Bộ Khoa học và Công nghệ thay đổi cách triển khai chuyển đổi số từ năm 2027

Sáng 9/10 tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 với chủ đề “Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia”.

Phát biểu bế mạc chương trình, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cho biết, trong năm 2027, Bộ sẽ tập trung thay đổi cách triển khai chuyển đổi số, hướng đến giải quyết trực tiếp các vấn đề của người dân, doanh nghiệp và địa phương, thay vì chủ yếu giới thiệu, triển khai những sản phẩm công nghệ sẵn có.

Lấy nhu cầu thực tế làm trọng tâm

Theo Thứ trưởng Phạm Đức Long, một trong những thay đổi quan trọng được xác định sau chương trình năm nay là chuyển từ cách tiếp cận dựa trên sản phẩm của doanh nghiệp công nghệ sang giải quyết những bài toán cụ thể của người dân và doanh nghiệp.

Ông cho rằng trước đây, việc triển khai chuyển đổi số đôi khi xuất phát từ những sản phẩm mà doanh nghiệp công nghệ cung cấp. Cách làm này có thể khiến quá trình chuyển đổi số chỉ giải quyết được một phần vấn đề, chưa đi đến kết quả cuối cùng.

Trong thời gian tới, các cơ quan cần xác định rõ nhu cầu, tìm ra những vấn đề cụ thể và triển khai giải pháp đến khi đạt được kết quả. Theo Thứ trưởng, thành công của chuyển đổi số phải được đánh giá thông qua khả năng giải quyết vấn đề thực tế, không chỉ dựa trên việc triển khai công nghệ hay xây dựng hệ thống.

Thứ trưởng dẫn thực tế nhiều địa phương đã triển khai trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC), nhưng lãnh đạo địa phương chưa sử dụng hiệu quả do các hệ thống chưa giải quyết được những bài toán đặt ra trong quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Bộ sẽ đồng hành với địa phương triển khai chuyển đổi số

Trong năm 2027, Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết tăng cường đồng hành với các bộ, ngành, địa phương, từ xây dựng thể chế, hướng dẫn triển khai đến tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả.

Với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số đã được ban hành, Bộ dự kiến chủ động triển khai trước, xây dựng mô hình cụ thể để các bộ, ngành tham khảo. Bộ cũng sẽ phối hợp với một địa phương hoàn thiện khung kiến trúc cấp địa phương, sau đó chia sẻ kinh nghiệm để những địa phương khác có cơ sở áp dụng.

Đối với đô thị thông minh, Bộ định hướng tổng hợp các bài toán đã được địa phương giải quyết thông qua chuyển đổi số thành những trường hợp điển hình. Từ đó, mỗi địa phương có thể lựa chọn các ứng dụng phù hợp với nhu cầu thực tế, thay vì triển khai toàn bộ danh mục công nghệ mà chưa xác định rõ mục đích sử dụng.

Cách tiếp cận này cũng được áp dụng với mô hình chuyển đổi số cấp xã. Bộ đang khảo sát để xác định những bài toán có thể được giải quyết bằng các nền tảng dùng chung của Trung ương, những vấn đề thuộc trách nhiệm của cấp tỉnh và những nội dung cần xử lý ở địa phương. Sau khi phối hợp với một địa phương giải quyết dứt điểm các bài toán, mô hình sẽ được đánh giá trước khi nhân rộng.

Đánh giá hiệu quả ứng dụng số, đào tạo cán bộ cấp xã

Trong lĩnh vực kinh tế số, Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bộ đã hoàn thành bộ công cụ gồm 13 ứng dụng hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số.

Tuy nhiên, việc lựa chọn ứng dụng và doanh nghiệp đồng hành sẽ gắn với hiệu quả thực tế. Thứ trưởng Phạm Đức Long cho biết Bộ sẽ ưu tiên những ứng dụng có khả năng tạo ra mức tăng trưởng hai con số cho hộ kinh doanh. Với các sản phẩm công nghệ số, Bộ sẽ đồng hành đánh giá, công bố những sản phẩm thực sự tạo ra giá trị và khuyến khích doanh nghiệp tham gia triển khai.

Một nhiệm vụ khác là đào tạo cán bộ chuyên trách chuyển đổi số cấp xã. Bộ đang giao Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phối hợp với các đơn vị liên quan khảo sát nhu cầu thực tế, xác định công việc và kỹ năng mà đội ngũ này cần có.

Chương trình đào tạo dự kiến được triển khai thử nghiệm tại khoảng 20 xã, theo hướng cầm tay chỉ việc để cán bộ có thể thực hiện nhiệm vụ và hỗ trợ hoạt động chuyển đổi số tại cơ sở. Sau khi đánh giá kết quả, mô hình mới được xem xét nhân rộng.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ tổng kết những mô hình hoạt động hiệu quả của các tổ công nghệ số cộng đồng, đánh giá nhu cầu và năng lực công nghệ cần thiết, đồng thời tổ chức đào tạo trực tuyến thông qua video và các bài học ngắn.

Theo Thứ trưởng Phạm Đức Long, các tổ công nghệ số cộng đồng là lực lượng nòng cốt hỗ trợ chuyển đổi số tại địa phương. Việc nâng cao năng lực cho lực lượng này được kỳ vọng góp phần đưa các giải pháp số đến gần hơn với người dân.

Kết thúc bài phát biểu, Thứ trưởng nhấn mạnh mục tiêu trong năm 2027 là tạo ra những chuyển biến có ý nghĩa, giúp người dân và doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn, đồng thời đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước.