Đắk Lắk tìm hướng phát huy giá trị di sản để phát triển du lịch

Ngày 19/8, tại phường Tuy Hòa, Ban Quản lý Công viên địa chất Phú Yên thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị hợp tác phát triển giữa Công viên địa chất Phú Yên và Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, với chủ đề “Kết nối Di sản - Lan tỏa giá trị”.

Hội nghị nằm trong khuôn khổ Chương trình hợp tác, quảng bá Công viên địa chất Phú Yên, nhằm trao đổi kinh nghiệm trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản và phát triển du lịch bền vững, đồng thời mở ra những hướng hợp tác mới giữa hai công viên địa chất.

Tại hội nghị, ông Huỳnh Vĩnh Ngọc, Giám đốc Ban Quản lý Công viên địa chất Phú Yên, cho biết, thời gian qua, dưới sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh ủy, UBND tỉnh và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, cùng sự đồng hành của các cơ quan, đơn vị, địa phương và cộng đồng, Ban Quản lý đang từng bước triển khai Đề án xây dựng Công viên địa chất Phú Yên hướng tới danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.

Theo ông Ngọc, mục tiêu này không đơn thuần là việc hướng tới một danh hiệu quốc tế mà còn tạo động lực bảo tồn các giá trị địa chất, thiên nhiên, văn hóa và lịch sử; đồng thời khai thác hiệu quả những tiềm năng này để phát triển du lịch bền vững, nâng cao sinh kế người dân và quảng bá hình ảnh vùng đất phía Đông tỉnh Đắk Lắk đến du khách trong nước và quốc tế.

Công viên địa chất Phú Yên được thành lập năm 2024, có diện tích gần 2.000 km² đất liền và khoảng 1.000 km² vùng biển, nằm trên địa bàn 22 xã, phường phía Đông tỉnh Đắk Lắk. Khu vực này sở hữu đường bờ biển dài gần 189 km cùng hệ thống đảo ven bờ, gành đá, bãi biển, đầm, vịnh và nhiều dạng địa hình đặc trưng.

Đáng chú ý, vùng Công viên địa chất Phú Yên chứa đựng nhiều giá trị địa chất có ý nghĩa khoa học. Các dấu tích đá biến chất có tuổi từ 1,8-2 tỷ năm tại núi Chóp Chài, núi Mù U, Nhất Tự Sơn... cho thấy khu vực này nằm ở rìa phía Nam của Địa khối Kon Tum thuộc siêu lục địa cổ Gondwana.

Bên cạnh đó là lịch sử hoạt động magma kéo dài hàng trăm triệu năm, thể hiện qua các khối đá granit cổ tại núi Chóp Chài, núi Nhạn, đèo Cả, Đá Bia và các thành tạo bazan dạng cột nổi tiếng ở Gành Đá Đĩa, Hòn Yến, Hòn Đụn. Những giá trị này góp phần tạo nên câu chuyện địa chất đặc sắc, giúp du khách có thể tìm hiểu quá trình tiến hóa của Trái đất thông qua cảnh quan hiện hữu.

Không chỉ nổi bật về địa chất, khu vực còn sở hữu hệ thống di sản văn hóa phong phú với 3 di tích quốc gia đặc biệt, 19 di tích quốc gia, hơn 80 di tích cấp tỉnh và 4 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trong đó có Gành Đá Đĩa, Tháp Nhạn, địa điểm Vũng Rô, cùng nhiều danh thắng như vịnh Xuân Đài, Hòn Yến, đầm Ô Loan, Bãi Môn - Mũi Đại Lãnh, núi Đá Bia...

Các giá trị văn hóa phi vật thể cũng được xem là một phần quan trọng trong câu chuyện di sản. Những lễ hội truyền thống, nghệ thuật Bài chòi, Hò bả trạo, Hò khoan, Hát tuồng cùng hệ thống làng nghề như làm nước mắm, bánh tráng, thúng chai, muối, gốm, dệt thổ cẩm... tạo nên không gian văn hóa đặc trưng của vùng đất ven biển.

Đặc biệt, theo Ban Quản lý, việc kết hợp di sản địa chất với văn hóa, làng nghề, ẩm thực và đời sống cộng đồng được xác định là hướng đi quan trọng để hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng.

Trong 3 ngày trước hội nghị, các đại biểu đã trực tiếp khảo sát nhiều điểm di sản địa chất, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử và làng nghề trong vùng Công viên địa chất Phú Yên.

Những đánh giá, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ các chuyên gia, doanh nghiệp và đơn vị đồng hành được kỳ vọng trở thành cơ sở để Ban Quản lý tiếp tục hoàn thiện công tác bảo tồn, quản lý, xây dựng sản phẩm và phát triển điểm đến.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi kinh nghiệm trong quản lý công viên địa chất, phát huy giá trị di sản gắn với du lịch bền vững; đồng thời đề xuất các giải pháp tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã và cộng đồng.

Một trong những nội dung được kỳ vọng tạo dấu ấn là việc tăng cường hợp tác giữa Công viên địa chất Phú Yên và Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.

Theo Ban Quản lý Công viên địa chất Phú Yên, đây là cơ hội để học hỏi kinh nghiệm từ một công viên địa chất đã được UNESCO công nhận, nhất là trong quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, xây dựng mạng lưới đối tác và phát triển các sản phẩm du lịch.

Ông Huỳnh Vĩnh Ngọc cho rằng những kinh nghiệm được chia sẻ từ Cao nguyên đá Đồng Văn sẽ là nguồn tham khảo thiết thực để Công viên địa chất Phú Yên tiếp tục hoàn thiện lộ trình hướng tới danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.

Theo định hướng, Phú Yên sẽ tập trung phát triển các tuyến du lịch địa chất, du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng, du lịch giáo dục và du lịch nghiên cứu; kết nối di sản địa chất với văn hóa, ẩm thực, làng nghề và nông nghiệp địa phương.

Cùng với đó, địa phương định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và quảng bá, xây dựng cơ sở dữ liệu về di sản, bản đồ du lịch thông minh, hệ thống thuyết minh đa ngôn ngữ bằng mã QR và ứng dụng công nghệ mới để nâng cao khả năng tiếp cận điểm đến.

Ban Quản lý cũng xác định phát triển kinh tế di sản theo hướng bảo tồn để phát triển và phát triển tạo nguồn lực quay trở lại bảo tồn. Khi người dân được hưởng lợi từ du lịch, dịch vụ, làng nghề và các sản phẩm địa phương, cộng đồng sẽ trở thành lực lượng quan trọng trong việc gìn giữ các giá trị địa chất, thiên nhiên và văn hóa.

“Hành trình xây dựng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO không phải là đích đến của riêng Ban Quản lý Công viên địa chất Phú Yên, mà là hành trình chung của chính quyền, doanh nghiệp, nhà khoa học và cộng đồng”, ông Ngọc nhấn mạnh.

Ban Quản lý kỳ vọng với sự quan tâm của tỉnh Đắk Lắk, sự hỗ trợ của các chuyên gia, các công viên địa chất trong mạng lưới quốc gia, cùng sự đồng hành của doanh nghiệp và người dân, Công viên địa chất Phú Yên sẽ từng bước hoàn thiện các tiêu chí, hướng tới trở thành Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, qua đó góp phần đưa những giá trị đặc sắc của vùng đất này đến gần hơn với bạn bè quốc tế.