Hotline: 0855.911.911 
RSS 
Tháp Chăm nghìn tuổi xác lập 2 kỷ lục ở cố đô Huế
Nằm sâu dưới cồn cát ven biển (xã Phú Vinh, TP Huế), tháp Phú Diên là công trình kiến trúc Champa cổ độc nhất vô nhị tại Việt Nam khi được tìm thấy ở vị trí thấp hơn 3-4m so với mực nước biển và chỉ cách mép nước biển 120m.
Công trình được phát hiện tại cồn cát ven biển xã Phú Diên ( nay là xã Phú Vinh) vào năm 2001 sau nhiều thế kỷ bị vùi sâu trong lòng cát 5-7m. Đặc biệt, tháp Phú Diên cũng từng được Tổ chức kỷ lục Việt Nam và Liên minh Kỷ lục Thế giới xác lập hai kỷ lục: “Tháp Chăm cổ bằng gạch chìm sâu dưới cồn cát ven biển được khai quật và bảo tồn đầu tiên tại Việt Nam và đầu tiên trên thế giới”.
Theo ghi nhận của PV Báo Điện tử VTC News, sau nhiều thế kỷ bị vùi lấp dưới cát, hiện công trình được bảo tồn tại chỗ trong căn nhà kính khép kín nhằm hạn chế tối đa những tác động tiêu cực từ môi trường thiên nhiên đến kiến trúc tháp.
Tuy nhiên, vị trí nằm gần và thấp hơn mực nước biển khiến di tích vô giá này đang từng ngày phải oằn mình chống chọi với điều kiện thời tiết cực đoan.
Năm 2025, sau khi trải qua những đợt mưa lũ lịch sử liên tục, tháp Phú Diên bị ngâm nhiều ngày trong nước. Việc công trình ngàn năm tuổi bị ngâm trong nước nhiều ngày gây lo ngại lớn cho sự an toàn của vật liệu gạch cổ, nền móng và không gian bảo tồn. (Ảnh tư liệu chụp năm 2025).
Tại Hội nghị công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia tháp Phú Diên diễn ra cách đây không lâu, các chuyên gia cho rằng, trong khoảng 10 năm sau khi xây dựng nhà bao che và các hạng mục công trình bảo tồn di tích tháp Phú Diên, gần như không xảy ra tình trạng ngập úng, thấm mốc. Nhưng mấy năm trở lại đây, di tích bị ảnh hưởng bởi ngập nước, rêu mốc, nhất là trong đợt mưa lũ lịch sử cuối năm 2025.
Trong tình hình biến đối khí hậu ngày càng phức tạp, các chuyên gia đã có nhiều ý kiến tâm huyết đóng góp cho công tác bảo tồn di tích Tháp Phú Diên. Trong đó, ý kiến đề cập đến việc kích nâng di tích lên cao hơn với khoảng 0,8m đến 1m.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, mọi giải pháp bảo tồn và gia cố tháp Phú Diên cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, dựa trên cơ sở khoa học, hạn chế tối đa tác động đến cấu trúc và yếu tố gốc của di tích lịch sử hàng ngàn năm tuổi này.
Bên cạnh đó, việc bảo tồn tháp Phú Diên không chỉ để bảo vệ một kiến trúc Champa độc đáo, mà còn nhằm phát huy các giá trị cốt lõi về lịch sử - văn hóa, tạo đà phát triển du lịch di sản tại vùng ven biển Huế.
Kết quả thám sát và khảo cổ cho thấy, tháp Phú Diên là công trình kiến trúc Champa xây bằng gạch nung, có mặt bằng hình chữ nhật, diện tích trên 30m², gồm một cửa chính hướng Đông và ba cửa giả ở các hướng còn lại. Trong lòng tháp phát hiện Yoni bằng đá cùng nhiều dấu tích kiến trúc và hiện vật liên quan đến tín ngưỡng Champa.
Các chuyên gia, nhà nghiên cứu và các cơ quan chuyên môn khoa học xác định, tháp Phú Diên có niên đại khoảng đầu thế kỷ VIII, thuộc nhóm kiến trúc Champa sớm, mang phong cách chuyển tiếp từ Mỹ Sơn E1 sang Hòa Lai.
Đây không chỉ là một công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo mà còn là minh chứng sinh động cho quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa trên vùng đất miền Trung nói chung và vùng đất Huế nói riêng. Cuối năm 2001, Bộ Văn hoá Thể thao (nay là Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch) xếp hạng tháp Phú Diên là di tích Kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
Bình luận 
