Xuất bản ngày 11/09/2026 10:12 AM

Xây dựng Luật Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam để khơi thông nguồn lực

(VTC News) -

Việc xây dựng một đạo luật chuyên ngành không chỉ là đòi hỏi tất yếu của thực tiễn, mà còn là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn thể chế để khơi thông nguồn lực đầu tư.

Sự bùng nổ công nghiệp văn hóa ở Việt Nam

Kể từ Quyết định số 1755/QĐ-TTg năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển, công nghiệp văn hóa (CNVH) Việt Nam đã bước qua giai đoạn định hình khái niệm để trở thành một cấu phần thực chứng của nền kinh tế.

Đến giai đoạn 2025 - 2026, toàn ngành văn hóa, thể thao và du lịch đặt mục tiêu tăng trưởng CNVH đạt từ 10% trở lên mỗi năm. Thực tiễn thị trường ghi nhận sự gia tăng thị phần nội địa và doanh thu xuất khẩu ở các nhóm ngành trọng điểm như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế sáng tạo và trò chơi điện tử.

Concert “Anh trai vượt ngàn chông gai 2026” diễn ra trong 2 ngày 17-18/10 tại TP.HCM có quy mô gần 100.000 khán giả, minh chứng cho sự bùng nổ của ngành Công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Concert “Anh trai vượt ngàn chông gai 2026” diễn ra trong 2 ngày 17-18/10 tại TP.HCM có quy mô gần 100.000 khán giả, minh chứng cho sự bùng nổ của ngành Công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Các không gian sáng tạo tư nhân và mô hình hợp tác công tư (PPP) quy mô vừa và nhỏ đã bắt đầu định hình một chuỗi cung ứng dịch vụ văn hóa đa dạng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa và hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, sự bùng nổ về mặt quy mô này đang bộc lộ rõ “độ trễ” của hệ thống thể chế. Sự phát triển vượt trước của thị trường đang vấp phải rào cản từ một khung pháp lý phân mảnh.

Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo liên tục vướng mắc trong việc định giá tài sản trí tuệ (IP). Đặc thù của sản phẩm văn hóa là tài sản vô hình, trong khi hệ thống ngân hàng thiếu hành lang pháp lý để thẩm định và coi IP là tài sản thế chấp hợp lệ, khiến việc tiếp cận tín dụng của các startup văn hóa gặp nhiều bế tắc.

Cùng với đó, cơ chế bảo vệ bản quyền trên môi trường số chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, đặt các chủ thể sáng tạo trước rủi ro thất thoát doanh thu thương mại. Thực tế này minh chứng quy mô thị trường hiện tại đã vượt quá giới hạn điều chỉnh của các quy định nằm rải rác ở Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Đầu tư hay các nghị định chuyên ngành đơn lẻ.

Quyết tâm của bộ máy chính trị

Đối diện với những rào cản thực tiễn, bộ máy chính trị đã thể hiện quyết tâm cụ thể hóa các mục tiêu phát triển bằng hệ thống chỉ tiêu định lượng minh bạch và cơ chế tháo gỡ đồng bộ. Đáng chú ý, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã thiết lập một cột mốc thể chế quan trọng khi cam kết ấn định tỷ lệ chi ngân sách Nhà nước tối thiểu 2% cho lĩnh vực văn hóa. Mục tiêu vĩ mô được xác lập rõ ràng: CNVH phấn đấu đóng góp 7% GDP vào năm 2030.

Song song với các chỉ tiêu tài chính, tư duy quản lý Nhà nước về văn hóa đang chứng kiến sự dịch chuyển chiến lược từ phương thức quản lý hành chính đơn thuần sang tư duy quản lý kiến tạo. Định hướng mới yêu cầu thiết lập cơ chế ưu đãi đặc thù về thuế thu nhập doanh nghiệp, ưu đãi thuế giá trị gia tăng và hỗ trợ tiếp cận quỹ đất cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Yếu tố văn hóa bắt buộc phải được lồng ghép như một tiêu chí đánh giá trong các quy hoạch, dự án phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương.

Xuyên suốt từ Chỉ thị 30/CT-TTg năm 2024 của Thủ tướng Chính phủ đến các nghị quyết hiện hành, thông điệp điều hành được duy trì nhất quán: chấm dứt tình trạng ban hành chính sách chắp vá, xây dựng một khung pháp lý thống nhất nhằm giải phóng sức sáng tạo.

Tiền đề đầu tiên

Bước đi cụ thể để hiện thực hóa chủ trương kiến tạo là quá trình xây dựng Dự luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Cuộc họp ngày 8/09/2026 giữa Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đánh dấu cột mốc thống nhất các vấn đề trọng tâm, qua đó hoàn thiện hồ sơ dự án luật (dự kiến gồm 9 chương, 53 điều) để chính thức báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào ngày 24/09/2026.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội và Bộ VHTTDL làm việc về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hoá. (Ảnh: Bộ VHTTDL)

Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội và Bộ VHTTDL làm việc về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hoá. (Ảnh: Bộ VHTTDL)

Định hướng cho quá trình soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh nguyên tắc lập pháp: luật phải được thiết kế theo tiêu chí “gọn, rõ, trực diện”. Đạo luật này đóng vai trò định hình hệ sinh thái, chức năng chính là lấp đầy các khoảng trống pháp luật, không chồng chéo với các luật chuyên ngành khác và không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính.

Dự thảo Luật hiện tập trung vào 6 nhóm chính sách then chốt. Trong đó, hai mũi nhọn đột phá trực tiếp giải quyết các điểm nghẽn thị trường là: số hóa công cụ thương mại hóa tài sản trí tuệ và thiết lập cơ sở pháp lý để thu hút nguồn vốn đầu tư tư nhân, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào hạ tầng văn hóa số.

Khi vòng đời của tài sản trí tuệ được quản lý minh bạch trên không gian số và pháp luật bảo hộ quy trình định giá, ngành CNVH sẽ có đủ cơ sở để hình thành một thị trường vốn chuyên biệt.

Việc sớm hoàn thiện và thông qua đạo luật chuyên ngành này là tiền đề pháp lý quan trọng nhất để công nghiệp văn hóa Việt Nam bứt tốc trong kỷ nguyên mới.

Nhận tin VTC News trên Google
Thêm VTC News làm nguồn ưu tiên để thấy tin tức mới thường xuyên hơn trên Google.
Theo dõi
Bình luận
paper plane
vtcnews.vn
Cùng chuyên mục
Robert Pattinson thành James Bond mới

Robert Pattinson thành James Bond mới

Nam diễn viên Robert Pattinson được xác nhận đảm nhận vai điệp viên 007, kế nhiệm Daniel Craig trong phần phim James Bond tiếp theo.