Chuyên gia hiến kế giải quyết ám ảnh kẹt xe trên cầu Nhật Tân sau tai nạn

Cứ có tai nạn, tắc dài hàng km

Cầu Nhật Tân là một trong những tuyến kết nối quan trọng giữa khu vực nội đô Hà Nội với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Tuy nhiên, thời gian gần đây, chỉ một vụ va chạm hoặc phương tiện gặp sự cố trên cầu cũng có thể nhanh chóng kéo theo ùn tắc trên cả tuyến phía sau.

Mới nhất, ngày 13/9, một chiếc taxi gặp sự cố trên cầu Nhật Tân rồi lao sang làn xe máy. Dù chỉ liên quan đến một phương tiện, sự cố khiến giao thông qua khu vực bị ảnh hưởng trong thời gian dài.

Trên cây cầu có lưu lượng phương tiện lớn, mỗi sự cố xảy ra đều có thể tác động đến khả năng lưu thông của các phương tiện phía sau.

Ngày 17/8, một vụ va chạm liên hoàn khiến ô tô lật ngửa giữa cầu, các phương tiện phía sau phải dồn vào những làn còn lại. Đến 17h30, lực lượng chức năng vẫn xử lý hiện trường, trong khi đường Võ Chí Công và đường gom lên cầu theo hướng sân bay ùn tắc khoảng 3 km.

Trước đó, ngày 7/2, 5 ô tô tông liên hoàn trên cầu Nhật Tân, chiếm dụng 2 làn đường hướng từ trung tâm Hà Nội đi sân bay Nội Bài. Ùn tắc kéo dài khoảng 4 km và đến 21h, hiện trường vẫn chưa được giải tỏa hoàn toàn.

Các vụ việc cho thấy tác động của sự cố giao thông trên cầu Nhật Tân không chỉ nằm ở phạm vi hiện trường. Khi một hoặc nhiều làn đường bị chiếm dụng, năng lực thông hành của tuyến bị thu hẹp, dòng xe phía sau nhanh chóng bị dồn ứ.

Nếu việc xử lý và phân luồng không được triển khai kịp thời, ùn tắc có thể tiếp tục lan sang các tuyến đường kết nối với cầu.

Ô tô lật ngửa sau vụ tông liên hoàn trên cầu Nhật Tân trưa 17/8. (Ảnh: Đ.C.)

Điểm chung dễ nhận thấy trong các vụ việc là khi phương tiện gặp sự cố, không gian dành cho dòng xe phía sau lập tức bị thu hẹp, khiến ùn tắc nhanh chóng lan rộng.

Những vụ việc này cho thấy, một sự cố trên cầu có thể nhanh chóng tạo thành điểm nghẽn lớn. Khi một phần mặt cầu bị chiếm dụng, khả năng lưu thông của các phương tiện phía sau lập tức bị hạn chế, trong khi dòng xe vẫn tiếp tục dồn lên.

Đây cũng là đặc điểm khiến một vụ va chạm trên cầu có thể gây ùn tắc nghiêm trọng hơn nhiều so với một vụ việc tương tự xảy ra trên đường phố.

Ở đường đô thị thông thường, phương tiện có thể tìm đường tránh, quay đầu hoặc rẽ sang các tuyến phố khác. Tuy nhiên, trên cầu Nhật Tân, lựa chọn của tài xế bị hạn chế hơn. Khi một hoặc hai làn đường bị chiếm dụng, dòng xe phía sau vẫn tiếp tục đổ lên từ hướng Võ Chí Công, khiến ùn ứ nhanh chóng kéo dài.

Tài xế nói gì?

Thường xuyên di chuyển qua cầu Nhật Tân, anh Phạm Văn Công cho rằng khoảng cách giữa các phương tiện là yếu tố người lái rất dễ chủ quan.

“Ở tốc độ cao, nếu xe chạy quá sát nhau thì khi xe phía trước phanh gấp, xe phía sau chỉ có vài giây để phản ứng. Khoảng cách càng ngắn thì càng khó xử lý”, anh Công nói.

Theo anh Công, khi mật độ phương tiện tăng cao, việc chủ động duy trì khoảng cách an toàn càng trở nên quan trọng. Một xe phanh gấp có thể khiến các phương tiện phía sau phải phanh liên tiếp, từ đó làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm dây chuyền.

Trong khi đó, anh Vũ Trung Tính lưu ý một tình huống khác là chuyển làn.

“Qua cầu Nhật Tân, tôi thường chọn làn từ sớm. Nếu đến gần điểm cần chuyển mới bắt đầu tìm khoảng trống thì rất dễ xảy ra xung đột với xe đang chạy bên cạnh”, anh Tính chia sẻ.

Từ góc nhìn của người lái, những thao tác tưởng như chỉ ảnh hưởng đến một phương tiện cũng có thể tác động đến dòng xe xung quanh khi thực hiện trên tuyến có mật độ phương tiện cao.

Đây cũng là một trong những lý do Hà Nội rà soát lại phương án tổ chức giao thông trên cầu Nhật Tân.

