Sự quan trọng của củ hành đối với nhân loại

Dù được trồng và sử dụng trong nấu ăn ở rất nhiều nơi trên thế giới nhưng ít ai quan tâm đến loại gia vị vốn được buôn bán rộng rãi từ 4.000 năm trước này.

(VTC News) - Dù được trồng và sử dụng trong nấu ăn ở rất nhiều nơi trên thế giới nhưng ít ai quan tâm đến loại gia vị vốn được buôn bán rộng rãi từ 4.000 năm trước này.

Hàng ngàn năm lịch sử

Nằm trong bộ sưu tập về văn hóa Babylonian của Đại học Yale, Mỹ có 3 phiến sét đặc biệt, đó là những cuốn sách dạy nấu ăn cổ đại nhất được con người biết đến.

Được viết bằng các ký tự tượng hình, cuốn sách cổ đại này gần như là vật vô tri cho đến năm 1985, gần 4.000 năm sau khi nó được viết ra.

Hành là loại gia vị quan trọng trong nội trợ.

Jean Bottero, chuyên gia nghiên cứu về văn hóa Assyria và có đam mê ăn uống người Pháp đã phát hiện ra các tư liệu nấu ăn cổ đại quý báu này.

Ông phát hiện ra rằng, các món ăn phong phú, phức tạp, tinh tế và đầy nghệ thuật của người cổ đại có sự góp mặt của rất nhiều gia vị vẫn được sử dụng đến ngày nay. Đặc biệt là hành.

Bottero nói: "Họ dường như bị ám ảnh bởi tất cả những gia vị họ hành". Không chỉ hành mà tỏi, tỏi tây hay hẹ cũng được sử dụng khá nhiều và từ cuốn sách nấu ăn cổ này, việc sử dụng hành được duy trì qua nhiều thế hệ đầu bếp.

Hiện nay, theo ước tính của Liên Hợp Quốc, hành là loại gia vị phổ biến nhất thế giới khi có khoảng 175 quốc gia trồng hành tây, gấp đôi so với những nước trồng lúa mì - loại lương thực có sản lượng lớn nhất thế giới.

Cuốn sách nấu ăn cổ có nhắc đến hành

Laura Kelley chuyên gia về lịch sử ẩm thực nói: "Chúng tôi cho rằng, dựa trên kết quả phân tích di truyền của các giống hành từ Trung Á cho thấy chúng đã được sử dụng rộng rãi từ thời xa xưa. Bên cạnh đó, có bằng chứng cho thấy hành được sử dụng rất sớm ở thời kỳ đồ đồng tại châu Âu".

Kelley phân tích: "Hành có những bông hoa rất đẹp, vì thế sau khi được con người chú ý đến vẻ đẹp và phát hiện ra công năng trong ẩm thực, hành được trồng phổ biến và dễ dàng phát triển vì khả năng sinh tồn và chống sâu bệnh cao".

Chuyên gia ẩm thực kết luận rằng, hành tây đã được buôn bán, vận chuyển trên con đường tơ lụa Á - Âu từ những năm 2.000 trước Công nguyên, cùng với khoảng thời gian cuốn sách nấu ăn bằng chữ tượng hình của người Babylon được viết ra.

Những dân tộc thích ăn hành

Ngày nay, có rất ít việc buôn bán hành được thực hiện giữa các quốc gia, đa phần đều tự cung tự cấp, chính vì vậy mà sự chú ý dành cho loại gia vị này ngày càng mờ nhạt.

Ấn Độ và Trung Quốc hiện là 2 nước có sản lượng trồng và tiêu thụ hành lớn nhất thế giới hiện nay, chiếm khoảng 45% toàn cầu với khối lượng hơn 70 triệu tấn/năm.

Những quốc gia ăn hành nhiều nhất thế giới

2 quốc gia trên là những nơi tiêu thụ hành lớn nhất thế giới, nhưng nếu tính theo đầu người, nước có người dân thích ăn hành nhất là Lybia. Đây là những nhà vô địch trong lĩnh vực ăn hành, năm 2011, trung bình mỗi người dân Lybia ăn hết 33.6kg hành, BBC cho biết.

Thậm chí, tác giả của bài viết về củ hành trên BBC còn cho biết một người bạn Lybia của mình khẳng định: "Chúng tôi cho hành vào tất cả các món ăn".

Ngoài ra, một số quốc gia Tây Phi cũng tiêu thụ hành khá mạnh, như Senegal, năm 2011 mỗi người dân trung bình ăn hết 21.7kg hành, hơn gấp đôi so với người dân Anh, chỉ dừng lại ở con số 9.3kg.

Hành và chính trị

Ấn Độ là một quốc gia có mối liên hệ giữa hành và chính trị, cụ thể hơn và nếu giá hành tăng thì sẽ có nguy cơ xảy ra rắc rối.

Theo BBC, chỉ chưa đầy 1 tháng sau khi lên nhậm chức Thủ tướng Ấn Độ vào tháng 5/2014, ông Narendra Modi đã đưa ra chính sách ngăn chặn tình trạng xuất khẩu hành giá rẻ nhằm tránh nguy cơ giá hành trong nước tăng lên.

Các giống hành phổ biến trên thế giới

Cách đây 4 năm, chính phủ Ấn Độ đã từng phải tạm dừng toàn bộ quá trình xuất-nhập khẩu hành với các nước khác để ngăn chặn các cuộc biểu tình, BBC cho biết.

Pranjul Bhandari, chuyên gia kinh tế Ấn Độ nói: "Lý do của việc hành trở thành yếu tố quan trọng với chính trị là vì đây là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi gia đình".

Trừ một số trường hợp đặc biệt, bữa ăn của người Ấn Độ không bao giờ thiếu bóng hành, vì vậy chính sách về giá hành thay đổi sẽ gây ảnh hưởng đến tất cả mọi người.

Trong khi đó, ở Anh ít xảy ra tình trạng thiếu hụt hành cho người sử dụng vì các nông dân đã lên kế hoạch dài hạn để đảm bảo nguồn cung ổn định cho cả năm.

Bảo quản hành

Sam Rix, chủ một trang trại hành đời thứ 3 tại Essex, Anh cho biết: "Quá trình thu hoạch diễn ra từ tháng 7-9 hàng năm. Hành củ được lưu trữ trong nơi ấm áp, nhiệt độ 28 độ C trong 3 tuần để chúng khô lại trước khi nhiệt độ được giảm dần xuống 0 độ C".

Một ruộng hành đến kỳ thu hoạch

Sau khi thu hoạch 11 tuần là thời điểm những củ hành bắt đầu quá trình mọc mầm tự nhiên. Những nông dân khi đó phải thực hiện chế độ bảo quản tốt để ngăn chặn tình trạng này. Hành được ủ lạnh trong các kho lớn vài tháng để cung cấp cho thị trường.

Những cải tiến trong công nghệ lưu trữ cũng như sản lượng ngày càng cao của các giống hành đang giúp các nông dân Anh có thể duy trì được sản lượng để cung cấp cho thị trường trong cả một mùa, cho đến kỳ thu hoạch sang năm.

Tùng Đinh (Theo BBC)