Anh hùng Phạm Thị Thao: Xin thay mặt đồng đội đã ngã xuống để lắng nghe lời Bác

Chúng tôi gặp nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Thị Thao, Tiểu đoàn trưởng huyền thoại của Tiểu đoàn Vận tải nữ 232 (Cục Hậu cần), trong buổi sáng diễn ra lễ khai mạc “Trở về thời khắc thiêng liêng”.

Nghẹn ngào trong ngày “Trở về thời khắc thiêng liêng”

Nữ anh hùng Phạm Thị Thao chia sẻ, cả tuần qua bà không ngủ trọn giấc. Với bà, được nhìn thấy Bác Hồ dù chỉ qua kính thực tế ảo, được nghe giọng nói của Người giữa biển cờ đỏ sao vàng năm ấy là ước nguyện cả một đời.

Ở cái tuổi đã ngoài 70, từng trải qua bao mưa bom bão đạn trên những cung đường Trường Sơn, bà chưa bao giờ nghĩ mình lại có cơ hội trải nghiệm một cảm xúc mãnh liệt đến thế nhờ công nghệ thực tế ảo.

“Khi đeo chiếc kính VR lên, trước mắt tôi không còn là khung cảnh sông Hàn thơ mộng, mà là Quảng trường Ba Đình chan hòa nắng vàng của ngày 2/9/1945.

Tôi như hòa vào biển người, ngước nhìn lên lễ đài trang nghiêm. Và rồi, chất giọng ấm áp, hào hùng nhưng vô cùng gần gũi của Bác Hồ vang lên: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập…”. Lời Người dội vào lòng tôi khiến đôi bàn tay già nua run run, nước mắt cứ thế trào ra tự nhiên như thời con trẻ” - nữ anh hùng nghẹn ngào và chia sẻ thêm, ký ức một thời hoa lửa lại ùa về.

Lời Tuyên ngôn Độc lập của Bác năm xưa chính là ngọn lửa soi đường, là lý tưởng thiêng liêng thôi thúc những cô gái mười tám, đôi mươi của Tiểu đoàn Vận tải nữ 232 xẻ dọc Trường Sơn, gùi gạo, cõng đạn, gạt qua mọi gian khổ để cống hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.

Qua kính thực kế ảo, bà như đứng giữa Quảng trường Ba Đình và hơn lúc nào hết, bà nhớ những đồng đội đã ngã xuống trên tuyến đường chiến dịch. Những người chị, người em đã gửi lại xương máu để bảo vệ nền độc lập mà Bác vừa khẳng định. Lời thề độc lập ngày ấy đã được đổi bằng biết bao máu và nước mắt của hàng triệu người con đất Việt.

Rời khỏi không gian trải nghiệm, trái tim người cựu chiến binh vẫn đập những nhịp đập thổn thức. “Các chị em Tiểu đoàn 232 ơi!... Tôi đã thay mặt những đôi vai từng chai sần vì gùi hàng, thay mặt những người đã nằm lại rừng sâu để lắng nghe từng lời của Bác, xem đất nước mình đã đứng lên tự do và đẹp đẽ đến nhường nào” - bà Thao xúc động.

Khi vừa dứt lời, những giọt nước mắt cứ thế lăn dài trên gò má nhăn nheo của người nữ anh hùng. Đó không phải là giọt nước mắt của đau thương, mà là sự vỡ òa của niềm hạnh phúc ngập tràn khi ước mơ mấy mươi năm đã hiện thực.

“Tiểu đoàn bà Thao”

Nhắc đến thời hoa lửa, đôi mắt của “thủ lĩnh” Tiểu đoàn Vận tải nữ 232 lại ánh lên một cảm xúc khó tả.

Tham gia du kích địa phương từ khi mới 14 tuổi, đến năm 1966, cô gái trẻ mang trong mình tình yêu đất nước mãnh liệt và lòng căm thù giặc đã hăng hái xung phong vào Tổng đội Thanh niên xung phong Quảng Đà.

Bà kể, đầu năm 1968, công tác bảo đảm hậu cầu có những khó khăn, thách thức. Địch đánh phá liên tục nên việc lấy gạo từ vùng địch ra căn cứ lúc có lúc không, trong khi việc huy động lực lượng trong nhân dân có nhiều hạn chế do vùng giải phóng bị thu hẹp.

