Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc cao, ĐBQH đề nghị siết chất lượng đào tạo

Nêu ý kiến về tình hình kinh tế - xã hội tại phiên thảo luận tổ ngày 18/10, đại biểu Quốc hội Vương Quốc Thắng (Đoàn Đà Nẵng) nhận định trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế ngày càng dựa vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chất lượng nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của đất nước.

“Muốn có chất lượng nguồn nhân lực tốt thì chất lượng đào tạo phải tốt, do vậy theo tôi Chính phủ cần chú trọng trong công tác chất lượng đào tạo từ cấp tiểu học đến đại học và sau đại học”, ông nói.

Đại biểu cho rằng Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo được ví như “ngọn đuốc soi đường”.

Cùng với việc sửa đổi các luật liên quan đến giáo dục, giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, vấn đề quan trọng hiện nay là tổ chức thực hiện để tạo ra chuyển biến thực chất về chất lượng đào tạo.

Tuy nhiên, ông Vương Quốc Thắng chỉ ra một số thách thức đang đặt ra đối với công tác quản lý giáo dục. Sau quá trình sáp nhập, một số cơ sở đào tạo có quy mô rất lớn, địa bàn hoạt động rộng, đặt ra câu hỏi về khả năng kiểm soát chất lượng dạy và học.

“Hay tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc hiện nay rất cao, nhưng chất lượng thực tế thế nào? Nếu không kiểm soát được chất lượng, một số trường dạy học nghiêm túc điểm chưa chắc đã cao, trong khi một số trường điểm số rất cao nhưng chất lượng thực chất của sinh viên lại không đảm bảo. Điều này gây nên sự bất bình đẳng trong tuyển dụng”, đại biểu Thắng đặt vấn đề.

Từ thực tế trên, đại biểu TP Đà Nẵng đề nghị siết chặt công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, đồng thời kiểm soát quy mô tuyển sinh và đào tạo của các trường đại học, tránh lãng phí nguồn lực xã hội khi kết quả đào tạo không phản ánh đúng năng lực thực tế của người học.

Bên cạnh đó, theo đại biểu, Chính phủ cần tăng cường đầu tư cho các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp thông qua cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ; có chính sách hỗ trợ phát triển đội ngũ giảng viên chất lượng cao sau quá trình tái cấu trúc hệ thống các trường đại học.

Cũng quan tâm đến chất lượng giáo dục, đại biểu Leo Thị Lịch (đoàn Bắc Ninh) đề nghị Chính phủ đánh giá đầy đủ hơn những khó khăn, hạn chế trong giáo dục tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đặc biệt là điều kiện trường lớp và đội ngũ giáo viên.

Theo đại biểu, báo cáo của Chính phủ hiện chủ yếu phản ánh kết quả chung của cả nước, chưa làm rõ mức độ cải thiện chất lượng giáo dục tại các địa bàn khó khăn.

Báo cáo cũng thiếu số liệu cụ thể về tỷ lệ phòng học kiên cố, tình trạng thiếu giáo viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cũng như kết quả thực hiện chính sách đối với học sinh dân tộc nội trú, bán trú và học sinh ở vùng đặc biệt khó khăn.

Qua khảo sát của các cơ quan liên quan, trong đó có Ủy ban Văn hóa và Xã hội và Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, đại biểu cho biết cơ sở vật chất trường học tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn nhiều thiếu thốn. Tỷ lệ phòng học kiên cố chưa đáp ứng yêu cầu, phương tiện và thiết bị dạy học chưa được trang bị đầy đủ.

Đề cập chủ trương xây dựng trường liên cấp nhằm giải quyết tình trạng các điểm trường lẻ sau sắp xếp thôn, bản, bà Leo Thị Lịch cho rằng bên cạnh đầu tư hạ tầng kiên cố, cần đặc biệt quan tâm đến điều kiện sinh hoạt của học sinh nội trú, bán trú và chế độ dành cho giáo viên làm nhiệm vụ quản lý học sinh.

Thực tế, một số trường có quy mô lên đến hàng nghìn học sinh ở lại bán trú, đặt ra yêu cầu lớn về tổ chức sinh hoạt, quản lý học sinh và bảo đảm điều kiện học tập.

Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu, hoàn thiện chính sách đối với đội ngũ giáo viên, nhất là những người công tác tại các trường nội trú, bán trú và trường liên cấp ở địa bàn khó khăn.

Đồng thời, cần có đánh giá riêng về tình hình giáo dục tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo; làm rõ thực trạng trường lớp, đội ngũ giáo viên, chất lượng giáo dục và khả năng tiếp cận giáo dục của học sinh.

Ngày 16/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo có công văn gửi các đại học, học viện, trường đại học và các trường cao đẳng sư phạm về việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027. Trong đó, Bộ yêu cầu các cơ sở đào tạo rà soát kết quả học tập, quy định kiểm tra, đánh giá và xếp loại tốt nghiệp.

Các trường cần phân tích phân bố điểm học phần, kết quả học tập và xếp loại tốt nghiệp theo ngành, khóa học, hình thức đào tạo; đối chiếu với chuẩn đầu ra và phản hồi của doanh nghiệp để phát hiện, kiểm tra, xử lý tình trạng “lạm phát điểm số”.

Bộ nhấn mạnh các trường không áp đặt tỷ lệ điểm hoặc tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp giỏi, xuất sắc; không hạ chuẩn để tăng thành tích. Các cơ sở đào tạo phải báo cáo về việc kiểm soát lạm phát điểm trước khi kết thúc năm học.