Thực tế hiện nay, tại không ít công ty TNHH ngoài nhà nước, người lao động vẫn làm việc trong tình trạng không được ký hợp đồng lao động dù đã gắn bó lâu dài.
Việc này khiến nhiều doanh nghiệp dễ dàng né tránh các nghĩa vụ pháp lý, trong khi người lao động rơi vào thế yếu, thường xuyên bị yêu cầu tăng ca ngoài mong muốn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống cá nhân và thời gian dành cho gia đình.
Trước thực trạng trên, Bộ luật Lao động năm 2019 đã quy định rất rõ về nghĩa vụ giao kết hợp đồng lao động. Theo đó, hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động cũng như quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.
Đáng chú ý, theo khoản 2 điều 13, trước khi nhận người lao động vào làm việc, người sử dụng lao động bắt buộc phải giao kết hợp đồng lao động với người lao động.
Việc giao kết này phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung thực, đồng thời không được trái pháp luật, thỏa ước lao động tập thể và đạo đức xã hội.
Pháp luật lao động không chỉ yêu cầu ký hợp đồng mà còn quy định rõ nghĩa vụ của cả người lao động và người sử dụng lao động trong việc thực hiện các quy định liên quan đến lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cũng như an toàn, vệ sinh lao động (điểm c khoản 2 Điều 5 và điểm d khoản 2 Điều 6 Bộ luật Lao động năm 2019).
Do đó, việc doanh nghiệp không thực hiện giao kết hợp đồng lao động với người lao động ngay từ khi tiếp nhận vào làm việc được xác định là hành vi không thực hiện đúng quy định của pháp luật về lao động.
Trên thực tế, khi không có hợp đồng lao động, người lao động gặp rất nhiều rủi ro, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, tiền lương, tiền làm thêm giờ hoặc khi phát sinh tranh chấp. Nhiều trường hợp bị yêu cầu tăng ca kéo dài nhưng không được thỏa thuận rõ ràng, không có căn cứ để bảo vệ quyền lợi khi xảy ra mâu thuẫn với người sử dụng lao động.
Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, người lao động khi tham gia quan hệ lao động cần chủ động đề nghị doanh nghiệp thực hiện việc giao kết hợp đồng lao động theo đúng quy định.
Trường hợp phát hiện doanh nghiệp có hành vi không ký hợp đồng lao động hoặc vi phạm các quy định của pháp luật về lao động, việc làm, an toàn, vệ sinh lao động, trong đó có các quy định về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi, người lao động có thể làm đơn gửi cơ quan tham mưu về quản lý nhà nước trong lĩnh vực nội vụ tại địa phương để được xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.
Theo hướng dẫn, người lao động có thể gửi đơn phản ánh đến Phòng Văn hóa – Xã hội thuộc UBND cấp xã hoặc Sở Nội vụ nơi doanh nghiệp đặt trụ sở.
Việc phản ánh kịp thời không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động mà còn giúp cơ quan chức năng phát hiện, chấn chỉnh các hành vi vi phạm pháp luật lao động, bảo đảm môi trường làm việc minh bạch và đúng quy định.
Bình luận