Lãnh đạo C06: Dữ liệu dân cư và VNeID đảm bảo tính chính xác trong bầu cử

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đánh dấu mốc quan trọng khi hoạt động bầu cử từng bước chuyển mình từ phương thức truyền thống sang bầu cử số. Từ quản lý cử tri, đăng ký bỏ phiếu đến xác định tình trạng pháp lý của công dân, góp phần bảm bảo quá trình bầu cử diễn ra minh bạch, chặt chẽ và đúng quy định.

Đại tá Trần Hồng Phú - Phó Cục Trường Cục Cảnh sát Quản lý Hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an - đã có những chia sẻ với Báo Điện tử VTC News về quá trình ứng dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID trong thực tiễn bầu cử.

- Đại tá cho biết Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID được ứng dụng vào công tác bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 như thế nào?

Thực hiện Đề án 06 của Thủ tướng Chính phủ, từ năm 2021, Bộ Công an đã tiến hành xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đến nay Bộ Công an đã thu thập cập nhật hơn 107 triệu dữ liệu công dân vào trong hệ thống đảm bảo “đúng, đủ, sạch, sống”.

Việc ứng dụng dữ liệu dân cư vào phục vụ công tác bầu cử thể hiện một bước đột phá hết sức quan trọng. Nó không chỉ thay đổi đơn thuần về mặt kỹ thuật, mà còn là sự đổi mới sáng tạo, thay đổi từ phương pháp thực hiện thủ công truyền thống sang phương pháp ứng dụng dữ liệu, ứng dụng khoa học công nghệ vào phục vụ cho công tác bầu cử.

Việc ứng dụng dữ liệu dân cư vào bầu cử Quốc hội và HĐND tới đây sẽ có một số thay đổi mang tính tổng quan như sau:

Thứ nhất, thông qua dữ liệu quốc gia về dân cư sẽ góp phần xác định chính xác thông tin về công dân đủ điều kiện tham gia bầu cử. Trước đây, với việc thực hiện bằng phương pháp truyền thống thủ công, các tổ bầu cử tại địa phương phải dùng các loại giấy tờ, sổ sách để “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người” để lập danh sách.

Nhưng hiện nay, chúng ta hoàn toàn dựa trên dữ liệu dân cư để truy xuất, xác thực lập danh sách cử tri, đảm bảo mỗi cử tri có một danh sách và một địa bàn bỏ phiếu duy nhất, thống nhất trên cả nước.

Thứ hai, qua việc ứng dụng VNeID mức độ 2, một cổng thông tin bầu cử số “bỏ túi” thông qua điện thoại thông minh, tất cả các cử tri có thể tra cứu toàn bộ thông tin về công tác bầu cử như thông tin về danh sách cử tri, nơi bỏ phiếu, địa điểm bỏ phiếu, thông tin của người ứng cử…

Thứ ba, thông qua việc ứng dụng dữ liệu dân cư để rà soát lập danh sách sẽ giảm tải rất lớn công việc cho các tổ bầu cử địa phương.

- Trong quá trình triển khai, Bộ Công an và đặc biệt là Cục Cảnh sát Quản lý Hành chính về trật tự xã hội (C06) đã thực hiện tích hợp dữ liệu dân cư vào công tác quản lý cử tri ra sao để đảm bảo được tính đồng bộ thống nhất ở trên toàn quốc?

Ngoài việc cập nhật đầy đủ các thông tin của công dân đảm bảo “đúng, đủ, sạch, sống”, thống nhất dùng chung thì trong thời gian vừa qua, Bộ Công an cũng đã đồng bộ tích hợp với các cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác để đảm bảo đầy đủ các thông tin của công dân.

Trong đó là kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với cơ sở dữ liệu của ngành tòa án, cơ sở dữ liệu ngành tư pháp cùng với cơ sở dữ liệu về quản lý phạm nhân, các cơ sở dữ liệu liên quan để đảm bảo đầy đủ và chính xác công dân đủ điều kiện để tham gia bỏ phiếu trong kỳ bầu cử tới đây.

- Lần đầu tiên khi ứng dụng dữ liệu dân cư vào công tác bầu cử, chắc hẳn công tác kiểm soát sai sót cần đặc biệt chú trọng. Đại tá có thể chia sẻ cơ chế đảm bảo tính chính xác của dữ liệu?

Để dữ liệu dân cư có thể phục vụ công tác bầu cử tới đây một cách đầy đủ chính xác, Bộ Công an đã triển khai rất nhiều giải pháp:

Thứ nhất, chúng tôi đã chủ động trong việc cập nhật, bổ sung các thông tin của công dân ở trong hệ thống, cũng như kết nối chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quan liên quan để cập nhật đầy đủ.

Thứ hai, Bộ Công an cũng đã ban hành một kế hoạch tổng rà soát kiểm tra cư trú trên toàn quốc. Và đến nay, Bộ Công an đã hoàn thành việc tổ chức triển khai kế hoạch này.

Đối với kế hoạch này, lực lượng Công an cấp xã, cảnh sát khu vực cũng đã phối hợp với lực lượng quan liên quan đi tiến hành tổng kiểm tra, rà soát nhân khẩu thường trú, tạm trú tại các địa bàn.

Trên cơ sở đó, điều chỉnh cập nhật, bổ sung các thông tin có liên quan để đảm bảo thông tin của công dân được đầy đủ, theo đúng quy định.

Thứ ba, chúng tôi cũng triển khai các tiện ích trên ứng dụng định danh điện tử VNeID để từng cử tri có thể theo dõi, kiểm tra và rà soát được thông tin của chính mình.

Qua ứng dụng này, công dân có thể phát hiện ra những sai sót thông tin của mình để đề nghị với cơ quan công an điều chỉnh, cập nhật và bổ sung.

Thứ tư, chúng tôi chỉ đạo công an các phường xã trên toàn quốc phối hợp với UBND các cấp để tiến hành rà soát danh sách bản giấy, đảm bảo đồng bộ thống nhất dữ liệu trong công tác bầu cử.

- Theo Đại tá, việc ứng dụng VNeID và dữ liệu dân cư vào công tác bầu cử đã thể hiện vai trò của Đề án 06 trong lộ trình truyền đổi số quốc gia như thế nào?

Với việc triển khai thành công Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hiện nay, có thể khẳng định dữ liệu dân cư chính là ‘trái tim’ của Đề án 06. Dữ liệu này đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, phục vụ hiệu quả công tác quản lý Nhà nước, đồng thời góp phần cải cách hành chính, giảm bớt giấy tờ, thủ tục cho người dân.

Đối với việc sử dụng dữ liệu dân cư phục vụ công tác bầu cử, đến thời điểm này có thể khẳng định dữ liệu đã bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”. Các tổ bầu cử tại địa phương đã cơ bản rà soát và đều xác nhận tính chính xác của dữ liệu dân cư.

Đây có thể xem là tiền đề rất quan trọng để đánh giá mức độ sẵn sàng của dữ liệu dân cư, cũng như năng lực, điều kiện của Việt Nam trong việc triển khai chính phủ số.

Việc ứng dụng dữ liệu dân cư trong bầu cử vì thế cũng là một minh chứng cho thấy dữ liệu dân cư và hạ tầng số của Việt Nam đã từng bước đáp ứng yêu cầu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời hướng tới xây dựng chính phủ số, xã hội số và công dân số trong thời gian tới.

Xin cảm ơn Đại tá!