Sư phụ Lý Liên Kiệt là 'vua đao' Trung Quốc, nắm bí kíp Thiếu Lâm 1.400 năm tuổi

Từ Kỳ Thành từng đóng vai phản diện Lục Doanh Thiên Tổng trong bộ phim võ thuật đình đám đầu thập niên 80 - Nam Quyền Vương. Ông là nhà vô địch toàn năng võ thuật đầu tiên của Trung Quốc, từng 14 lần đoạt giải nhất đao thuật toàn quốc, 6 lần giành giải nhất côn thuật, 9 lần giành giải nhất quyền thuật... Theo Sina, ông cũng chính là người đã truyền dạy các bài đao thuật cho Lý Liên Kiệt.

Nhà vô địch toàn năng võ thuật đầu tiên của Trung Quốc

Năm 1939, Từ Kỳ Thành sinh ra tại Thái Gia Câu, bên bờ sông Đại Sa, thành phố Đan Đông (Trung Quốc). Thế hệ cha ông của Từ Kỳ Thành đã mang theo truyền thống luyện võ đến nơi này. Nhận thấy cậu con trai 8 tuổi Từ Kỳ Thành vô cùng đam mê võ học, cha ông liền đưa con trai đến bái danh sư quyền thuật nổi tiếng địa phương - Dao Pháp Ngọc làm thầy, bắt đầu luyện tập Thiếu Lâm Truy Phong Đao.

Thiếu Lâm Đao đến nay đã có lịch sử hơn 1.400 năm, khởi nguồn từ thời nhà Đường, phát triển qua các quá trình rèn luyện sức khỏe, tự vệ, phòng trộm giữ nhà và thực chiến. Môn đao pháp này đạt đến đỉnh cao vào thời nhà Minh và lan truyền khắp các vùng ở Sơn Đông vào thời nhà Thanh.

Cuối những năm 1920, sư phụ Dao Pháp Ngọc đã tổng kết các kỹ thuật đơn đao trước đó, dung hợp tinh hoa của Hắc Hổ Quyền, Đường Lang Quyền..., quy hoạch lại bộ pháp, đẩy nhanh tốc độ múa đao, tạo thành môn Thiếu Lâm Truy Phong Đao, rồi mang môn võ này đến Liêu Ninh vào đầu những năm 1930.

Võ sư Từ Kỳ Thành giới thiệu, đặc trưng của Thiếu Lâm Truy Phong Đao là dũng mãnh thần tốc, khoáng đạt phiêu dật, thân pháp sảng khoái, “thân tấu trường xà, súc tự cầu” (thân uốn lượn như rắn dài, thu mình tròn như quả bóng).

Sư phụ từng dạy ông: Đao là đứng đầu muôn binh khí (vạn binh chi tổ). Dù nhiều người luyện đao, nhưng luyện giỏi mới khó. Sư phụ yêu cầu khi múa đao phải đạt tới độ: Đao tựa lưu tinh, tay như ánh điện, eo như hình rắn, chân tựa mũi khoan.

Năm 1957, Từ Kỳ Thành nổi danh sau một đêm tại giải đấu võ thuật Đan Đông khi ẵm trọn hai chức vô địch quyền thuật và đao thuật. Tháng 6/1959, ông được điều động vào Đội võ thuật tỉnh Liêu Ninh để tiếp nhận huấn luyện bài bản, chuẩn bị cho Đại hội Thể thao Toàn quốc (Đại vận hội) lần thứ nhất. Tháng 10 năm 1959, ông tham dự Đại vận hội lần thứ nhất và giành giải ba nội dung biểu diễn.

Năm 1960, Từ Kỳ Thành tham gia Giải thi đấu võ thuật toàn năng đầu tiên của cả nước tại Trịnh Châu và giành giải nhất ở cả 8 nội dung toàn năng, trở thành nhà vô địch toàn năng võ thuật đầu tiên của Trung Quốc. Tiếp đó, ông liên tiếp giành chức vô địch toàn năng 6 nội dung ở giải toàn quốc lần thứ hai. Đao, Thương, Côn, Kiếm, Quyền cùng các bài biểu diễn sáo lộ của ông đều xuất sắc vượt trội, đặc biệt nổi tiếng với đao pháp Truy Phong Đao độc đáo, được xưng tụng danh hiệu “Đao Vương”.

Tháng 7/1960, Từ Kỳ Thành là đại biểu võ thuật duy nhất của Liêu Ninh tham gia chuyến thăm Tiệp Khắc cùng Đoàn đại biểu Võ thuật Trung Quốc. Tháng 12 cùng năm, ông tiếp tục dẫn dắt đội võ thuật gồm 18 người tháp tùng Thủ tướng Chu Ân Lai trong chuyến công du Myanmar. Trước chuyến đi, ông được Thủ tướng tiếp đón tại bữa tiệc ở Đại lễ đường Nhân dân ngày 11/12. Thủ tướng Chu Ân Lai còn dành phần thức ăn của mình cho các vận động viên và xem một thành viên biểu diễn Túy Quyền.

Lão võ sư Từ nhớ lại, chuyến thăm Miến Điện (Myanmar) diễn ra vô cùng thuận lợi. Trước khi đoàn trở về nước, Thủ tướng Chu Ân Lai còn đặc biệt tặng các thành viên đồng hồ và vest. Ông Từ hồi tưởng: “Khi ấy, chiếc đồng hồ có giá hơn 1.000 nhân dân tệ. Sau khi về nước, tôi luôn giữ gìn và đeo nó rất cẩn thận, nhưng bộ vest thì chưa bao giờ nỡ mặc”.

