ĐBQH đề xuất trao quyền trưng dụng tài sản cho chỉ huy quân đội khi khẩn cấp

Góp ý về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) tại phiên thảo luận của Quốc hội sáng 3/11, đại biểu Lương Đình Hưng - Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Pháp luật Cảnh sát biển Việt Nam nêu rõ, dự thảo có quy định đầy đủ về phân cấp, phân quyền trưng mua, trưng dụng tài sản cho chủ tịch UBND cấp xã trong một số trường hợp.

Chính phủ cũng đề xuất cho phép người có thẩm quyền ủy quyền, phân cấp cấp phó nhằm bảo đảm tính kịp thời trong tình huống cấp bách, trường hợp thật cần thiết xảy ra.

Tuy nhiên, Thiếu tướng Lương Đình Hưng cho rằng, cần quy định rõ hơn các chủ thể có thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản ngay trong Luật, bảo đảm phù hợp với Hiến pháp năm 2013 về việc quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật.

Theo đại biểu, yêu cầu này đặc biệt đặt ra khi đất nước trong tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn cấp về quốc phòng, tình huống phòng thủ dân sự cấp độ cao và các tình huống khẩn cấp khác.

Đại biểu đề nghị bổ sung theo hướng “Chỉ huy đơn vị cấp trung đoàn và tương đương trở lên, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, Đồn trưởng Đồn Biên phòng được thẩm quyền trưng mua, trưng dụng; giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thẩm quyền quyết định trực tiếp hoặc phân cấp, phân quyền trong phạm vi quản lý”.

Theo đại biểu, việc quy định rõ thẩm quyền ngay trong Luật nhằm bảo đảm khả năng huy động lực lượng và kịp thời xử lý tình huống trong tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn cấp về quốc phòng trên các địa bàn, khu vực mà lực lượng Quân đội được giao nhiệm vụ.

Xác lập cơ chế điều phối thống nhất

Tham gia góp ý kiến, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng sau khi bỏ cấp huyện, việc phân cấp, phân quyền cho chủ tịch UBND cấp xã thực hiện việc trưng mua, trưng dụng tài sản trong lúc tình trạng khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh và quốc phòng an ninh là rất cần thiết.

Tuy nhiên, ông Hòa đề nghị làm rõ cơ chế phối hợp giữa các xã trong trường hợp xảy ra dịch bệnh, thiên tai trên địa bàn nhiều xã, bởi những tình huống này không chỉ giới hạn trong phạm vi một xã.

Theo đó, cần quy định cụ thể về cơ chế liên kết, phối hợp giữa chủ tịch UBND xã này với chủ tịch UBND xã khác trong việc thực hiện trưng mua, trưng dụng tài sản, bảo đảm việc phân cấp, phân quyền được triển khai thống nhất, hiệu quả.

Đại biểu Đoàn Đồng Tháp cũng bày tỏ đồng tình với quy định không thực hiện trưng mua, trưng dụng tài sản từ hai xã trở lên theo hướng địa bàn xã nào thì chủ tịch UBND xã đó có thẩm quyền quyết định.

Tuy nhiên, ông Phạm Văn Hòa nhìn nhận cần phân định rõ thẩm quyền quyết định và cơ chế phối hợp giữa các địa phương. Bởi, trong công tác phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, việc liên danh, liên kết giữa các xã để thực hiện trưng mua, trưng dụng tài sản là rất cần thiết.

Vì vậy, đại biểu Hòa đề nghị quy định cụ thể, rành mạch hơn về những nội dung này.

Cùng bàn luận, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) ghi nhận cơ quan soạn thảo đã tiếp thu, giới hạn thẩm quyền của chủ tịch UBND cấp xã trong tình huống phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn khi cấp trên chưa tiếp cận được địa bàn; đồng thời, giới hạn loại tài sản được trưng dụng.

“Đây là điều cần thiết, phù hợp với yêu cầu xử lý kịp thời tại cơ sở. Tuy nhiên, thực tiễn thiên tai có thể xảy ra ở nhiều xã trong khi nguồn tài sản và khả năng cân đối kinh phí là rất khác nhau”, đại biểu nêu.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm của cấp xã trong việc thông báo ngay quyết định và tình huống huy động cho cấp tỉnh; xác lập cơ chế điều phối thống nhất khi nhu cầu vượt địa bàn hoặc vượt khả năng xử lý; làm rõ đầu mối hỗ trợ kinh phí, thanh toán và hoàn trả.