Mặt khác, ở vùng căn cứ, do máy bay B52, B57 thả bom liên tục, cây cối hoa màu bị chết không thu hoạch được nên một số cơ quan, đơn vị rơi vào tình cảnh bị thiếu lương thực trầm trọng, đặc biệt là địa bàn Quân khu 5.

Trước tình hình trên, ngày 8/3/1968, Tiểu đoàn Vận tải nữ 232 được thành lập và bà Thao được giao nhiệm vụ làm Tiểu đoàn trưởng.

“Tiểu đoàn Vận tải nữ 232 lúc mới thành lập gồm 550 người. Chúng tôi là những cô gái với tuổi đời còn rất trẻ nhưng sẵn sàng gùi gạo, cõng đạn, thuốc men từ căn cứ hậu cần qua các vùng bãi xẻ, đầm lầy, sông rạch chằng chịt để tiếp tế cho các đơn vị chủ lực chiến đấu.

Tiểu đoàn Vận tải nữ 232 luôn nhắc nhở nhau câu khẩu hiệu: “Đặt 50 cân xuống đất, hất 70 cân lên vai, vì chiến trường miền Nam mang đến 1 tạ”. Mỗi chuyến đi là một cuộc đấu trí, đấu lực chênh lệch với bom đạn Mỹ - Ngụy và cái chết luôn rình rập”, bà Thao chia sẻ.

Trong 4 năm (từ 1969-1972), đội quân tóc dài của Tiểu đoàn Vận tải nữ 232 đã vận chuyển hàng nghìn tấn hàng hóa các loại, chi viện cho chiến trường miền Nam. Thời điểm đó, ai đến chiến trường Quân khu 5 đều biết Tiểu đoàn Vận tải nữ 232 và gọi với cái tên bình dị, thân thương: “Tiểu đoàn bà Thao”.

Chiến tranh không chỉ có chiến công mà còn mang đến vô vàn mất mát. Điều ám ảnh nhất trong ký ức của Tiểu đoàn trưởng Phạm Thị Thao không phải là những vết thương trên thân thể mà là những lần phải tự tay chôn cất đồng đội.

Bà Thao nhớ như in, có lần, 13 chị em tiểu đoàn nhận nhiệm vụ gùi hàng xuống Quế Sơn. Khi trở về thì bị địch phát hiện. Bọn chúng gọi pháo bắn liên hồi từ 16h chiều đến sáng hôm sau. 6 đồng đội của bà đã anh dũng hy sinh.

“Có những đêm chèo xuồng chở thương binh và tử sĩ qua sông mà bên tai văng vẳng tiếng súng liên thanh của trực thăng địch. Giữa ranh giới sống chết mỏng manh, tôi luôn cố giữ sự bĩnh tĩnh để chỉ huy toàn đơn vị đưa thương binh về căn cứ an toàn.

Trong suốt nhiều năm, Tiểu đoàn do tôi phụ trách trở thành nỗi ám ảnh của lính Mỹ. Biết Tiểu đoàn thường xuống đồng bằng lấy gạo, quân Mỹ treo giải thưởng cho những ai tìm ra tôi. Vì vậy, mỗi ngày tôi phải dùng một ký hiệu riêng” - bà Thao nhớ lại.

Tháng 10/1972, Tiểu đoàn Vận tải nữ 232 giải thể, các thành viên trong tiểu đoàn được chuyển sang làm nhiệm vụ mới.

Chương trình trải nghiệm “Trở về thời khắc thiêng liêng” do Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với Thành uỷ, UBND TP Đà Nẵng tổ chức, Báo Điện tử VTC News và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng thực hiện, với sự phối hợp của Ban Tuyên giáo Thành uỷ Đà Nẵng, UBND phường Hải Châu, Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông CDIT thuộc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông.

Chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” diễn ra tại Công viên APEC, TP Đà Nẵng, mở cửa miễn phí từ 8-19h trong 3 ngày 2 - 4/9/2026.

Ban tổ chức trân trọng cảm ơn các đơn vị đã đồng hành cùng chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” tại Đà Nẵng.

Đơn vị phối hợp gồm:

1. Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT)

2. Ủy ban nhân dân Phường Hải Châu, TP Đà Nẵng

3. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh TP Đà Nẵng

4. Hội Sinh viên Việt Nam TP Đà nẵng

Đơn vị đồng hành, hỗ trợ gồm:

1. Tập đoàn Vingroup

2. Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk)