Phi công Mỹ bị bắn rơi lần đầu kể cuộc chiến sinh tồn 50 giờ trên sa mạc Iran

Tên lửa phát nổ ở Iran trong chiến dịch giải cứu phi công không quân mất tích. (Video: @anadoluagency/X)

Sáng sớm 3/4, chiếc tiêm kích đa năng F-15E Strike Eagle mang hô hiệu “Dude 44” của Không quân Mỹ bị trúng hỏa lực phòng không và rơi ở khu vực gần thành phố Yasuj, tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad của Iran.

Người điều khiển máy bay ở buồng lái phía trước được gọi là Alpha, còn phi công buồng sau mang quân hàm đại tá là Bravo. Danh tính của hai quân nhân trên chiếc F-15E được giữ kín vì lý do an ninh.

Hôm 13/9, trong cuộc phỏng vấn với CBS News, Bravo lần đầu kể về thời điểm máy bay bị bắn rơi tại Iran, cũng như nỗ lực tìm cách sống sót trong suốt hơn 2 ngày.

Cuộc chiến sinh tồn giữa sa mạc

Khi máy bay trúng tên lửa, Bravo mô tả cảm giác giống như “bị một đoàn tàu chở hàng đâm vào”. Ông cho biết mình và Alpha đã làm mọi thứ có thể để cứu chiếc tiêm kích. Tuy nhiên, họ nhanh chóng nhận ra máy bay không còn khả năng cứu vãn, vì vậy cả hai quyết định phóng ghế thoát hiểm. Alpha được giải cứu trước.

Bravo rơi tự do xuống mặt đất với tốc độ khủng khiếp, ước tính lên tới 113-161 km/h, do dù của ông bị hỏng. Bravo tiếp đất rất mạnh, cách Alpha khoảng 8km, bị gãy lưng, gãy một tay và chấn thương vai.

“Tôi bị thương nhưng chúng tôi đều được huấn luyện để thích nghi và vượt qua những tình huống thế này”, ông nói. “Tôi di chuyển nhanh nhất có thể để rời khỏi nơi mình tiếp đất”.

Bravo cho biết khi mặt trời bắt đầu mọc, ông dần nhận biết được khung cảnh xung quanh.

“Ở sâu trong lãnh thổ Iran, nơi chúng tôi rơi xuống, có những thung lũng sa mạc ở độ cao lớn và cả những vách đá lởm chởm đáng kinh ngạc. Tôi nhận ra mình đang ở trong một thung lũng như vậy, với các vách đá ở hai bên”, Bravo kể.

Ông hiểu nơi an toàn nhất cần di chuyển tới là khu vực trên cao. Vì vậy, Bravo cố gắng leo lên một dãy núi cao hơn 2.100m. Ông ẩn náu và sống sót suốt hai ngày phía sau phòng tuyến đối phương trước khi được giải cứu.

“Tôi tin rằng đó là minh chứng cho sự che chở của Chúa trong cuộc đời tôi, giúp tôi vượt qua thời khắc ấy”, Bravo nói.

Cuộc giải cứu nghẹt thở dài 50 giờ

Tại Mỹ, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth bị đánh thức giữa đêm bởi thông tin tiêm kích rơi. Ông lập tức hỏi xem liệu phi hành đoàn có an toàn hay không và liệu Iran có biết chuyện gì đã xảy ra hay chưa.

“Dù họ còn sống hay đã chết, chúng tôi cũng sẽ đưa họ về”, Bộ trưởng Pete Hegseth nói.

Truyền thông Iran sau đó đăng tải hình ảnh về xác máy bay. Trên mạng xã hội cũng xuất hiện các video cho thấy những nhóm vũ trang đang truy tìm tổ lái của chiếc máy bay bị bắn rơi.

Theo các nguồn tin quân sự Mỹ, lực lượng Iran từng tiến đến vị trí chỉ cách Bravo vài trăm mét. “Lực lượng mặt đất Iran rõ ràng muốn tìm bằng được hai người đó”, Đại tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ cho biết.

