Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, sáng 20/11, với 470/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Luật Luật sư (sửa đổi). Luật mới có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật trước khi đại biểu bấm nút. (Ảnh: Duy Linh)
Luật quy định người muốn trở thành luật sư phải là công dân Việt Nam, trung thành với Tổ quốc, tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực.
Về trình độ chuyên môn, người muốn trở thành luật sư phải có bằng cử nhân luật (trừ trường hợp đặc biệt được luật quy định); tốt nghiệp khóa đào tạo nghề luật sư và hoàn thành việc tập sự hành nghề luật sư hoặc được miễn tập sự hành nghề luật sư.
Đáng chú ý, người muốn trở thành luật sư phải đạt yêu cầu kỳ thi quốc gia về luật sư hoặc được Hội đồng tuyển chọn luật sư đánh giá đủ tiêu chuẩn, điều kiện trở thành luật sư đối với người được miễn tập sự hành nghề luật sư.
Kỳ thi quốc gia về luật sư nhằm đánh giá nhận thức chính trị, pháp luật, đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư, kỹ năng hành nghề luật sư do Hội đồng tuyển chọn luật sư tổ chức.
Làm rõ nội dung này trước khi đại biểu bấm nút, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, đa số ý kiến đồng tình với mô hình kỳ thi quốc gia. Có ý kiến đề nghị bổ sung thành phần Hội đồng tuyển chọn, cân nhắc chuyển kỳ thi từ Liên đoàn Luật sư Việt Nam sang Bộ Tư pháp.
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự luật chỉnh lý theo hướng Hội đồng tuyển chọn luật sư do Bộ trưởng Bộ Tư pháp thành lập.
Gồm: lãnh đạo Bộ Tư pháp là Chủ tịch, Thường trực Liên đoàn Luật sư Việt Nam là Phó chủ tịch thường trực, cùng đại diện cơ quan tiến hành tố tụng, cơ sở đào tạo nghề luật sư, tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, chuyên gia và luật sư.
Theo ông Hoàng Thanh Tùng, quy định này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng tại kết luận 69 và nghị quyết 27 về tổ chức kỳ thi quốc gia để cấp chứng chỉ hành nghề, nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, lấy người dân làm trung tâm và cắt giảm thủ tục hành chính.
Mô hình này chuyển đổi một cách căn bản bản chất đánh giá từ chỉ kiểm tra kết quả tập sự sang đánh giá toàn diện nhận thức chính trị, pháp luật, đạo đức và kỹ năng hành nghề. Việc gắn kỳ thi với cấp chứng chỉ giúp giảm thủ tục từ 4 bước xuống còn 2 bước, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dự thi.
Kỳ thi do Hội đồng liên ngành tổ chức bảo đảm công bằng, chuẩn hóa, thống nhất hơn kỳ kiểm tra do một tổ chức tự thực hiện, tương đồng kinh nghiệm của Trung Quốc, Nhật Bản, Đức.
“Việc Hội đồng tuyển chọn do cơ quan nhà nước chủ trì không làm suy giảm vai trò tự quản của Liên đoàn Luật sư Việt Nam mà kế thừa tối đa nguồn lực, kinh nghiệm của đội ngũ luật sư. Liên đoàn Luật sư Việt Nam vẫn giữ vai trò nòng cốt với đại diện là Phó chủ tịch thường trực Hội đồng”, Bộ trưởng nói.
Về tiêu chuẩn và điều kiện hành nghề của luật sư, theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, có ý kiến đề nghị cân nhắc việc người có bằng thạc sĩ, tiến sĩ luật nhưng không có bằng cử nhân luật trở thành luật sư vì thiếu kiến thức pháp lý nền tảng.
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng chỉ áp dụng ngoại lệ trong một số trường hợp đối với người có bằng luật sau đại học tại các quốc gia không đào tạo cử nhân luật, như Juris Doctor tại Mỹ, Canada...
Đây là chương trình chuyên sâu dành cho người đã tốt nghiệp đại học ngành khác, bảo đảm kiến thức pháp luật nền tảng và đủ điều kiện dự thi luật sư tại nước sở tại.
Quy định này tạo cơ hội bình đẳng cho người học luật, thu hút nhân lực chất lượng cao, am hiểu pháp luật quốc tế. Để kiểm soát chất lượng đầu vào, các trường hợp này không được miễn, giảm thời gian tập sự - tức là phải hoàn thành 12 tháng đào tạo nghề, 12 tháng tập sự và đạt kỳ thi quốc gia về luật sư.