Sư phụ dạy đao pháp cho Lý Liên Kiệt

Ngày 22/5/2007, Lý Liên Kiệt - lúc này đã là một diễn viên võ thuật nổi tiếng quốc tế - đã viết trên trang blog cá nhân: “Tôi ở trong giới võ thuật mười mấy năm, số huấn luyện viên chuyên nghiệp từng dạy dỗ tôi, cộng thêm các quyền sư dân gian, thầy giáo nghiệp dư, khoảng hai đến ba trăm người. Ví như thầy Vương Kim Bảo dạy tôi bài quyền đầu tiên, và thầy Từ Kỳ Thành dạy tôi bộ đao đầu tiên. Tại Đại hội năm 1975 chúng tôi cùng tham gia thi đấu, tôi đoạt giải nhất quyền thuật, thầy Vương Kim Bảo đoạt giải nhì; tôi đoạt giải nhất đao thuật, thầy Từ Kỳ Thành đoạt giải nhì. Người trẻ như tôi lúc đó đương nhiên rất vui vì đã vượt qua thầy. Nhưng ở tuổi hơn 40 hôm nay nghĩ lại, nếu không có tấm lòng rộng mở của các thầy, sẵn sàng bồi dưỡng thế hệ trẻ, thì làm sao 3 năm sau tôi có thể vượt qua các thầy được”.

Nhắc lại mối nhân duyên này, lão võ sư Từ Kỳ Thành vẫn nhớ như in. Năm 1973, Từ Kỳ Thành được điều động từ Liêu Ninh lên Bắc Kinh, giữ chức Đội trưởng kiêm Tổng huấn luyện viên Đội võ thuật Quốc gia, bắt đầu tập trung đào tạo và phát hiện những nhân tố mới cho giới võ thuật. Cùng năm đó, trong đợt tập trung của đội tuyển quốc gia, Lý Liên Kiệt lúc đó mới 9 tuổi được huấn luyện viên vỡ lòng Ngô Bân giới thiệu đến bái Từ Kỳ Thành làm thầy để học cơ bản công và đao pháp.

“Lý Liên Kiệt có thiên phú cực kỳ tốt, nhớ động tác rất nhanh, khả năng lĩnh hội cao lại vô cùng khiêm tốn, là một mầm non hiếm có”, ông nhớ lại, Năm đó bà ngoại của Lý Liên Kiệt cũng sống ở Thẩm Dương, hình như là ở gần khu Lão Đạo Khẩu. “Mỗi lần về Thẩm Dương thăm bà ngoại, cậu ấy nhất định sẽ đến nhà thăm tôi. Tôi vẫn nhớ mùa đông năm đó, cậu ấy đội một chiếc mũ da che tai.“Cậu bé Lý Liên Kiệt 13 tuổi sau đó đã lên ngôi vô địch toàn năng thế hệ thứ 5 tại Giải vô địch Võ thuật Toàn quốc, và đảm nhận vai chính trong bộ phim Thiếu Lâm Tự, từ đó tỏa sáng rực rỡ trong giới điện ảnh.

Đầu những năm 1980, phim võ thuật vô cùng ăn khách, nhiều đạo diễn nghe tiếng đã tìm đến mời Từ Kỳ Thành làm thiết kế võ thuật. Từ Kỳ Thành đã tham gia bộ phim Nam Quyền Vương 1983.

Từ Kỳ Thành chia sẻ, vì bộ phim quy tụ lực lượng đông đảo các cao thủ võ lâm, nam chính Khâu Kiến Quốc là vận động viên võ thuật cùng thời với Lý Liên Kiệt, được mệnh danh là “Nam Quyền Vương”.

Từ Kỳ Thành đảm nhiệm một vai phản diện. Ông kể, thời gian quay phim ở Quảng Đông kéo dài một năm, riêng việc chờ tạnh mưa đã mất hai tháng. Giữa ngày hè oi ả, ông phải khoác lên mình bộ quan phục nhà Thanh dày cộp để quay phim, sau một ngày quay, mồ hôi đọng ướt đẫm cả trong ủng. Thế nên sau khi quay xong, ông tuyên bố không bao giờ đóng phim nữa vì nó còn mệt hơn cả luyện võ.

Năm 1999, sau khi nghỉ hưu khỏi Đội võ thuật tỉnh, Từ Kỳ Thành vẫn chưa từng rời xa giới võ lâm. Ông cùng bà xã vẫn tiếp tục truyền dạy môn Truy Phong Đao cho các em nhỏ. “Tôi đã chứng kiến sự chấn hưng của võ thuật Trung Hoa, tự tay thành lập Đội võ thuật Liêu Ninh. Tuy không dám nhận là học trò đầy thiên hạ, nhưng học trò của tôi cũng có mặt ở khắp giới võ thuật Liêu Thẩm. Tôi cho rằng, sự phát triển của võ thuật không thể tách rời truyền thống, phải kế thừa trước rồi mới phát triển sau, không thể quá coi trọng tính thi đấu và tính biểu diễn. Rèn luyện sức khỏe, bồi dưỡng tâm tính, có lợi cho thể chất và tinh thần của toàn dân tộc mới là ý nghĩa tối cao”, Từ Kỳ Thành tâm sự.