Lý do Phó Tổng thống JD Vance trái ý ông Trump, phủ nhận liên quan xung đột Iran

Khác biệt quan điểm lớn giữa ông Vance và Tổng thống Trump

Ngày 4/11, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance công khai bày tỏ quan điểm khác biệt với Tổng thống Donald Trump về cuộc chiến tại Iran. Động thái này diễn ra sau khi đảng Cộng hòa phải hứng chịu thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Trong bối cảnh bản thân cũng đang đối mặt với nhiều câu hỏi về tham vọng chính trị cá nhân, ông Vance dường như muốn tách mình ra khỏi sự phản đối mạnh mẽ của cử tri nhằm vào vị đương kim Tổng thống Mỹ.

Ông Vance - người từng cho biết sẽ quyết định có tranh cử tổng thống vào năm 2028 hay không sau cuộc bầu cử này - đăng tải một bài viết dài trên mạng xã hội, coi cuộc xung đột không được lòng dân Mỹ tại Iran là nguyên nhân dẫn đến thất bại của đảng Cộng hòa.

Ông Vance viết: “Nếu ai đó muốn lập luận rằng cuộc chiến này là xứng đáng, rằng việc mất quyền kiểm soát Thượng viện trong 6 năm tới là cái giá xứng đáng phải trả - thì cứ việc đưa ra lý lẽ đó”.

Tuy nhiên, việc khẳng định cuộc chiến này là xứng đáng lại chính là điều mà ông Trump liên tục nhắc đến trong suốt chiến dịch tranh cử, trong các cuộc phỏng vấn khi kết quả bầu cử dần lộ diện, và cả vào sáng 4/11.

Khi dẫn các phóng viên đi thăm phòng khiêu vũ đang được xây dựng tại Nhà Trắng, ông Trump phát biểu: “Về vấn đề Iran, chúng ta buộc phải hành động và chúng ta vẫn tiếp tục thực hiện điều đó”.

Trong khi đó, ông Trump cho biết ông đã trao đổi với ông Vance vào sáng 4/11. Khi được hỏi về bài đăng của cấp phó, ông Trump nhận xét đó là một bài viết “hay”, đồng thời nói thêm rằng “tôi hiểu quan điểm của ông ấy về vấn đề này” và “tôi nghĩ như vậy cũng ổn thôi”.

Tổng thống Trump cũng thừa nhận ông “biết trước cuộc chiến sẽ gây ảnh hưởng” đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhưng vẫn tiếp tục bảo vệ các quyết định của mình.

Ông Vance, người từ lâu luôn ủng hộ sự kiềm chế trong các hoạt động can thiệp quân sự của Mỹ ở nước ngoài, đã tỏ thái độ không mấy mặn với việc bảo vệ cuộc xung đột kể từ khi ông Trump phát động nó; ông thậm chí còn trở thành gương mặt đại diện cho một nỗ lực bất thành nhằm chấm dứt giao tranh.

Phe Dân chủ chĩa mũi nhọn vào ông Vance

Phía đảng Dân chủ cho thấy họ quyết tâm gắn trách nhiệm của Phó Tổng thống Vance với cuộc chiến này.

Người phát ngôn Ủy ban quốc gia đảng Dân chủ, bà Rosemary Boeglin, tuyên bố: “Nếu ông Vance luôn có suy nghĩ như vậy, tại sao ông ấy không lên tiếng một cách mạnh mẽ? Tại sao ông ấy không từ chức? Và quan trọng nhất, tại sao ông ấy không đứng lên bảo vệ người dân Mỹ?”.

Bà Boeglin cho rằng vị Phó Tổng thống “sẽ luôn làm những gì có lợi nhất cho bản thân về mặt chính trị tại thời điểm đó - ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc bỏ mặc người dân Mỹ. Ông Vance phải chịu trách nhiệm cho những thất bại của chính quyền này”.

Đảng Dân chủ đã giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện vào hôm 3/11, đánh bại các ứng cử viên đảng Cộng hòa ngay cả tại những khu vực vốn là thành trì vững chắc của đảng Cộng hòa - nơi ông Trump từng giành chiến thắng với cách biệt lớn cách đây hai năm.

Marc Short, cựu chánh văn phòng của cựu Phó Tổng thống Mike Pence - người từng làm việc tại Nhà Trắng dưới thời ông Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên - nhận định: “Không còn nghi ngờ gì nữa, đây chính là sự bác bỏ đối với hai năm vừa qua”.

Ông cho biết với tư cách là Phó Tổng thống đương nhiệm, ông Vance vẫn sẽ có tầm ảnh hưởng lớn trước công chúng, và kết quả bầu cử này không đồng nghĩa với việc ông sẽ không thể trở thành ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa trong hai năm tới. Tuy nhiên, ông Short lưu ý: “Chắc chắn điều này không có lợi cho vị thế của ông ấy. Tôi cho rằng nó thậm chí còn gây bất lợi”.

