Hiểu rừng để vận động người dân giữ rừng
Ở buôn Drang Phốk, nằm giữa vùng lõi Vườn quốc gia Yok Đôn, già Y Mosk Hra là người được bà con tin tưởng bởi nhiều năm gắn bó với rừng và công tác cộng đồng.
Sau 30 năm làm cán bộ kiểm lâm, ông hiểu từng cánh rừng, ngọn đồi, dòng suối và những khó khăn trong việc vận động người dân chung tay bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Với già Y Mosk Hra, tuyên truyền bảo vệ rừng không đơn thuần là nhắc nhở người dân không chặt phá cây hay săn bắt động vật hoang dã. Điều quan trọng hơn là giúp bà con hiểu rừng gắn trực tiếp với cuộc sống, từ nguồn nước, không khí đến việc hạn chế thiên tai.

Già làng Y Mosk Hra chia sẻ cuộc sống đời thường của mình.
“Có rừng thì phải có thú, có thú thì cũng phải có rừng. Hai thứ phải đi cùng nhau. Rừng giữ nguồn nước, tạo không khí trong lành, rễ cây còn giúp giữ đất, hạn chế dòng nước cuốn trôi khi mưa lớn. Mất rừng thì chính người dân mình chịu thiệt”, già Y Mosk Hra nói.
Bởi vậy, trong các buổi họp buôn hoặc những lần trò chuyện với người dân, ông thường lấy những điều gần gũi trong cuộc sống để giải thích. Khi nói về vai trò của cây xanh, ông liên hệ đến không khí, sức khỏe con người; khi vận động bảo vệ động vật hoang dã, ông nhấn mạnh rằng rừng chỉ thực sự được bảo vệ khi hệ sinh thái được duy trì.
Theo già Y Mosk Hra, buôn Drang Phốk có truyền thống gắn bó lâu đời với cách mạng. Người dân sống gần rừng nên sinh kế cũng gắn với đất đai, cây cối và nguồn tài nguyên tự nhiên.
Muốn bảo vệ rừng hiệu quả, công tác tuyên truyền phải giúp bà con hiểu những quy định cần chấp hành, đồng thời biết cách khai thác tài nguyên theo đúng hướng dẫn của cơ quan chức năng.
Ông thường nhắc người dân không tự ý vào rừng khai thác gỗ, lấy củi hoặc sử dụng tài nguyên trái phép. Khi có nhu cầu lấy củi, người dân cần xin phép trạm quản lý để được hướng dẫn khu vực phù hợp. Việc sử dụng lửa trong rừng cũng phải tuân thủ quy định nhằm tránh nguy cơ cháy rừng.
“Người dân cần củi thì phải đến trạm xin, cán bộ hướng dẫn chỗ nào được lấy thì mới đi. Không thể tự ý vào rừng muốn lấy gì thì lấy. Rừng quốc gia là tài sản chung, mình phải có trách nhiệm giữ gìn”, ông chia sẻ.
Không chỉ tuyên truyền, già Y Mosk Hra còn nhắc nhở bà con về những hậu quả pháp lý khi vi phạm. Theo ông, những trường hợp lấn chiếm, phá rừng từng bị xử lý nghiêm là bài học để người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
Bên cạnh bảo vệ rừng, ông còn vận động người dân từ bỏ những tập quán không còn phù hợp, trong đó có tình trạng tảo hôn. Già cho rằng nam, nữ cần kết hôn đúng độ tuổi theo pháp luật, có đủ điều kiện để xây dựng gia đình và chăm lo cuộc sống, tránh những hệ lụy khi lập gia đình quá sớm.
Cùng Bộ đội Biên phòng giữ từng cột mốc
Sau khi nghỉ hưu, già Y Mosk Hra vẫn không rời công việc cộng đồng. Ông tự nguyện đăng ký tham gia tuần tra, bảo vệ đường biên, cột mốc cùng cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng và chính quyền địa phương.
Với ông, bảo vệ rừng và bảo vệ biên giới có mối quan hệ chặt chẽ. Những chuyến tuần tra không chỉ giúp phát hiện, ngăn chặn hành vi xâm phạm tài nguyên mà còn góp phần giữ gìn an ninh, trật tự, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia.
