15 giải pháp AI Việt góp phần xây dựng chủ quyền AI quốc gia

Các giải pháp vừa được công bố vào Top 15 vòng sơ khảo Âu Lạc Grand Prize 2026, giải thưởng dành cho sản phẩm, giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) do người Việt phát triển và làm chủ. Giải pháp xuất sắc nhất dự kiến nhận phần thưởng một triệu USD.

Theo Ban tổ chức, mùa đầu tiên thu hút hơn 400 lượt ghi danh từ nhóm nghiên cứu, kỹ sư, startup và doanh nghiệp công nghệ. Các sản phẩm tập trung vào những bài toán thực tế như phân tích hình ảnh y khoa, nghiên cứu dược liệu, tự động hóa nhà máy, dự báo ngập, xử lý vấn đề pháp lý, tài chính hay tối ưu hạ tầng và năng lượng.

Đáng chú ý, nhiều giải pháp không dừng ở các ứng dụng AI phổ biến mà đi vào những lĩnh vực chuyên sâu.

Trong y sinh, BioAI sử dụng AI để giải mã cơ chế phân tử của các bài thuốc y học cổ truyền. Hệ thống kết nối dữ liệu sinh học, cấu trúc hóa học và protein liên quan tới tác dụng của thuốc, sau đó hỗ trợ xác thực bằng mô phỏng và thực nghiệm sinh học. Giải pháp hướng tới hỗ trợ nghiên cứu dược liệu và phát triển sản phẩm chăm sóc sức khỏe trên cơ sở khoa học.

Pathology AI Lab lại phát triển các mô-đun AI hỗ trợ bác sĩ giải phẫu bệnh phân tích hình ảnh ung thư cổ tử cung. Hệ thống có thể hỗ trợ thu nhận hình ảnh, phân loại, xác định vùng bất thường, mô tả đặc điểm và lập báo cáo, trong khi quyết định chẩn đoán cuối cùng vẫn thuộc về bác sĩ.

Một ứng dụng khác là Egg Vision, kết hợp AI và công nghệ quang học để xác định giới tính phôi gà từ giai đoạn sớm, hướng tới giảm chi phí nuôi trứng không cần thiết và hạn chế việc tiêu hủy gà trống sau khi nở. Trong lĩnh vực năng lượng, Volterra phát triển nền tảng tối ưu hoạt động của trạm sạc xe điện, có khả năng kết hợp điện mặt trời và hệ thống lưu trữ pin.

AI cũng được đưa sâu hơn vào sản xuất 1Robot phát triển hệ sinh thái dành cho nhà máy thông minh, đô thị số và hệ thống tự hành, hỗ trợ robot và phương tiện nhận biết môi trường, di chuyển và phối hợp hoạt động.

ViCore sử dụng thị giác máy và AI phân tích hình ảnh để kiểm tra chất lượng, giám sát tuân thủ quy trình sản xuất và hỗ trợ robot xác định vị trí, hướng di chuyển bằng hình ảnh 3D.

Trong nghiên cứu khoa học, N2TP AI4Science Platform kết hợp AI học từ dữ liệu với AI biểu diễn tri thức và suy luận có cấu trúc. Nhóm phát triển hướng tới sử dụng công nghệ để sàng lọc sớm các ý tưởng, giảm quá trình thử - sai và rút ngắn chu kỳ nghiên cứu.

Ngoài ra, Top 15 còn có những nền tảng AI phục vụ quản trị dữ liệu, pháp lý, vận hành hạ tầng công nghệ, xử lý video, sức khỏe tinh thần và số hóa di sản. Onflow Vietnam, chẳng hạn, sử dụng AI chuyển dữ liệu quét di tích và hiện vật thành mô hình 3D phục vụ game, phim ảnh, bảo tàng số và trải nghiệm thực tế tăng cường, thực tế ảo.

Theo ban tổ chức, 15 giải pháp được lựa chọn dựa trên 5 nhóm tiêu chí gồm tác động kinh tế - xã hội, đổi mới sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ, tính bền vững, khả năng mở rộng, đạo đức và trách nhiệm trong phát triển AI. Các sản phẩm đều do người Việt phát triển, đã được thử nghiệm hoặc triển khai thực tế.

Ông Lê Hồng Việt, Tổng giám đốc FPT Smart Cloud, thành viên Liên minh AI Âu Lạc, cho rằng hơn 400 lượt ghi danh cho thấy sự quan tâm của giới nghiên cứu, kỹ sư, startup và doanh nghiệp đối với phát triển, ứng dụng AI tại Việt Nam. Các hồ sơ cũng thể hiện sự đa dạng của những bài toán AI đang được sử dụng để giải quyết trong nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Tại vòng tiếp theo, 15 đội sẽ thuyết trình và trao đổi trực tiếp với Hội đồng Sơ khảo. Các giải pháp được lựa chọn sẽ bước vào vòng chung khảo dự kiến diễn ra tháng 11. Giải pháp xuất sắc nhất dự kiến được công bố và nhận giải thưởng một triệu USD vào tháng 12/2026.