Vượt qua số phận, kình ngư khuyết tật Đỗ Thanh Hải giành HCV châu Á

Ngày 20/10, Đỗ Thanh Hải giành huy chương vàng nội dung 100m ếch nam hạng SB5 tại Asian Para Games 5 với thành tích 1 phút 33 giây 91. Đây là tấm huy chương vàng đầu tiên của đoàn thể thao người khuyết tật Việt Nam tại đại hội năm nay, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên kình ngư sinh năm 1990 bước lên bục cao nhất ở nội dung này tại đấu trường châu lục.

Ở cuộc đua chung kết, Thanh Hải vượt qua người đồng đội Lê Tiến Đạt, người giành huy chương bạc với thời gian 1 phút 36 giây 63. VĐV Rashidabadi Ali của Iran giành HCĐ với thành tích 1 phút 47 giây 78. Ba năm trước, Lê Tiến Đạt giành huy chương vàng với thành tích 1 phút 34 giây 04, trong khi Thanh Hải nhận huy chương bạc với thời gian 1 phút 35 giây 11.

Từ biến cố năm 3 tuổi đến bước ngoặt với bơi lội

Sinh năm 1990, Đỗ Thanh Hải có tuổi thơ không giống nhiều bạn bè cùng trang lứa. Anh chào đời khỏe mạnh nhưng biến cố xảy đến khi mới 3 tuổi. Sau một trận sốt nặng, Thanh Hải bị liệt cả hai chân. Dù gia đình tìm nhiều phương pháp điều trị, anh vẫn không thể phục hồi khả năng đi lại.

Những hạn chế về vận động khiến Hải gặp khó khăn trong sinh hoạt và từng sống khép kín, mặc cảm với bản thân. Sự chăm sóc, động viên của gia đình, đặc biệt là người mẹ, giúp anh dần lấy lại sự tự tin.

Bước ngoặt xuất hiện năm 2008. Trong một lần xem truyền hình, Hải biết đến một trung tâm huấn luyện bơi dành cho người khuyết tật tại TP.HCM. Hình ảnh những người có hoàn cảnh tương tự nhưng vẫn tập luyện, thi đấu và giành thành tích khiến anh quyết định rời quê để theo đuổi môn thể thao này.

Do hai chân không thể vận động, Hải phải học cách giữ cơ thể nổi trên mặt nước và di chuyển chủ yếu bằng sức mạnh của phần thân trên. Có những thời điểm, ngay cả việc hoàn thành một quãng bơi ngắn cũng là thử thách lớn.

Bù lại, các huấn luyện viên nhận thấy anh có tố chất và quyết định giữ lại đào tạo. Từ đó, Hải dành nhiều thời gian cho những bài tập phát triển cơ tay, vai và lưng. Tập tạ, đu xà cùng các bài rèn luyện thể lực trở thành công việc thường ngày.

Sự kiên trì giúp anh dần tiến bộ, từ một người mới học bơi trở thành VĐV của đội tuyển TP.HCM, rồi được lựa chọn vào đội tuyển quốc gia.

Nhà vô địch châu Á hướng tới tấm huy chương Paralympic

Trước khi bước lên bục cao nhất tại Asian Para Games 2026, Đỗ Thanh Hải đã có nhiều năm chinh chiến ở những giải đấu lớn nhất dành cho VĐV người khuyết tật.

Anh từng giành huy chương đồng nội dung 100m ếch SB5 tại Giải vô địch bơi người khuyết tật thế giới năm 2017 ở Mexico. Năm 2022, Thanh Hải gây tiếng vang tại ASEAN Para Games 11 ở Indonesia khi giành tới 5 huy chương vàng, gồm 3 huy chương vàng cá nhân và 2 huy chương vàng tiếp sức. Anh còn thiết lập 4 kỷ lục đại hội, trở thành một trong những vận động viên nổi bật nhất của đoàn thể thao Việt Nam.

Đặc biệt, Thanh Hải đã ba lần tham dự Paralympic, lần lượt tại Rio 2016, Tokyo 2020 và Paris 2024. Ở kỳ Paralympic gần nhất tại Pháp, anh lọt vào chung kết 100m ếch nam SB5, cán đích thứ năm với thời gian 1 phút 35 giây 61. Dù chưa thể giành huy chương, kết quả này cho thấy khả năng cạnh tranh của Thanh Hải trước những đối thủ hàng đầu thế giới.

So với thành tích tại Paris, thời gian giành huy chương vàng Asian Para Games 2026 của anh nhanh hơn 1,7 giây. Dù điều kiện và diễn biến mỗi cuộc đua khác nhau, sự cải thiện này vẫn là tín hiệu tích cực đối với kình ngư Việt Nam.

Ở tuổi 36, Thanh Hải không còn nhiều lợi thế về tuổi tác so với các đối thủ trẻ. Tuy nhiên, kinh nghiệm tích lũy qua ba kỳ Paralympic cùng sự am hiểu nội dung sở trường giúp anh duy trì khả năng cạnh tranh.

Dù đã sở hữu nhiều danh hiệu, Thanh Hải vẫn còn một mục tiêu chưa hoàn thành. Trong cuộc trao đổi với Cục Thể dục Thể thao đầu năm 2025, anh từng bày tỏ mong muốn giành huy chương Paralympic, đồng thời hướng tới kỳ Thế vận hội dành cho người khuyết tật năm 2028 tại Los Angeles (Mỹ).