Ngày 1/9, Phòng CSGT Công an TP Hà Nội phối hợp với các đơn vị thuộc Sở Xây dựng khảo sát thực địa cầu Nhật Tân. Qua khảo sát, các đơn vị thống nhất phương án bổ sung biển cảnh báo khoảng cách an toàn, điều chỉnh tốc độ tối đa theo từng làn, tăng cường thiết bị phản quang và sơn lại vạch kẻ đường. Các giải pháp dự kiến được triển khai trong tháng 9/2026.

Hà Nội cũng có phương án khai thác hệ thống camera AI để phát hiện, xử lý các trường hợp chạy quá tốc độ và không giữ khoảng cách an toàn trên cầu.

Sau tai nạn, làm sao giữ cả tuyến không tê liệt?

Trả lời PV Báo Điện tử VTC News, TS. Phan Lê Bình, Trưởng đại diện Văn phòng Công ty tư vấn OCG (Nhật Bản), cho rằng không nên từ những vụ tai nạn gần đây để kết luận cầu Nhật Tân có nguy cơ mất an toàn cao về mặt kỹ thuật.

“Tôi không cho là cầu Nhật Tân có tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cao nào hết. Nó đã được thiết kế chuẩn chỉnh theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn về kỹ thuật nên việc xảy ra tai nạn phần lớn do lỗi của người lái”, ông Bình nhận định.

Theo TS. Phan Lê Bình, mặt cầu rộng, tầm nhìn tốt và kết cấu cầu về cơ bản không thay đổi kể từ khi đưa vào khai thác năm 2015, ngoại trừ việc bổ sung dải phân cách giữa làn ô tô và xe máy.

Thay vì chỉ tập trung vào yếu tố kết cấu, ông Bình cho rằng cần quan tâm nhiều hơn đến cách xử lý sau khi tai nạn xảy ra.

“Điều tôi quan tâm hơn là sau khi xảy ra tai nạn thì mất bao lâu để giải phóng hiện trường. Những cây cầu như Nhật Tân, Long Biên hay Vĩnh Tuy đều là cầu vượt sông, không có nhiều tuyến thay thế ngay bên cạnh. Nếu một, hai làn đường bị chặn thì giao thông phía sau sẽ bị ảnh hưởng rất nhanh”, ông nói.

Theo Trưởng đại diện Văn phòng Công ty tư vấn OCG (Nhật Bản), với những vụ tai nạn nghiêm trọng, lực lượng chức năng phải bảo vệ hiện trường để đo đạc, lập hồ sơ và thực hiện các thủ tục cần thiết. Tuy nhiên, phương án tổ chức giao thông trong thời gian này cần được chuẩn bị từ trước.

“Phải tính trước nếu tai nạn xảy ra và chắn mất một hoặc hai làn đường thì sẽ xử lý như thế nào, chặn xe máy từ điểm nào, đặt cọc tiêu và biển báo tạm ra sao để dịch chuyển dòng giao thông”, TS. Phan Lê Bình phân tích.

Theo ông, tùy tình huống, có thể tính phương án tạm thời đưa xe máy vào làn ô tô ngoài cùng bên phải khi làn xe máy bị chắn. Khu vực xảy ra sự cố cũng cần được hạn chế tốc độ để các phương tiện phía sau có thêm thời gian phản ứng.

“Ví dụ bình thường chạy 90km/h, khi có sự cố thì có thể tạm thời giảm xuống 50km/h ở khu vực đó”, ông nói.

Quan trọng hơn, những phương án này cần được chuẩn bị trước, thậm chí tổ chức diễn tập, thay vì đến khi tai nạn xảy ra mới tìm cách xử lý.

Về đề xuất giảm tốc độ trên cầu Nhật Tân, TS. Phan Lê Bình không cho rằng cần hạ tốc độ khai thác chung của toàn cầu chỉ vì xảy ra tai nạn.

“Ở tốc độ từ 60km/h trở lên, người lái cần khoảng 1-1,5 giây để nhận biết và phản ứng, sau đó xe mới bắt đầu phanh. Vì vậy, nếu chạy nhanh mà vẫn giữ khoảng cách chỉ 15-20m như xe máy thì rất nguy hiểm”, ông phân tích.

Theo chuyên gia, vấn đề nằm ở việc người lái phải tuân thủ tốc độ và giữ khoảng cách an toàn, thay vì nghĩ đến việc giảm tốc độ chung của cây cầu.

TS. Phan Lê Bình cũng cho rằng camera giám sát và xử phạt tự động có thể giúp hạn chế các lỗi chạy quá tốc độ, chuyển làn hoặc không giữ khoảng cách. Tuy nhiên, việc lắp đặt trên cầu Nhật Tân cần được khảo sát cụ thể do điều kiện hạ tầng và vị trí lắp đặt thiết bị khác với các tuyến đường có nút giao.

Từ góc độ tổ chức giao thông, ông Bình cho rằng phương án quan trọng nhất vẫn là chuẩn bị sẵn kịch bản ứng phó. Khi một hoặc hai làn bị chiếm dụng, lực lượng chức năng phải biết ngay sẽ đặt cảnh báo ở đâu, phân luồng thế nào và đưa dòng phương tiện qua khu vực ra sao.

Cách xử lý chủ động này, theo chuyên gia, vừa giúp giảm nguy cơ xảy ra va chạm thứ cấp vừa hạn chế thời gian giao thông bị đình trệ trên cầu.