Theo ông Short, khi còn giữ cương vị phó tổng thống, ông Pence đã cố tình không tách biệt bản thân khỏi ông Trump và chỉ chia sẻ quan điểm cá nhân một cách kín đáo. Ngược lại, bài đăng của ông Vance vào 4/11 dường như cho thấy một “sự tách biệt có chủ đích” khỏi vị Tổng thống, dù trên thực tế, ông vẫn gắn bó mật thiết với ông Trump.

Ông Short nói: “Khi đồng ý trở thành phó tổng thống, ông ấy đã chấp nhận một thỏa thuận như vậy rồi”.

Lý do thất bại là điều “ai cũng thấy rõ”

Trong bài đăng của mình, ông Vance cho biết các cử tri đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu cho đảng Dân chủ vì những vấn đề liên quan đến chiến tranh, chi phí sinh hoạt, việc nước Mỹ không được ưu tiên hàng đầu, và mối quan hệ giữa Mỹ với Israel - một vấn đề mà ông Vance từng bày tỏ quan điểm khác biệt so với ông Trump.

Ông viết: “Lý do thực sự khiến chúng ta thất bại là điều mà hầu như ai cũng thấy rõ”.

Khác với ông Trump, ông Vance đã từ chối ủng hộ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tái đắc cử. Hồi mùa hè vừa qua (2026), ông cũng công khai chỉ trích các thành viên trong chính phủ Israel vì đã phản đối những nỗ lực của ông Trump nhằm giải quyết cuộc xung đột với Iran.

Ông Vance - từng bảo vệ kiên định các chính sách nhập cư của chính quyền - dường như đang cố gắng tạo khoảng cách với chính chiến dịch trấn áp nhập cư vốn từng vấp phải nhiều phản ứng dữ dội. Ông viết: “Tôi cởi mở với ý tưởng thay đổi cách thực thi chính sách - chẳng hạn như tập trung hơn vào các doanh nghiệp thuê lao động bất hợp pháp”.

Tuy nhiên, ông khẳng định mình bác bỏ bất kỳ chính trị gia nào đề xuất ân xá cho những người đang cư trú bất hợp pháp tại Mỹ.

Cử tri thể hiện rõ quan điểm phản đối cuộc chiến tại Iran

Theo cuộc thăm dò “The AP Voter Poll” do hãng tin AP thực hiện với hơn 100.000 cử tri tại Mỹ thì cứ trong 10 cử tri lại có khoảng 6 người cho rằng Mỹ đã đưa ra “quyết định sai lầm” khi tiến hành hành động quân sự chống lại Iran. Phần lớn những cử tri không hài lòng với cuộc chiến này đã bỏ phiếu cho ứng cử viên đảng Dân chủ trong cuộc đua vào Hạ viện Mỹ; tuy nhiên, khảo sát cũng cho thấy cuộc chiến tại Iran không phải là vấn đề hàng đầu đối với đa số cử tri.

Chỉ khoảng 1/3 số cử tri coi cuộc chiến tại Iran là yếu tố “then chốt” ảnh hưởng đến quyết định bỏ phiếu cho Quốc hội; tỷ lệ này thấp hơn nhiều so với khoảng một nửa số cử tri quan tâm đến vấn đề chi phí sinh hoạt hoặc tham nhũng trong chính phủ.

Gần như tất cả các cử tri ủng hộ ứng cử viên đảng Dân chủ trong cuộc đua vào Hạ viện đều cho rằng việc tham chiến tại Iran là một “quyết định sai lầm”, trong khi khoảng 8 trên 10 cử tri ủng hộ ứng cử viên đảng Cộng hòa lại cho rằng đó là một “quyết định đúng đắn”.

Ông Vance, cựu lính thủy quân lục chiến từng phục vụ tại Iraq, trước đây từng chỉ trích cuộc xung đột đó. Sau khi trở thành phó tổng thống Mỹ, ông tuyên bố rằng chính quyền ông Trump sẽ không đưa quân đội tham gia các “cuộc xung đột không có hồi kết” như trong quá khứ.

Sau khi ông Trump phát động cuộc chiến với Iran vào mùa xuân 2026, ông Vance đã giữ thái độ im lặng đáng kể về vấn đề này - một sự thay đổi rõ rệt đối với một chính trị gia vốn nổi tiếng là người bảo vệ quyết liệt cho vị Tổng thống này.

Mùa hè 2026, Tổng thống Trump cố gắng lập luận rằng cuộc xung đột đó là xứng đáng. Trong một cuộc phỏng vấn với Megyn Kell - người dẫn chương trình podcast theo quan điểm bảo thủ, ông Trump cho biết: “Nếu chúng ta thay đổi được Trung Đông, thì điều này hoàn toàn xứng đáng”.