Ông Trump lên tiếng về sự cố tê liệt không phận nước Mỹ, tiết lộ điều bất ngờ

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/11 kêu gọi Quốc hội cấp ngân sách để xây dựng một hệ thống kiểm soát không lưu hoàn toàn mới, sau sự cố hiếm gặp khiến toàn bộ các chuyến bay tại Mỹ phải tạm dừng hôm 13/11.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: “Nếu Quốc hội phê duyệt khoản ngân sách cấp thiết dành cho hệ thống kiểm soát không lưu, chúng ta có thể nhanh chóng và hiệu quả xây dựng nó. Đây sẽ là hệ thống tốt nhất trên thế giới”.

Ông Trump cho biết phần lớn hệ thống kiểm soát không lưu hiện nay đã có tuổi đời 50 năm, đồng thời chỉ trích tình trạng này là “nực cười”.

“Chúng ta đã bắt đầu công việc, nhưng cần hoàn thành toàn bộ cùng một lúc, thay vì sửa chữa nhỏ giọt từng phần. Quốc hội phải thông qua ngân sách”, ông Trump nhấn mạnh.

Ông đổ lỗi cho chính quyền tiền nhiệm của Tổng thống Joe Biden, cho rằng những quyết định trước đây đã khiến quá trình hiện đại hóa hệ thống bị chậm trễ nhiều năm.

Trước đó, Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy đã đề nghị Quốc hội cấp thêm 50 tỷ USD để thay mới toàn diện hệ thống kiểm soát không lưu, bao gồm phần cứng, phần mềm và hạ tầng viễn thông. “Chúng ta cần hoàn thành công việc này, thay mới phần cứng, phần mềm và hệ thống viễn thông”, ông Duffy nói.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cũng ủng hộ việc tăng đầu tư thay vì tập trung vào các yêu cầu điều tra. Ông cho biết một số thiết bị hiện nay có từ thập niên 1980 và cần được nâng cấp.

Trong khi đó, các nghị sĩ Dân chủ tại hai ủy ban của Hạ viện phụ trách giám sát ngành hàng không cho biết, các quan chức liên bang sẽ báo cáo với họ vào ngày 16/11 về đề xuất bổ sung hàng chục tỷ USD của ông Duffy.

Phe Dân chủ phát tín hiệu sẵn sàng xem xét cấp ngân sách cho Bộ Giao thông nhưng bày tỏ hoài nghi về cách chính quyền sử dụng những khoản tiền được phân bổ trước đó. Họ muốn có sự giám sát chặt chẽ đối với việc sử dụng nguồn ngân sách mới.

Theo Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy, sự cố có thể bắt nguồn từ quá trình thay thế đường dây cáp đồng bằng cáp quang tại một cơ sở kiểm soát không lưu ở El Dorado, bang Arkansas, do nhà thầu L3Harris thực hiện, khiến các bộ định tuyến (router) làm quá tải mạng lưới liên lạc của FAA. Nhưng chưa rõ tại sao một quy trình thường xuyên lại gặp vấn đề trong lần này.

FAA từng ban hành lệnh dừng bay trên toàn quốc khoảng 4 giờ

Chiều 13/11, FAA đã ban hành lệnh tạm dừng hoạt động bay trên toàn nước Mỹ trong khoảng 4 giờ do các vấn đề liên quan đến hệ thống thông tin liên lạc. Đây là sự cố dừng bay trên phạm vi toàn quốc hiếm gặp, được cho là lần thứ ba xảy ra tại Mỹ, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến lịch trình hàng không trên cả nước.

Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin bác bỏ những lo ngại cho rằng, hành khách đã phải đối mặt với nguy hiểm hoặc sự cố có thể xuất phát từ một cuộc tấn công có chủ đích.

“Cho đến hiện tại, chưa có dấu hiệu nào cho thấy đây là một cuộc tấn công ác ý nhằm vào chúng ta. Đây đơn thuần là sự cố gián đoạn viễn thông”, ông Mullin nói.

Một số ý kiến từng nghi ngờ công nghệ trí tuệ nhân tạo SMART mới được FAA triển khai có liên quan đến sự cố. Tuy nhiên, Air Space Intelligence (ASI), công ty sở hữu hệ thống SMART, bác bỏ khả năng này. ASI khẳng định lệnh dừng bay không xuất phát từ SMART, bất kỳ sản phẩm nào của công ty hay quá trình tích hợp công nghệ của hãng với FAA và hệ thống kiểm soát không lưu.

Hàng không Mỹ dần phục hồi nhưng vẫn chịu ảnh hưởng

Đến ngày 15/11, hoạt động hàng không Mỹ có dấu hiệu cải thiện, khi số chuyến bay bị gián đoạn giảm xuống và các hãng hàng không bắt đầu khôi phục lịch khai thác bình thường. Tuy nhiên, theo dữ liệu của FlightAware, tính đến 10 giờ sáng 15/11 (giờ miền Đông Mỹ), vẫn có ít nhất 1.572 chuyến bay bị hủy tại Mỹ, bao gồm các chuyến bay nội địa, đến và đi từ nước này.

Sự cố còn gây ảnh hưởng đến lịch trình của các sự kiện thể thao. Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) buộc phải điều chỉnh phân công trọng tài cho các trận đấu thuộc tuần thứ 10 do tình trạng đi lại bằng đường hàng không bị gián đoạn.

Trọng tài dự bị Don Willard thậm chí phải điều hành hai trận đấu trong cùng ngày. Ông làm nhiệm vụ trong trận Miami Dolphins gặp Indianapolis Colts tại Indianapolis lúc 13 giờ, sau đó di chuyển khoảng 160km tới Cincinnati để tiếp tục điều hành trận Cincinnati Bengals gặp Pittsburgh Steelers lúc 20 giờ 20 phút.