũ khí. Một số máy bay không người lái tầm xa và tên lửa, bao gồm cả tên lửa FP-5 Flamingo cũng được nhìn thấy sử dụng trong cuộc tấn công. Sau đó, thông tin này chính thức được Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận.

Theo ông Zelensky, vũ khí tầm xa của Ukraine đã được sử dụng để tấn công một trong những cơ sở công nghiệp dầu mỏ trọng yếu và cơ sở hậu cần của Nga. Đây là những cơ sở cung cấp nguồn tài chính cho quân đội Nga.

Sức mạnh của FP-5 Flamingo và FP-7 Pelican

Việc Ukraine đưa tên lửa FP-5 Flamingo và FP-7 Pelican vào thực chiến được cho là mở rộng đáng kể phương án tấn công tầm xa, nhờ kết hợp nhiều kiểu đường bay khác nhau, theo đó có thể khiến đối phương khó phát hiện và đánh chặn hơn.

Việc các loại tên lửa này được sử dụng nhằm vào những cơ sở nằm sâu trong hậu phương cũng cho thấy Ukraine đang đẩy mạnh xây dựng năng lực tên lửa nội địa, có khả năng phá vỡ mạng lưới hỗ trợ quân sự của Nga ở phạm vi xa hơn tiền tuyến.

Việc FP-5 Flamingo và FP-7 Pelican xuất hiện trong báo cáo về cuộc tấn công vào Moskva gây chú ý, bởi Ukraine đang hướng tới xây dựng kho tên lửa gồm 3 tầng với tên lửa hành trình tầm xa FP-5, tên lửa đạn đạo tầm ngắn FP-7 và tên lửa đạn đạo có tham vọng hơn là FP-9.

Ba dòng vũ khí này được thiết kế cho những nhiệm vụ tác chiến khác nhau. FP-5 tập trung vào khả năng tấn công ở khoảng cách rất xa, đồng thời mang được tải trọng lên tới khoảng 1.150kg, phù hợp với mục tiêu công nghiệp, hậu cần và quân sự quan trọng nằm sâu trong lãnh thổ đối phương.

FP-7 có tầm bắn khoảng 300km, kết hợp tốc độ của tên lửa đạn đạo với tải trọng nhỏ hơn, khoảng 150 - 200kg, cho phép Ukraine nhanh chóng nhắm tới trận địa phòng không, đơn vị tên lửa, sở chỉ huy và những mục tiêu cần phản ứng trong thời gian ngắn.

Trong khi đó, FP-9 vẫn đang trong quá trình phát triển, hướng tới tầm bắn đạn đạo khoảng 855km và khả năng mang tải trọng 800kg, qua đó có thể kết hợp tầm hoạt động lớn với tốc độ cao và sức công phá đáng kể.

Hiện tại, tên lửa FP-5 Flamingo được xem là vũ khí có tầm bắn xa nhất trong lực lượng tấn công tầm xa đang được Ukraine xây dựng. Công ty khởi nghiệp quốc phòng Fire Point phát triển loại tên lửa hành trình phóng từ mặt đất này với khả năng mang đầu đạn lớn, đủ sức vươn tới mục tiêu chiến lược nằm sâu ngoài khu vực tiền tuyến.

Sự kết hợp giữa tầm bắn và tải trọng giúp Flamingo phù hợp với các nhiệm vụ nhằm vào những nhà máy công nghiệp quốc phòng quy mô lớn, căn cứ không quân, đầu mối hậu cần, cơ sở nhiên liệu và nhiều hạ tầng quan trọng khác, nơi các loại vũ khí tầm xa có kích thước nhỏ hơn có thể không tạo ra mức độ phá hủy tương đương.

Nhà máy lọc dầu Moskva bốc cháy sau đợt tấn công bằng tên lửa, UAV lớn nhất của Ukraine.

