Theo Tây du ký của tác giả Ngô Thừa Ân, Quan Thế Âm Bồ Tát là người vâng mệnh Phật Tổ Như Lai tìm kiếm người đi thỉnh kinh và ngài đã chọn Đường Tam Tạng (Đường Tăng). Trong suốt hành trình vượt qua 81 kiếp nạn, Quan Thế Âm Bồ Tát luôn xuất hiện để cứu nguy, giúp đỡ thầy trò Đường Tăng vượt qua những yêu quái ghê gớm nhất.
Kết thúc hành trình thỉnh kinh, trên đỉnh Linh Sơn, Đường Tăng được phong làm Chiên Đàn Công Đức Phật. Theo thứ tự xướng danh, tên của các vị Phật được đọc trước, sau đó mới đến các vị Bồ Tát. Vì theo quan điểm trong Tây Du Ký, Phật là quả vị cao nhất. Dù Quan Âm Bồ Tát có pháp lực thần thông quảng đại và là người dẫn dắt Đường Tăng, nhưng về mặt danh vị, ngài vẫn là Bồ Tát, trong khi Đường Tăng đã chứng đắc quả vị Phật.
Trong suốt hành trình thỉnh kinh, thầy trò Đường Tăng luôn nhận được sự trợ giúp của Bồ Tát.
Cộng đồng mê Tây du ký đưa ra nhiều cách lý giải điều này. Có giải thiết cho rằng Đường Tăng vốn là Kim Thiền Tử, đệ tử thứ hai của Phật Như Lai nên có nguồn gốc cao quý. Vì vô tình phạm lỗi, ông bị đày xuống trần gian, trải qua 10 kiếp luân hồi nhưng vẫn luôn một lòng hướng Phật.
Ở kiếp thứ 10, Đường Tăng vượt qua 81 kiếp nạn, đạt đến cảnh giới giác ngộ hoàn toàn (Phật) và giúp các đồ đệ giác ngộ theo.
Trong Phật giáo (và đặc biệt là trong thế giới Tây du ký), sự khác biệt giữa Phật và Bồ Tát chủ yếu nằm ở cảnh giới giác ngộ và nguyện lực. Xét về góc độ cảnh giới, Phật ở cấp độ cao nhất, đó là những người đã tự mình giác ngộ hoàn toàn (tự giác), giúp người khác giác ngộ (giác tha) và sự tu hành đã đạt đến độ viên mãn (giác hạnh viên mãn). Phật đã thoát khỏi hoàn toàn vòng luân hồi, không còn vướng bận bụi trần. Tâm đã đạt tới sự tĩnh lặng, viên mãn.
Sau 81 kiếp nạn, Đường Tăng thành Phật.
Còn Bồ Tát là những vị đang trên hành trình giúp đỡ chúng sinh giác ngộ, kém Phật ở chỗ "giác hạnh chưa viên mãn". Trong truyện Tây du ký, độc giả dễ dàng nhận thấy, Bồ Tát như người "trực chiến", đi khắp nơi để giải quyết rắc rối, thu phục yêu quái và hướng dẫn người tu hành.
Tuy nhiên, về Quan Thế Âm Bồ tát, theo các điển tích và kinh điển Phật giáo Đại thừa, ngài đã thành Phật từ vô lượng kiếp trước với danh hiệu Chánh Pháp Minh Như Lai. Vì lòng từ bi bao la, ngài không an trụ trong cõi Niết-bàn tịch tĩnh, mà nguyện hóa thân thành Bồ Tát, ứng hiện khắp mười phương thế giới, đặc biệt là cõi Ta-bà, để lắng nghe tiếng than khóc và cứu độ chúng sinh thoát khỏi tai ách.
Quan Thế Âm Bồ Tát trong phim Tây Du Ký.
Tên gọi Quan Thế Âm hay chính xác hơn là Quán Thế Âm có nghĩa là "quán chiếu âm thanh của thế gian" - nơi nào có tiếng kêu cầu, ngài liền ứng hiện cứu giúp. ngài đại diện cho hạnh nguyện cứu khổ cứu nạn, từ bi cứu độ chúng sinh mà không màng đến việc nhập Niết-bàn, thể hiện tinh thần "nhập thế" của Phật giáo. Hành động này của ngài là tấm gương cao đẹp nhất về lòng từ bi vô điều kiện, khuyến khích các Phật tử học hạnh yêu thương và chia sẻ.
