Mỹ 'vét sạch' kho tên lửa tấn công Iran, chuyên gia cảnh báo nguy cơ

Theo AP, phân tích mới đây của các chuyên gia cho thấy Mỹ có thể cần ít nhất 3 năm để bù đắp lượng vũ khí hiện đại đã tiêu hao trong cuộc xung đột với Iran. Điều này làm dấy lên lo ngại về khả năng sẵn sàng chiến đấu nếu xảy ra xung đột trong tương lai.

Mỹ cần nhiều năm để khôi phục kho vũ khí

Theo báo cáo công bố ngày 28/5 của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), các nhà thầu quốc phòng Mỹ sẽ cần ít nhất 3 năm để khôi phục kho dự trữ của 3 loại vũ khí chủ lực được sử dụng trong xung đột với Iran.

Ba hệ thống được nhắc đến gồm tên lửa hành trình Tomahawk dùng để tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ đối phương, cùng hai hệ thống đánh chặn Patriot và THAAD có nhiệm vụ đối phó với tên lửa và máy bay không người lái.

“Mỹ có đủ đạn dược cho bất kỳ kịch bản nào có thể xảy ra trong xung đột với Iran, nhưng việc cạn kiệt kho dự trữ tạo ra lỗ hổng dễ bị tổn thương cho cuộc xung đột tiềm tàng ở Tây Thái Bình Dương. Do đó, thời gian cần thiết để bổ sung lại kho dự trữ đó trở thành mối lo ngại lớn”, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho biết trong báo cáo.

Báo cáo của trung tâm nghiên cứu cho biết dù chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục 1.500 tỷ USD cho năm 2027, việc khôi phục kho dự trữ vũ khí tiên tiến của Mỹ vẫn sẽ mất nhiều năm. “Điều Mỹ thiếu lúc này không phải là ngân sách, mà là thời gian”, báo cáo nhận định.

“Việc mở rộng năng lực sản xuất và chế tạo những hệ thống phức tạp này cần rất nhiều thời gian”, báo cáo nêu rõ, đồng thời nhận định giai đoạn dễ bị tổn thương sẽ kéo dài “trong vài năm cho đến khi lượng dự trữ trở lại mức trước đó, và cần vài năm nữa mới đạt được mức mà các nhà hoạch định quân sự mong muốn”.

Mặc dù số lượng vũ khí dự trữ được xếp vào diện bảo mật, CSIS cho biết vẫn có đủ thông tin công khai trong các tài liệu ngân sách của Lầu Năm Góc để ước tính thời gian khôi phục năng lực sản xuất.

Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth khẳng định Mỹ đủ khả năng tham gia bất kỳ cuộc xung đột nào. Họ cũng liên tục thúc ép các nhà thầu quốc phòng tăng tốc sản xuất vũ khí. Tháng trước, ông Hegseth nói với các nhà lập pháp rằng mức chi tiêu quân sự dưới thời Tổng thống Trump sẽ giúp nâng lên gấp đôi, thậm chí gấp ba năng lực sản xuất.

Trong cuộc họp nội các ngày 27/5, Bộ trưởng Hegseth tiếp tục ca ngợi nỗ lực của Tổng thống Trump trong việc mở rộng năng lực công nghiệp quốc phòng của Mỹ. Ông cho rằng các doanh nghiệp đang đầu tư mạnh vào nhà máy và dây chuyền mới để đẩy nhanh tốc độ cung ứng vũ khí.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cũng khẳng định quân đội Mỹ có đầy đủ nguồn lực để thực hiện mọi nhiệm vụ mà Tổng thống giao phó.

Tuy nhiên, một số chuyên gia quân sự không hoàn toàn đồng tình. Bà Virginia Burger, chuyên gia quốc phòng của tổ chức giám sát Project On Government Oversight và cựu sĩ quan Thủy quân lục chiến Mỹ, cho rằng giới chức Lầu Năm Góc hiểu rất rõ mức độ tiêu hao kho dự trữ hiện nay.

"Các quan chức Lầu Năm Góc hiểu rất rõ tình trạng kho dự trữ quân sự của Mỹ và hy vọng họ đã nói với ai đó rằng 'Nếu tham gia cuộc chiến này, ngay cả theo những tính toán thận trọng nhất, chúng ta vẫn sẽ phải rút kho dự trữ xuống mức đáng báo động'", bà Virginia nói.

Lo ngại về việc kho dự trữ vũ khí dần suy giảm là chủ đề nổi bật trong các phiên điều trần gần đây tại Quốc hội Mỹ. Đảng Dân chủ cho rằng tình trạng thiếu hụt đạn dược hiện nay là hệ quả của cuộc chiến với Iran mà Tổng thống Trump phát động không thông qua Quốc hội.

Trong khi đó, một số nghị sĩ Cộng hòa lại nhìn nhận vấn đề theo hướng khác. Họ cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc Mỹ chuyển giao các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot cho Ukraine sau khi Nga mở chiến dịch quân sự năm 2022, dù một số đồng minh của Washington cũng đang sử dụng hệ thống này.

Theo ông Mark Cancian, đại tá Thủy quân lục chiến Mỹ đã nghỉ hưu và là cố vấn cấp cao tại CSIS, nguồn gốc của tình trạng hiện nay có thể được truy ngược về thời điểm kết thúc Chiến tranh Lạnh.

Năng lực sản xuất chưa theo kịp nhu cầu

Theo ước tính của CSIS, Mỹ phóng hơn 1.000 tên lửa hành trình Tomahawk vào Iran và có thể phải đến cuối năm 2030 mới khôi phục hoàn toàn lượng dự trữ về mức trước xung đột.

Báo cáo cho biết mỗi năm Mỹ sản xuất chưa đến 200 tên lửa Tomahawk do số lượng đặt hàng trong quá khứ khá thấp. Tuy nhiên, nhà sản xuất Raytheon đang đặt mục tiêu nâng năng lực sản xuất lên hơn 1.000 tên lửa mỗi năm.

RTX, công ty mẹ của Raytheon, từ chối bình luận về các kết luận của CSIS vì chưa xem báo cáo này. Dù vậy, RTX cho biết đã đầu tư hàng tỷ USD để tăng sản lượng, trong đó có việc mở rộng các cơ sở sản xuất tại bang Alabama và Arizona.

Việc bù đắp hơn 1.000 tên lửa đánh chặn Patriot và gần 290 tên lửa THAAD cũng sẽ kéo dài đến giữa và cuối năm 2029.

CSIS cho biết Lockheed Martin đang tăng mạnh sản lượng đạn cho cả hai hệ thống. Tổ chức này cũng lưu ý rằng các đợt bàn giao THAAD "dường như đã được sắp xếp lại để ưu tiên nhu cầu của Mỹ hơn so với các đồng minh và đối tác".

“Việc chuyển giao tên lửa Patriot đang đặt Washington trước bài toán khó. Mỹ vừa phải bổ sung kho dự trữ của chính mình, vừa tiếp tục hỗ trợ Ukraine đối phó các đợt tập kích tên lửa từ Nga, đồng thời đáp ứng nhu cầu của 17 quốc gia khác đang sử dụng loại tên lửa đánh chặn này”, báo cáo nhận định.

Lockheed Martin cho biết tập đoàn đang đầu tư 9 tỷ USD từ nay đến năm 2030 nhằm mở rộng năng lực sản xuất. Hãng khẳng định đã đạt được những kết quả bước đầu trong việc đáp ứng nhu cầu đạn dược ngày càng tăng, trong đó bao gồm việc khai trương một cơ sở sản xuất mới tại bang Alabama vào tuần trước, cùng mạng lưới hơn 20 cơ sở sản xuất khác trên khắp nước Mỹ.