Khoảng 6 tiếng sau khi máy bay bị bắn rơi, Mỹ giải cứu được Alpha trong một cuộc đột kích ban ngày đầy rủi ro. Tuy nhiên, nhiệm vụ mới chỉ hoàn thành một nửa. Lực lượng giải cứu Alpha không thể tìm thấy Bravo và buộc phải rút lui.

Khi màn đêm buông xuống, Bravo vẫn mắc kẹt tại Iran. Viên phi công gửi thông báo rằng mình bị thương nhưng vẫn có thể di chuyển. Lực lượng giải cứu suýt nữa đã được triển khai ngay sau đó, song Bộ trưởng Hegseth cho rằng chưa tới lúc thích hợp.

“Đó là một quyết định thực sự khó khăn. Tôi sẽ không bao giờ quên lúc ở trong Phòng Tình huống và nói: ‘Được rồi, tôi đoán chúng ta sẽ chuyển sang mốc 24’, nghĩa là Bravo về cơ bản sẽ phải ở ngoài đó thêm 24 giờ nữa”, ông nói.

Bravo sống sót thêm trọn một ngày trong điều kiện gần như không có nước và thức ăn, giữa gió rét của vùng sa mạc núi cao.

Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch giải cứu Bravo. Họ vừa đánh lạc hướng nhằm gây khó khăn cho lực lượng Iran tìm kiếm phi công, vừa sử dụng những công nghệ tối mật để xác định vị trí của Bravo.

Oanh tạc cơ và UAV Mỹ tập kích các thành viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) ở gần nơi Bravo ẩn nấp. Quân đội Mỹ sau đó triển khai lực lượng trở lại Iran để giải cứu phi công này.

Theo Đô đốc Cooper, hơn 90 quân nhân Mỹ trực tiếp có mặt trên lãnh thổ Iran, đánh dấu lần đầu binh sĩ nước này đặt chân tới Iran sau 46 năm. Ngoài lực lượng trên mặt đất, còn có vài trăm quân nhân tham gia các hoạt động trên không, trong khi hàng nghìn người khác làm nhiệm vụ hỗ trợ cho chiến dịch giải cứu.

Lực lượng cứu hộ sử dụng hai máy bay tìm kiếm cứu nạn cỡ lớn để tiếp cận khu vực, sau đó hạ cánh xuống một đường băng tạm giữa sa mạc. Tại đây, họ chuyển sang trực thăng hạng nhẹ “Little Bird” để tiếp cận vị trí của Bravo trên dãy núi cách đó vài km.

Tuy nhiên, bộ phận càng đáp của các máy bay cứu hộ bị mắc kẹt trong lớp cát sa mạc trên đường băng dã chiến. Máy bay không thể cất cánh, khiến hơn các quân nhân tinh nhuệ của Mỹ bị mắc kẹt.

Tình thế chỉ được giải quyết khi một đơn vị bí mật của Không quân Mỹ đến ứng cứu. Mỹ sau đó phá hủy hai phi cơ MC-130J bị mắc kẹt, mỗi chiếc trị giá khoảng 100 triệu USD, cùng 4 trực thăng Little Bird nhằm ngăn công nghệ quân sự rơi vào tay Iran.

50 giờ sau khi bị bắn rơi, Bravo cuối cùng đã an toàn. Ông được giải cứu khi mặt trời mọc vào sáng Chủ nhật Phục sinh.

Không lâu sau khi rời Iran, Bravo gọi điện cho vợ đang ở Mỹ. “Tôi thật sự tự hào về vợ mình và cảm thấy biết ơn vì sự mạnh mẽ mà cô ấy đã thể hiện”, Bravo nói.

F-15E Strike Eagle là loại máy bay hai chỗ ngồi trị giá 30 triệu USD, một trong những chiến đấu cơ chủ lực trong các chiến dịch không chiến của Mỹ suốt nhiều thập kỷ. Máy bay bị bắn hạ bởi một tên lửa phòng không vác vai có giá khoảng 100.000 USD.