Bác sĩ mách cách giữ sức khoẻ khi không khí ô nhiễm

Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể mà còn trực tiếp gây tổn thương hệ hô hấp, đặc biệt là vùng tai, mũi, họng. Khi chất lượng không khí suy giảm, kết hợp với thời tiết lạnh, các bệnh lý đường hô hấp càng dễ xuất hiện, tái phát và diễn tiến nặng hơn.

PGS.TS Nguyễn Thị Hoài An, Giám đốc Bệnh viện An Việt, cho biết trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và những người có sức đề kháng yếu là nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm không khí.

Trong đó, những người đã mắc bệnh hô hấp mạn tính thường chịu tác động rõ rệt nhất. Khi tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi, người bệnh có thể ho nhiều hơn, khó thở, tức ngực và xuất hiện các dấu hiệu của đợt cấp. Thực tế, vào những thời điểm ô nhiễm không khí tăng cao hoặc thời tiết khắc nghiệt, số bệnh nhân nhập viện do các bệnh lý hô hấp và tim mạch cũng có xu hướng gia tăng.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hoài An, đường hô hấp trên là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với không khí bên ngoài nên rất dễ bị tác động bởi các chất ô nhiễm. Khói bụi và những tác nhân có hại trong môi trường có thể làm tổn thương niêm mạc, ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ tự nhiên của đường hô hấp.

Khi hàng rào bảo vệ này suy yếu, vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh dễ xâm nhập, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm. Người bệnh có thể mắc viêm mũi, viêm xoang, viêm tai giữa; nếu tình trạng nhiễm khuẩn lan xuống đường hô hấp dưới, phế quản và phổi cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Để hạn chế tác động của ô nhiễm không khí, chuyên gia khuyến cáo người dân cần đeo khẩu trang phù hợp khi ra ngoài. Tuy nhiên, khẩu trang chỉ giúp giảm lượng bụi và một phần tác nhân ô nhiễm hít phải, không thể lọc sạch hoàn toàn không khí.

Sau khi trở về nhà, mọi người nên vệ sinh cá nhân, làm sạch vùng mũi họng bằng nước muối sinh lý khi cần thiết, đặc biệt chú ý bảo vệ trẻ nhỏ. Bên cạnh đó, chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng cũng góp phần duy trì sức đề kháng, hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.

PGS.TS Nguyễn Thị Hoài An cho rằng, hệ thống niêm mạc đường hô hấp khỏe mạnh đóng vai trò như hàng rào phòng vệ tự nhiên, giúp ngăn chặn và loại bỏ một phần tác nhân gây bệnh trước khi chúng đi sâu vào bên trong. Vì vậy, bên cạnh hạn chế tiếp xúc với khói bụi, người dân cần chủ động chăm sóc sức khỏe, nhất là trong những ngày chất lượng không khí xuống thấp và nhiệt độ giảm.

Gần đây, nhiều khu vực tại Hà Nội xuất hiện lớp bụi mù dày, khiến tầm nhìn bị hạn chế. Theo dữ liệu từ ứng dụng IQAir lúc 8h30 ngày 14/11, Hà Nội có chỉ số chất lượng không khí (AQI) 167, đứng thứ sáu trong danh sách các thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Với mức này, chất lượng không khí được xếp vào nhóm không lành mạnh, có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Theo thang đánh giá AQI gồm 6 cấp độ, chỉ số từ 0-50 là tốt, 51-100 ở mức trung bình, 101-150 là kém, 151-200 là xấu, 201-300 là rất xấu và trên 300 là nguy hại.