Đảng Cộng hoà thua bầu cử, Phó Tổng thống Mỹ nói lời cay đắng

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 4/11 đặt câu hỏi liệu cuộc xung đột với Iran có xứng đáng với những tổn thất nước này phải gánh chịu hay không. Ông cũng cho rằng cuộc chiến liên quan đến thất bại bầu cử khiến đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội.

Những phát biểu của ông Vance trên mạng xã hội X có thể khiến ông Trump thêm khó khăn trong việc cân nhắc có nên nối lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran hay không. Các quan chức Mỹ nói với Reuters rằng phương án này vẫn đang được xem xét.

Động thái của ông Vance cũng đặt ra câu hỏi về tương lai chính trị của một số quan chức cấp cao tại Lầu Năm Góc, đặc biệt là Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth - người được ông Trump mô tả là một trong những nhân vật sớm ủng hộ cuộc chiến và hiện phải đối mặt với nhiều chỉ trích từ các nghị sĩ Quốc hội.

“Lý do chúng ta thất bại là cuộc chiến”, ông Vance viết trên X. “Nếu các bạn muốn tranh luận rằng cuộc chiến đó xứng đáng, rằng việc mất quyền kiểm soát Thượng viện trong 6 năm tới là cái giá đáng phải trả, thì cứ làm vậy”.

Ông Vance, người được xem là ứng viên hàng đầu của đảng Cộng hòa trong cuộc đua tổng thống năm 2028, cũng nhận định lời khuyên trước đây về việc chấm dứt cuộc xung đột ở Iran là “lời khuyên đúng đắn”.

Khi được hỏi về phát biểu của cấp phó, ông Trump nói ông cho rằng những nhận xét đó là tốt và hiểu quan điểm của ông Vance. Tuy nhiên, tổng thống vẫn khẳng định: “Chúng ta đã ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Một cố vấn Nhà Trắng nói với Reuters rằng một số quan chức và nhân viên trong chính quyền xem bài đăng của ông Vance là dấu hiệu công khai cho thấy ông có quan điểm khác biệt với tổng thống về chính sách đối ngoại, đồng thời thừa nhận cuộc chiến gây ra những hệ lụy kinh tế trong nước.

Trong cuộc bầu cử hôm 3/11, đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện, với những chiến thắng lớn tại các bang vốn là thành trì của đảng Cộng hòa. Cử tri tại nhiều khu vực từng giúp ông Trump tái đắc cử hai năm trước đã chuyển sang ủng hộ phe Dân chủ, do bất bình với cuộc chiến Iran, chi phí sinh hoạt cao và cách điều hành.

Ông Vance tìm cách giảm nhẹ những khác biệt với ông Trump, cho rằng tổng thống cũng thừa nhận xung đột Iran là yếu tố quan trọng dẫn đến thất bại của đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, ông Trump thận trọng hơn, nhấn mạnh đó chỉ là một trong nhiều nguyên nhân khiến đảng của ông thất thế.

“Tôi đã làm điều đúng đắn. Nếu phải làm lại, tôi vẫn sẽ làm như vậy”, ông Trump nói với Wall Street Journal.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio, người có thể trở thành đối thủ của ông Vance trong cuộc đua năm 2028, vẫn chưa đưa ra bình luận kể từ sau bầu cử.

Một người am hiểu vấn đề nhận định những phát biểu của ông Vance có thể được xem là bước khởi đầu cho chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2028 của ông.

Một số quan chức Nhà Trắng đã được thông báo trước khi ông Vance đăng bài. Tuy nhiên, một quan chức Nhà Trắng nói với Reuters rằng phần lớn, nếu không muốn nói là toàn bộ, các nhân sự cấp cao của chính quyền đều bất ngờ trước tuyên bố này.

Những tuần gần đây, ông Vance ngày càng tích cực thúc đẩy đàm phán với Tehran. Tuy nhiên, Iran chưa phát đi nhiều tín hiệu cho thấy nước này sẵn sàng chấp nhận các yêu cầu của Mỹ, trong đó có việc đưa mức làm giàu uranium về 0.