Lần đầu tại Việt Nam: Đặt bóng vào khí quản cứu thai nhi mắc thoát vị hoành

Các bác sĩ Trung tâm Y học Bào thai, Bệnh viện Phụ sản Trung ương lần đầu thực hiện thành công kỹ thuật FETO (nội soi buồng ối đặt bóng bít khí quản thai nhi) tại Việt Nam, điều trị cho thai nhi mắc thoát vị hoành bẩm sinh nặng.

Đây là kỹ thuật can thiệp bào thai phức tạp, trong đó bác sĩ đưa một ống nội soi rất nhỏ qua thành bụng và tử cung người mẹ, tiếp cận thai nhi trong buồng ối, sau đó đặt một quả bóng vào khí quản để tạm thời ngăn dòng dịch phổi thoát ra ngoài.

Với thai nhi còn nhỏ, nằm trong môi trường nước ối và liên tục cử động, việc đưa dụng cụ đến đúng vị trí rồi đặt bóng trong khí quản đòi hỏi độ chính xác rất cao. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến cả mẹ và thai.

Thoát vị hoành bẩm sinh xảy ra khi cơ hoành không phát triển hoàn chỉnh, tạo ra một lỗ thông giữa lồng ngực và ổ bụng. Các cơ quan trong ổ bụng có thể di chuyển lên lồng ngực, chèn ép phổi đang phát triển.

Ở những trường hợp nặng, phổi thai nhi có thể bị thiểu sản nghiêm trọng. Sau khi chào đời, trẻ không đủ khả năng thực hiện chức năng hô hấp, phải đối mặt với nguy cơ suy hô hấp và tử vong cao.

Theo Bệnh viện Phụ sản Trung ương, trước đây những trường hợp nặng thường chỉ có thể được điều trị sau sinh. FETO tạo thêm một cơ hội can thiệp ngay từ trong bụng mẹ, nhằm thúc đẩy sự phát triển của phổi trước khi trẻ chào đời.

Sau khi đặt bóng, khí quản thai nhi được bít tạm thời. Cơ chế này giúp giữ dịch trong phổi, tạo điều kiện để phổi tiếp tục phát triển trong những tuần thai tiếp theo. Bóng sẽ được lấy ra ở thời điểm phù hợp trước hoặc sau khi trẻ sinh, tùy tình trạng của từng trường hợp.

FETO được xem là một trong những kỹ thuật khó của y học bào thai. Bác sĩ phải đồng thời kiểm soát nhiều yếu tố, từ vị trí thai, đường tiếp cận, kích thước dụng cụ đến việc xác định chính xác khí quản và vị trí đặt bóng.

Khác với một ca phẫu thuật thông thường, thai nhi nằm tự do trong buồng ối và không thể chủ động giữ nguyên tư thế. Trong quá trình can thiệp, mỗi chuyển động của thai đều có thể làm thay đổi vị trí cần tiếp cận.

Thành công của ca đầu tiên không chỉ nằm ở thao tác đặt bóng mà còn ở khả năng phối hợp giữa các chuyên khoa trong toàn bộ quá trình, từ đánh giá trước can thiệp, gây mê, theo dõi thai đến xử trí các tình huống phát sinh.

Theo bệnh viện, FETO hiện được triển khai tại một số trung tâm chuyên sâu trên thế giới. Chi phí thực hiện tại các nước phát triển có thể lên tới hơn 100.000 USD cho một trường hợp.

Việc thực hiện thành công kỹ thuật này trong nước giúp người bệnh có thêm một lựa chọn điều trị ngay tại Việt Nam, thay vì phải tìm đến các trung tâm y tế ở nước ngoài.

TTND.GS.TS Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương, cho biết thành công của ca FETO đầu tiên là kết quả của quá trình chuẩn bị và đào tạo chuyên sâu của đội ngũ y bác sĩ. “Không để một mầm sống nào bị bỏ lại phía sau ngay cả khi chưa chào đời”, ông Ánh nói.

Thành công của ca FETO đầu tiên đánh dấu thêm một bước tiến của y học bào thai tại Việt Nam, khi một kỹ thuật can thiệp phức tạp được thực hiện ngay trong nước. Quan trọng hơn, với những thai nhi mắc dị tật nặng, cơ hội điều trị giờ đây có thể bắt đầu trước cả thời điểm em bé cất tiếng khóc chào đời.