Bình tông, cây bút khắc chữ: Manh mối tìm danh tính liệt sĩ sau hàng chục năm

Ngày 30/8, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Gia Lai cho biết, trong quá trình khai quật, lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN tại các nghĩa trang liệt sĩ, lực lượng làm nhiệm vụ liên tiếp phát hiện nhiều kỷ vật, di vật vô cùng đặc biệt.

Mỗi vật dụng nhỏ bé nằm lại cùng các liệt sĩ qua hàng thập kỷ nay trở thành căn cứ quan trọng giúp lực lượng chức năng đối chiếu, xác minh danh tính.

Chiều 29/8, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Mỹ Đức - Mỹ Châu (thôn An Giang, xã Phù Mỹ Bắc), lực lượng chức năng khi khai quật ngôi mộ số 01, khu A, hàng 18, phát hiện một di ảnh được chôn cất cùng liệt sĩ.

Trong cùng ngày, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Ân Tín (xã Vạn Đức), lực lượng chức năng phát hiện một kỷ vật đặc biệt trong phần mộ số 09, hàng 04, lô D. Kỷ vật là một cuốn sổ, album nhỏ đã cũ và hư hỏng theo thời gian. Tuy nhiên, bên trong vẫn còn lưu giữ một số hình ảnh và những dòng chữ viết tay.

Đáng chú ý, trong kỷ vật có hình ảnh một người chiến sĩ trong trang phục quân nhân, cùng một số thông tin được ghi chép. Theo thời gian đã bị phai mờ, các thông tin này hiện chưa thể nhận diện đầy đủ.

Trước đó ngày 28/8, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bồng Sơn (phường Bồng Sơn), Ban CHQS phường Bồng Sơn cùng lực lượng chức năng khi khai quật ngôi mộ số 8, hàng 4, khu B đã phát hiện nhiều vật dụng và mảnh giấy bị hư hỏng.

Sau quá trình phục hồi cẩn trọng, lực lượng chuyên môn đọc được nội dung: “Giấy chứng nhận ba công; tên Trần Văn Lộc, chức vụ Tiểu đội trưởng; đơn vị Đại đội 3”.

Tại mộ số 3, hàng 6, khu B Nghĩa trang Liệt sĩ Bồng Sơn, Đội lấy mẫu, bàn giao và số hóa mẫu hài cốt liệt sĩ số 2 tỉnh Gia Lai phát hiện 2 di vật gồm ăng-gô (cà mèn) và bình tông đựng nước bằng nhôm có khắc rõ chữ “PHIU”.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hoài Hảo (tổ dân phố Phụng Du, phường Hoài Nhơn Tây), khi khai quật mộ số 12, hàng 8, khu A, Đội lấy mẫu số 2 đã thu nhận một chiếc bút máy màu đỏ loại bơm mực. Trên thân bút có khắc hình đôi chim bồ câu cùng dòng chữ “Long Bắc”.

Những thông tin, hình ảnh và ký tự trên các kỷ vật vừa được tìm thấy đang được các cơ quan chức năng tỉnh Gia Lai khẩn trương thu thập, đối chiếu với cơ sở dữ liệu lịch sử chiến đấu, hồ sơ quản lý liệt sĩ để nhanh chóng xác minh danh tính và kết nối thông tin tới thân nhân.

Song song với công tác khai quật tại các nghĩa trang, công tác tìm kiếm, quy tập ngoài thực địa cũng đạt nhiều kết quả quan trọng. Tiêu biểu tại làng Sơr (xã Ia Boòng), lực lượng tìm kiếm quy tập Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Gia Lai đã liên tục mở rộng phạm vi và quy tập thành công 11 bộ hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật kèm theo.

Khai quật diện rộng và ứng dụng công nghệ hiện đại

Bà Nguyễn Thị Thanh Lịch Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai thông tin, để thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, tỉnh Gia Lai đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm nâng cao tính chính xác và hiệu quả trong tìm kiếm.

Đồng thời UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với Viện Thiết kế (Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng) tổ chức khảo sát bằng công nghệ radar xuyên đất tại khu vực đồi Xuân Sơn (xã Ân Nghĩa).

“Việc ứng dụng phương pháp khảo sát hiện đại này giúp phát hiện kịp thời các dấu hiệu bất thường dưới lòng đất, phục vụ công tác quy tập hài cốt liệt sĩ một cách khoa học, nhanh chóng và chuẩn xác”, bà Nguyễn Thị Thanh Lịch thông tin

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tỉnh Gia Lai huy động tối đa lực lượng, phương tiện cùng sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị nhằm tri ân các anh hùng liệt sĩ, đáp ứng sự mòn mỏi mong chờ của các gia đình thân nhân.

Tính đến giữa tháng 8/2026, tỉnh Gia Lai triển khai quyết liệt công tác khai quật tại 60 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, trong đó 51 nghĩa trang đã hoàn thành lấy mẫu và 9 nghĩa trang đang tiếp tục triển khai.

Lực lượng chức năng đã khai quật 6.616 phần mộ, thu nhận 4.283 mẫu sinh phẩm và đã hoàn thành bàn giao 2.052 mẫu cho Viện Pháp y Quân đội để thực hiện giám định ADN.

Chiến dịch 500 ngày đêm đang là nhiệm vụ chính trị quan trọng, là mệnh lệnh từ trái tim của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân tỉnh Gia Lai. Sự kết hợp giữa tâm huyết của lực lượng làm nhiệm vụ, ứng dụng công nghệ hiện đại và những manh mối từ kỷ vật thiêng liêng đang tiếp thêm hy vọng để sớm xác định được danh tính các liệt sĩ.