Quốc hội 'đổi chủ', ông Trump đối mặt sóng gió nào?

Theo Wall Street Journal, việc Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện khiến ông Trump bước vào hai năm cuối nhiệm kỳ với ảnh hưởng bị suy giảm, đồng thời đặt ra hàng loạt thách thức đối với khả năng thực thi chương trình nghị sự của Nhà Trắng.

Đảng Cộng hòa đánh mất sự ủng hộ

Khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump từng sở hữu nhiều lợi thế so với nhiệm kỳ đầu tiên, từ chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu phổ thông đến sự hậu thuẫn mạnh mẽ của phong trào MAGA và một đội ngũ cộng sự quyết tâm mở rộng quyền lực hành pháp.

Tuy nhiên, chỉ sau hai năm, vị thế chính trị của ông bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi cuộc chiến với Iran, các biện pháp áp thuế đối với đối tác thương mại và những quyết định can thiệp sâu vào các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa. Những động thái này đi ngược lại cam kết tránh sa lầy vào xung đột nước ngoài và kiềm chế lạm phát, đồng thời khiến Đảng Cộng hòa phải lựa chọn nhiều ứng viên thiếu sức cạnh tranh.

Theo các cuộc khảo sát cử tri, hơn 60% người đi bỏ phiếu cho rằng chính sách của ông Trump gây tổn hại cho nền kinh tế. Đáng chú ý, ngay cả trong nhóm cử tri Cộng hòa, hơn một phần tư cho rằng chính sách thuế quan của ông khiến kinh tế xấu đi. Những con số này cho thấy sự bất bình không chỉ đến từ phe đối lập mà còn lan rộng trong chính lực lượng từng ủng hộ ông.

Một trong những tài sản chính trị lớn nhất của Trump là phong trào MAGA cũng đang bị tổn thương, thậm chí có nguy cơ rạn nứt. Chiến lược tập trung vào siết chặt nhập cư, chống các chính sách đa dạng và hòa nhập, cùng phong cách công kích đối thủ trên mạng xã hội đã giúp củng cố nhóm cử tri trung thành nhưng đồng thời đẩy xa những người Cộng hòa ôn hòa và cử tri độc lập.

Dù vậy, kết quả bầu cử chưa đồng nghĩa với việc cử tri hoàn toàn chuyển sang ủng hộ Đảng Dân chủ. Có tới 53% cử tri được khảo sát vẫn có cái nhìn không thiện cảm về đảng này. Điều đó cho thấy chiến thắng của phe Dân chủ chủ yếu phản ánh sự thất vọng đối với Đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, với vị thế hiện tại, Đảng Dân chủ có cơ hội tận dụng 2 năm tới để củng cố lực lượng và chuẩn bị cho cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028.

Những quyết định khó khăn

Thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ khiến ông Trump chính thức bước vào giai đoạn Tổng thống cuối nhiệm kỳ, khi ảnh hưởng chính trị suy giảm. Trong bối cảnh Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội, ông sẽ phải nhanh chóng đưa ra những lựa chọn quan trọng trên nhiều mặt trận.

Về chính sách đối ngoại, Nhà Trắng vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết tại Iran, Ukraine, Venezuela và các khu vực khác. Ông Trump phải cân nhắc liệu có nên gia tăng các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran để chấm dứt xung đột hay không. Ông từng tuyên bố cuộc chiến sẽ kết thúc khi chính mình quyết định. Đồng thời, ông cũng cần xem xét thay đổi cách tiếp cận đối với Nga, cũng như xác định rõ hơn lập trường của Mỹ đối với Israel.

Về Tòa án Tối cao, khi tiếp quản thượng viện vào tháng 1 tới, Đảng Dân chủ sẽ có khả năng ngăn chặn các đề cử nhân sự của ông Trump. Vì vậy, Thẩm phán Samuel Alito có thể phải đối mặt với sức ép từ chức, thậm chí ngay trong tuần này, để Đảng Cộng hòa kịp đề cử và phê chuẩn người thay thế trong thời gian chuyển tiếp.

Câu hỏi đặt ra là liệu ông Trump có buộc Alito rời nhiệm sở nhằm bảo toàn ảnh hưởng của phe Cộng hòa tại Tòa án Tối cao hay không.

Về nhân sự Nhà Trắng, những đồn đoán về một cuộc cải tổ sau bầu cử có thể sớm trở thành hiện thực, không chỉ trong đội ngũ cố vấn mà còn ở cấp bộ trưởng và các quan chức cấp cao. Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth là một trong những nhân vật được đặt nhiều câu hỏi. Ông Trump tuyên bố chưa có kế hoạch thay đổi nhân sự quy mô lớn nhưng những cuộc cải tổ thường diễn ra nhanh chóng sau các thất bại bầu cử.

Về quan hệ với Quốc hội, ông Trump sẽ có nhiều cơ hội hơn để đạt được các thỏa thuận với phe Dân chủ, thay vì tiếp tục đối đầu như trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ. Ông có thể tận dụng những bất đồng nội bộ của đảng này để tìm kiếm sự hợp tác với các nhóm nghị sĩ có quan điểm thực tế hơn về ngân sách, chính sách đối ngoại và nhà ở.

Tuy nhiên, nếu lựa chọn cách đối đầu với toàn bộ phe Dân chủ, ông có nguy cơ khiến các nhóm vốn bất đồng trong nội bộ đảng này đoàn kết lại để chống lại chương trình nghị sự của Nhà Trắng.

Cuối cùng, ông Trump cũng phải cân nhắc tương lai của các dự án cá nhân tại Washington D.C. Một số công trình như phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng đã vượt qua những thách thức pháp lý nhưng các dự án khác như sân golf, khải hoàn môn và một số công trình khác vẫn chưa hoàn thành. Sau thất bại bầu cử, ông sẽ phải quyết định liệu có tiếp tục dành nhiều thời gian và nguồn lực cho những dự án này hay chuyển hướng tập trung vào các vấn đề thiết thực hơn mà cử tri quan tâm, như giá xăng dầu và chi phí sinh hoạt.