“Mình thấy việc bảo vệ biên giới góp phần rất lớn trong công tác bảo vệ rừng và ngăn chặn các hành vi xâm phạm tài sản quốc gia. Ngược lại, tuần tra bảo vệ rừng cũng góp phần giữ gìn an ninh biên giới”, già Y Mosk Hra chia sẻ.
Định kỳ hàng quý, ông cùng chính quyền, người dân các dân tộc trong xã và cán bộ, chiến sĩ Biên phòng băng rừng, lội suối tuần tra đường biên, cột mốc. Trong mỗi chuyến đi, các thành viên kiểm tra khu vực được phân công, phát dọn cây cỏ xung quanh cột mốc, lau chùi để những dấu mốc chủ quyền luôn sạch sẽ, rõ ràng.

Già Y Mosk Hra (thứ 3 hàng bên phải) cùng Bộ đội Biên phòng và cán bộ chính quyền, nhân dân tuần tra bảo vệ biên cương
Đối với già Y Mosk Hra, mỗi lần được tận mắt nhìn thấy cột mốc biên giới là một lần ông cảm nhận rõ hơn trách nhiệm của mình đối với quê hương, đất nước.
“Cột mốc là tài sản vô giá của quốc gia, phân định rõ ràng ranh giới giữa Việt Nam và Campuchia. Mỗi lần đến cột mốc, nhìn dòng chữ Việt Nam được khắc trên đó, tôi tự nhủ phải tiếp tục góp sức giữ gìn chủ quyền lãnh thổ đến khi đôi chân không đi được nữa”, ông nói.
Sau mỗi chuyến tuần tra, hình ảnh bên cột mốc được ông lưu lại để giới thiệu với bà con trong những buổi tuyên truyền. Ông muốn người dân hiểu rõ hơn ý nghĩa của đường biên, cột mốc, từ đó nâng cao ý thức và chủ động tham gia bảo vệ biên giới.
Già Y Mosk Hra cũng nhắc nhở bà con không tự ý đi vào khu vực đường tuần tra biên giới khi chưa được cơ quan chức năng cho phép. Những quy định về đi lại, nhận biết khu vực biên giới được ông giải thích cụ thể để người dân hiểu và thực hiện đúng.
Theo già, người dân sống ở vùng biên không chỉ có trách nhiệm bảo vệ nơi mình sinh sống mà còn góp phần giữ gìn chủ quyền lãnh thổ. Vì vậy, ông thường xuyên phối hợp với công an, Bộ đội Biên phòng tổ chức tuyên truyền, vận động người dân không vượt biên trái phép, không nghe theo lời dụ dỗ, kích động của các đối tượng xấu.
Ông cũng sử dụng Zalo để cập nhật thông tin, đọc báo và phổ biến những nội dung cần thiết đến bà con. Khi địa phương tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, ông chủ động tiếp nhận rồi giải thích lại bằng cách nói dễ hiểu, phù hợp với đời sống cộng đồng.
“Bà con phải biết điều gì đúng, điều gì sai, việc gì được làm, việc gì không được làm. Mình là người có uy tín thì phải gương mẫu trước, nói cho người dân hiểu và cùng thực hiện”, ông chia sẻ.
Nhờ sự kiên trì của những người có uy tín như già Y Mosk Hra, ý thức tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc tại buôn Drang Phốk từng bước được nâng lên. Theo thông tin được cung cấp, đến nay có 29 hộ dân trong buôn đăng ký tham gia tuần tra, bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.
Với già Y Mosk Hra, những chuyến tuần tra giữa rừng sâu hay những buổi tuyên truyền trong buôn đều là việc làm bình dị nhưng mang ý nghĩa thiết thực. Ông vẫn ngày ngày lao động sản xuất, chăn nuôi, làm gương cho con cháu và vận động bà con sống đoàn kết, chấp hành pháp luật.
Ở vùng biên giới Buôn Đôn, sự bền bỉ của người già làng từng có 30 năm gắn bó với rừng đang góp phần kết nối người dân với lực lượng chức năng, cùng giữ màu xanh đại ngàn và bảo vệ bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.