Năm 2026, Ukraine đã sử dụng FP-5 trong cuộc tập kích nhằm vào một số cơ sở thuộc ngành công nghiệp quốc phòng Nga, trong đó có vụ tấn công được báo cáo nhằm vào doanh nghiệp VNIIR-Progress ở Cheboksary, cách lãnh thổ Ukraine khoảng 1.000km.

Những hoạt động này phần nào cho thấy vai trò ngày càng lớn của Flamingo trong năng lực tấn công tầm xa của Ukraine khi loại tên lửa này cho phép Kiev nhắm tới cơ sở phục vụ cho năng lực quân sự của Nga ở khoảng cách mà trước đây từng nằm ngoài tầm với của nhiều vũ khí thông thường do Ukraine sở hữu.

Bước đi mới của Ukraine

Tên lửa FP-7 Pelican được cho là có thể mang lại thêm phương án tấn công mới. Các nguồn tin Ukraine gắn tên gọi Pelican với FP-7, mẫu tên lửa đạn đạo do Fire Point phát triển, từng tiến hành các đợt thử nghiệm bay có kiểm soát trong năm 2026 trước khi chuyển sang thử nghiệm quân sự vào tháng 9. Nếu thông tin này được xác nhận, việc FP-7 xuất hiện trong chiến dịch ngày 20/9 có thể cho thấy chương trình tên lửa đạn đạo mới của Ukraine đang tiến gần hơn tới giai đoạn triển khai trên thực địa.

Khi mới được Fire Point giới thiệu, FP-7 có tầm bắn khoảng 200km và mang đầu đạn nặng 150 kg. Những thông tin được đưa ra sau đó cho biết một số biến thể có thể đạt khoảng 300km khi mang tải trọng gần 200kg. Tên lửa được cho là có vận tốc khoảng 1.500 m/s và độ chính xác khoảng 14 m CEP (sai số vòng tròn xác suất).

Với các thông số này, FP-7 có thể phù hợp để đánh vào sở chỉ huy, trận địa phòng không, bãi phóng tên lửa, kho đạn và căn cứ không quân, nơi yêu cầu thời gian phản ứng nhanh và độ chính xác cao hơn khả năng vươn tới cự ly rất xa của FP-5.

Điểm đáng chú ý nhất của FP-7 nằm ở tốc độ đạn đạo. So với những vũ khí tầm xa có tốc độ chậm hơn, các đơn vị phòng không Nga sẽ có ít thời gian hơn để phát hiện, nhận dạng và tìm cách đánh chặn FP-7 khi tên lửa tiếp cận mục tiêu. Điều này có thể khiến nó phù hợp với những mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt hoặc đòi hỏi phản ứng trong thời gian ngắn.

Việc FP-7 được sử dụng song song với FP-5 cũng giúp chỉ huy Ukraine có thể lựa chọn loại tên lửa phù hợp với từng mục tiêu, thay vì sử dụng một thiết kế duy nhất cho mọi nhiệm vụ tấn công tầm xa.

Trong khi đó, tên lửa FP-9 của Fire Point có thể tiếp tục mở rộng đáng kể khái niệm này. Công ty giới thiệu mẫu tên lửa có tầm bắn tối đa dự kiến khoảng 855km, mang tải trọng 800kg, đạt tốc độ lên tới khoảng 2.200 m/s và hoạt động ở độ cao tối đa khoảng 70km với độ chính xác được công bố khoảng 20 m CEP.

Nếu FP-7 tập trung vào mục tiêu chiến trường và nhiệm vụ tác chiến ở cự ly ngắn hơn, thì FP-9 được phát triển nhằm vươn tới cơ sở quân sự chiến lược nằm sâu trong lãnh thổ Nga, mở rộng phạm vi hoạt động của tên lửa đạn đạo Ukraine.

Gánh nặng lên quốc phòng Nga

Đối với hệ thống phòng không Nga, sự phát triển của kho tên lửa Ukraine đang tạo ra bài toán phân bổ nguồn lực ngày càng phức tạp. Tên lửa FP-5 có khả năng đe dọa mục tiêu chiến lược ở khoảng cách rất xa, trong khi FP-7 tạo ra mối đe dọa đạn đạo với tốc độ cao đối với các mục tiêu trong phạm vi khoảng 300km. Nếu được phát triển theo kế hoạch, FP-9 sẽ tiếp tục nâng tầm mối đe dọa này lên khoảng 855km.

Chính vì vậy, Moskva có thể phải tính đến nhu cầu tăng cường phòng thủ tên lửa không chỉ dọc chiến tuyến Ukraine, mà còn quanh căn cứ không quân, trung tâm hậu cần, nhà máy quốc phòng và những cơ sở giá trị cao nằm sâu trong lãnh thổ Nga.

Áp lực này có thể đặc biệt lớn xung quanh Moskva và những khu vực chiến lược được phòng thủ nghiêm ngặt khác. Khi phải bảo vệ ngày càng nhiều cơ sở trước tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình của Ukraine, Nga cần triển khai hệ thống cảm biến, tên lửa đánh chặn cùng những đơn vị phòng không hiện đại, khiến nguồn lực này không thể đồng thời tập trung ở những địa điểm khác.

Trong trường hợp Ukraine tiếp tục mở rộng phạm vi địa lý mà vũ khí tầm xa có thể vươn tới, Nga có thể chịu sức ép ngày càng lớn trong việc phân bổ nguồn lực phòng không quý giá trên lãnh thổ rộng hơn đáng kể.

Thách thức sẽ nghiêm trọng hơn nếu Ukraine có khả năng sản xuất tên lửa này với số lượng lớn để đưa vào chiến đấu. Một lượng nhỏ FP-7 hoặc FP-9 vẫn có thể được sử dụng hiệu quả nhằm vào những mục tiêu ưu tiên cao được lựa chọn nhưng sản xuất liên tục ở quy mô lớn có thể buộc Nga phải chuẩn bị cho một mối đe dọa tên lửa đạn đạo thường xuyên.

Điều này có thể khiến Nga phải phân tán nhiều hơn máy bay, kho tên lửa, trung tâm chỉ huy và cơ sở hậu cần, qua đó làm tăng gánh nặng vận hành để duy trì lực lượng phục vụ hoạt động tại Ukraine.

Chính vì vậy, năng lực công nghiệp có ý nghĩa quan trọng không kém hiệu năng của tên lửa. Tên lửa đạn đạo cần nhiên liệu rắn chuyên dụng, động cơ tên lửa cỡ lớn, hệ thống điện tử dẫn đường và quy trình chế tạo được kiểm soát nghiêm ngặt, trong khi cơ sở sản xuất của Ukraine vẫn đứng trước nguy cơ bị Nga tập kích. Dù vậy, những bước tiến của Fire Point cho thấy Ukraine đang tìm cách chuyển từ dự án tên lửa thử nghiệm sang xây dựng một hệ thống vũ khí tầm xa trong nước có tính tích hợp.

Cuộc tấn công nhằm vào Moskva vì thế mang ý nghĩa lớn hơn những thiệt hại tức thời được báo cáo đối với hạ tầng dầu mỏ và hậu cần của Nga. Việc Ukraine sử dụng tên lửa FP-5 Flamingo và FP-7 Pelican cho thấy vũ khí tầm xa do nước này tự phát triển đang ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chiến dịch đánh sâu vào lãnh thổ Nga, trong khi quá trình phát triển FP-9 cho thấy nguy cơ xuất hiện một loại tên lửa đạn đạo mạnh hơn nữa.

Nếu xác nhận chắc chắn tên lửa Pelican được sử dụng trong chiến dịch là FP-7, cuộc tấn công sẽ trở thành bằng chứng đáng chú ý cho thấy chương trình tên lửa đạn đạo của Ukraine đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai thực tế. Điều này đặt ra thách thức mới đối với mạng lưới phòng không Nga, đồng thời tiếp tục làm suy giảm lợi thế phòng thủ truyền thống vốn dựa trên khoảng cách an toàn với tiền tuyến.