Vì sao Trư Bát Giới không thành Phật?
Kết thúc hành trình đi Tây Trúc thỉnh kinh, công đức viên mãn, Đường Tăng được Phật Tổ Như Lai phong làm Chiên Đàn Công Đức Phật, Tôn Ngộ Không được phong Đấu Chiến Thắng Phật, Sa Tăng không đạt quả vị Phật nhưng cũng là Bát Bảo Kim Thân La hán Bồ tát.
Duy có Trư Bát Giới chỉ được làm Tịnh Đàn Sứ giả - chức vụ phụ trách việc dọn dẹp và hưởng các vật phẩm cúng dường (xôi chè, trái cây...) chay tịnh trên các bàn thờ (đàn).
Trước sự "bất công" này, Bát Giới kháng nghị ngay với Như Lai: "Mọi người đều thành Phật, tại sao chỉ mỗi mình con là Tịnh Đàn Sứ giả?". Đến khi nghe Như Lại nói đó là "chức phẩm được ăn uống", Bát Giới liền vui vẻ nhận phong thưởng.
Nhiều độc giả sẽ thắc mắc, dù cùng Tôn Ngộ Không, Sa Ngộ Tĩnh tháp tùng Đường Tam Tạng đi thỉnh kinh nhưng cuối cùng vì sao chức vụ của Bát Giới lại thấp nhất?
Trư Bát Giới có xuất thân không hề tầm thường, vốn là Thiên Bồng Nguyên soái, chỉ huy hơn 8 vạn thủy binh, sở hữu 36 phép Thiên cang, là bộ phép thuật cao cấp giúp biến hóa, đảo lộn đất trời và điều khiển vạn vật. Trong hội Bàn Đào, sẵn có chút men say trong người, hắn buông lời chọc ghẹo Hằng Nga khiến Ngọc Hoàng nổi giận và đày xuống hạ giới. Trư Bát Giới bị Ngộ Không thu phục, và bị Quan Thế Âm chỉ định đi theo phò tá Đường Tăng để chuộc lại lỗi lầm đã gây ra.
Tuy vậy, Trư Bát Giới chưa bao giờ hết lòng hết dạ với việc thỉnh kinh. Trong hồi thứ 19 mang tên Động Vân Sạn, Ngộ Không thu Bát Giới/ Núi Phù Đồ, Tam Tạng nhận tâm kinh, khi sửa soạn cùng sư phụ và đại sư huynh lên đường sang Tây, Bát Giới còn dặn dò bố vợ đôi điều: "Con gửi lời chào nhạc mẫu và mọi người thân thích trong nhà. Hôm nay con đi làm hòa thượng không kịp chào hỏi tạm biệt, xin đừng trách cứ. Về phần nhạc phụ, con mong nhạc phụ trông nom vợ con chu đáo. Nếu công việc lấy kinh không thành, con sẽ hoàn tục về đây, lại làm con rể của nhạc phụ và sinh sống như trước".
Bị Ngộ Không mắng là hồ đồ, Trư Bát Giới giải thích: "Không phải hồ đồ đâu. Chỉ sợ nhất thời lỡ xảy ra điều gì thì hỏng cả việc làm hòa thượng, hỏng cả việc lấy vợ, xôi hỏng bỏng không thì sao?”.
Chính vì không toàn tâm toàn ý cho việc tu luyện nên dọc đường cứ gặp cảnh cùng khốn, Bát Giới lại nản lòng, bàn lùi, muốn chia hành lý để quay lại cuộc sống phàm tục.
Bên cạnh đó, hai chữ "Bát Giới" có nghĩa là "tám ranh giới bị kiềm chế" (tám điều răn). Tuy nhiên, lão Trư thường xuyên vi phạm các giới luật này như tham ăn, tham ngủ, ham sắc và sợ gian khổ. So với Tôn Ngộ Không, Sa Tăng luôn dốc lòng bảo vệ sư phụ, Bát Giới thường ỷ lại, hay ghen tị với Ngộ Không và đôi khi còn gây chia rẽ trong đoàn.
Do đó, việc phong cho Bát Giới chức Tịnh Đàn Sứ giả (người dọn dẹp các lễ vật sau khi cúng tế) được xem là sự an bài phù hợp nhất của Phật Tổ, vừa giúp Bát Giới được hưởng phúc báo "ăn no" đúng như mong muốn, vừa phù hợp với trình độ tu luyện thực tế của nhân vật này.
Bình luận