Bắc Ninh: Từ làng Quan họ vươn tới trung tâm công nghệ cao, bán dẫn

Từ vùng đất Kinh Bắc trầm tích ngàn năm văn hiến, Bắc Ninh đã kiến tạo nên một kỳ tích phát triển khi vươn mình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, giữ vị thế cực tăng trưởng công nghiệp, điện tử và xuất khẩu hàng đầu của cả nước.

Không dừng lại ở danh xưng “công xưởng điện tử”, đô thị trẻ đầy năng động này đang bước vào một chương mới với chiến lược chinh phục các ngành công nghệ lõi, định hình trung tâm bán dẫn trọng điểm của quốc gia.

Hành trình bứt phá ngoạn mục

Nhìn lại chặng đường chuyển mình, ít ai hình dung một địa phương với xuất phát điểm thuần nông lại có thể tạo ra những bước nhảy vọt thần kỳ trên bản đồ kinh tế.

Chia sẻ về hành trình vươn tầm của địa phương, ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh cho biết, sự bứt phá này được kết tinh từ tầm nhìn dài hạn và sự chuẩn bị bài bản qua nhiều thế hệ lãnh đạo.

“Đảng bộ và cả hệ thống chính trị đã có định hướng từ sớm, từ xa, chủ động kiến tạo không gian phát triển. Qua nhiều thập kỷ, Bắc Ninh đạt kết quả tăng trưởng mạnh mẽ, đưa quy mô nền kinh tế vươn lên đứng thứ 5 cả nước. Đó là kết quả của tầm nhìn chiến lược, sự quyết liệt trong điều hành và khả năng nắm bắt trúng thời cơ lịch sử”.

Những cánh đồng, làng quê trù phú ngày nào nay đã hòa nhịp cùng các khu công nghiệp tập trung quy mô lớn như Yên Phong, Quế Võ, Tiên Sơn, Gia Bình... Hệ thống hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ, vị trí chiến lược ngay sát Thủ đô Hà Nội trong Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ đã trở thành bệ phóng để Bắc Ninh đón trọn dòng vốn đầu tư toàn cầu.

Hôm nay, Bắc Ninh là nơi hội tụ của những “đại bàng” công nghệ thế giới như Samsung, Foxconn, Amkor, Luxshare, Canon... Sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia này không đơn thuần mang đến nguồn vốn khổng lồ mà còn kéo theo mạng lưới hàng trăm doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, từng bước hình thành chuỗi cung ứng khép kín, đưa địa phương trở thành một mắt xích không thể thay thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Cũng theo ông Tuấn, triết lý cốt lõi giúp Bắc Ninh giữ vững niềm tin của các nhà đầu tư chính là tư duy “chính quyền kiến tạo, đồng hành cùng doanh nghiệp”. Mọi rào cản về thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng đều được tập trung tháo gỡ kịp thời nhằm tạo ra môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, minh bạch và an toàn nhất.

Từ một địa phương thu hút đầu tư, Bắc Ninh từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ công nghiệp quốc gia.

Quy trình cấp phép đầu tư, quy hoạch và bàn giao mặt bằng sạch diễn ra thông suốt, nhanh chóng hơn bao giờ hết là yếu tố then chốt tạo dựng niềm tin cho doanh nghiệp khi rót vốn vào Bắc Ninh.

Ông Hoàng Anh Tuấn

Những con số trong nửa đầu năm 2026 cho thấy rõ sức bật của nền kinh tế. GRDP của tỉnh tăng 10,56% so với cùng kỳ, đứng thứ 6 cả nước. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 19,51%, trong khi khu vực công nghiệp - xây dựng đóng góp 83,9% vào mức tăng trưởng chung.

Kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm đạt 52,524 tỷ USD. Năm 2026, Bắc Ninh đặt mục tiêu tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 212 tỷ USD, trong đó xuất khẩu phấn đấu đạt 110 tỷ USD.

Sức hấp dẫn của địa phương còn được thể hiện qua hàng loạt dự án FDI quy mô lớn. Tiêu biểu là Tổ hợp công nghệ Samsung Display với tổng vốn đầu tư khoảng 8,3 tỷ USD; dự án sản xuất, lắp ráp và thử nghiệm vật liệu, thiết bị bán dẫn có vốn đầu tư khoảng 1,6 tỷ USD, cùng nhiều dự án lớn của Seojin Việt Nam, Fukang Technology, Hana Micron Vina.

Lý giải về sức hấp dẫn bền bỉ này, ông Hoàng Anh Tuấn nhấn mạnh thêm: “Với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, bộ máy hành chính được tinh gọn tối đa, xóa bỏ các khâu trung gian rườm rà.

Các quy trình cấp phép đầu tư, quy hoạch và bàn giao mặt bằng sạch diễn ra thông suốt, nhanh chóng hơn bao giờ hết. Đây là yếu tố then chốt tạo dựng niềm tin bền vững cho cộng đồng doanh nghiệp khi rót vốn vào Bắc Ninh”.

Chính quyền đồng hành - Doanh nghiệp bứt phá

Khí thế sản xuất tại các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố đang diễn ra hết sức sôi động. Không chỉ duy trì ổn định chuỗi sản xuất hiện hữu, nhiều doanh nghiệp liên tục mở rộng nhà xưởng, nâng công suất để đáp ứng các đơn hàng quốc tế.

Điển hình tại Khu công nghiệp Quế Võ, Công ty TNHH MPT Solution (Việt Nam), đơn vị chuyên sản xuất khuôn mẫu, linh kiện nhựa điện tử kỹ thuật cao và sơn hoàn thiện, hiện giải quyết việc làm cho hơn 1.300 lao động. Doanh thu của doanh nghiệp trong năm vừa qua đạt hơn 80,8 triệu USD, khẳng định sức cạnh tranh của khối công nghiệp phụ trợ.

Ở phân khúc công nghệ chính xác, Khu công nghiệp Gia Bình II đang đón nhận dòng vốn mới đầy triển vọng từ Công ty TNHH Công nghệ mạch điện Legend Bright Việt Nam.

Doanh nghiệp này đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất bảng mạch điện tử cao cấp trên diện tích hơn 4,4 ha với số vốn ban đầu gần 74 triệu USD. Hiện công tác xây dựng đã cơ bản hoàn tất, doanh nghiệp đang lắp đặt hệ thống máy móc tự động hóa và chuẩn bị tăng vốn thêm 34 triệu USD, nâng tổng mức đầu tư lên 108 triệu USD.

Chia sẻ về quá trình triển khai dự án, ông Li Fabiao, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ mạch điện Legend Bright Việt Nam đánh giá rất cao sự hỗ trợ của chính quyền địa phương.

“Nhờ sự đồng hành và tháo gỡ kịp thời của các cơ quan chức năng Bắc Ninh, nhiều thủ tục pháp lý phức tạp đã được giải quyết nhanh chóng, giúp chúng tôi rút ngắn đáng kể thời gian thi công. Việc cơ sở hạ tầng hoàn thành sau hơn một năm tạo tiền đề vững chắc để nhà máy sớm vận hành thương mại và là cơ sở để chúng tôi tự tin mở rộng thêm quy mô đầu tư trong giai đoạn tới”, ông Li Fabiao nói.

Trở thành đô thị trực thuộc Trung ương, Bắc Ninh không thỏa mãn với vị thế lắp ráp hay gia công đơn thuần. Mục tiêu chiến lược của thành phố trong giai đoạn mới là nâng cấp chuỗi giá trị, chuyển hướng mạnh mẽ sang các ngành công nghệ cao, công nghệ lõi và đặc biệt là công nghiệp vi mạch bán dẫn.

Sự hiện diện của các mắt xích công nghệ cao như Amkor Technology hay Hana Micron chính là hạt nhân mở đường để Bắc Ninh thu hút hệ sinh thái thiết kế, thử nghiệm, đóng gói vi mạch và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Bên cạnh đó, thành phố đang chủ động chuẩn bị các điều kiện vượt trội về hạ tầng khu công nghệ cao, hạ tầng số, mạng lưới năng lượng xanh và cơ chế thu hút nhân tài.

Từ trầm tích văn hóa Kinh Bắc cùng những làn điệu Quan họ mượt mà đến nhịp vận hành hối hả của các dây chuyền vi mạch hiện đại, Bắc Ninh đang viết tiếp bản hùng ca đổi mới.

Với vị thế thành phố trực thuộc Trung ương, vùng đất địa linh nhân kiệt này đang vững vàng cất cánh, định vị rõ nét hình ảnh một trung tâm công nghệ cao, đô thị thông minh và biểu tượng phát triển năng động hàng đầu của Việt Nam.