Trưởng ban Tổ chức Trung ương: Chặn việc lập 'doanh nghiệp ma' trục lợi thuế

Nội dung trên được Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đưa ra trong phiên thảo luận tổ chiều 17/10, khi góp ý về dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đánh giá về mức độ tham gia thị trường cũng như tình hình rút lui của doanh nghiệp trong thời gian qua, ông Nguyễn Duy Ngọc cho rằng đang có những số liệu rất đáng suy nghĩ. Cụ thể, trong 9 tháng qua, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường lên tới 172.000, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới là 149.000.

Từ thực tế này, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc khẳng định việc sửa đổi toàn diện Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở thời điểm hiện tại là hoàn toàn đúng đắn.

Đóng góp ý kiến cụ thể vào dự thảo Luật, ông Nguyễn Duy Ngọc đặc biệt lưu ý yêu cầu xây dựng hệ thống thông tin doanh nghiệp gắn với cơ sở dữ liệu quốc gia.

Các quy định trong dự thảo Luật phải bảo đảm việc vận hành, khai thác hiệu quả hệ thống thông tin doanh nghiệp gắn chặt với chiến lược chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, cần đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan quản lý doanh nghiệp với cơ quan thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh việc minh bạch hóa thông tin thông qua dữ liệu sẽ giúp ngăn chặn tình trạng trục lợi chính sách ưu đãi và lập “doanh nghiệp ma” để mua bán hóa đơn, chiếm đoạt tiền thuế giá trị gia tăng.

Về lộ trình thực hiện, ông Nguyễn Duy Ngọc đề nghị gắn việc triển khai luật với tiến trình chuyển đổi số quốc gia, trong đó có chiến dịch 100 ngày hoàn thành dữ liệu và tháo gỡ các điểm nghẽn về kết nối.

Dữ liệu phải bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” và duy nhất, vừa tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp chân chính, vừa hạn chế triệt để các vi phạm pháp luật.

Một vấn đề khác được ông Nguyễn Duy Ngọc quan tâm là khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nhóm doanh nghiệp này hiện chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp, nhưng tỷ lệ tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thức mới chỉ đạt khoảng 10-20%. Đây là hạn chế rất lớn đòi hỏi phải có giải pháp tháo gỡ thực chất.

Từ kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn trong nước, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương gợi mở mô hình kết nối “ba nhà”: nhà trường - trung tâm đổi mới sáng tạo - doanh nghiệp khởi nghiệp.

Dẫn chứng mô hình Trung tâm Đổi mới sáng tạo tại Đại học Bách khoa Hà Nội, được phát triển trên cơ sở học hỏi kinh nghiệm từ Đại học Aalto (Phần Lan), ông cho biết sinh viên có ý tưởng nghiên cứu sẽ được trung tâm hỗ trợ hoàn toàn miễn phí.

“Khi ý tưởng phát triển thành doanh nghiệp khởi nghiệp, Nhà nước và các đơn vị hỗ trợ sẽ dành quỹ đất cho đăng ký thành lập, miễn các khoản thuế và tiền thuê đất ban đầu để ‘nuôi dưỡng’ doanh nghiệp. Đến khi trưởng thành, doanh nghiệp sẽ bước ra khỏi khu vực hỗ trợ để tự lập và phát triển”, ông Nguyễn Duy Ngọc nêu.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho rằng đây là kinh nghiệm thực tiễn cần nghiên cứu, đưa vào các tiêu chí, chính sách hỗ trợ trong dự thảo Luật.

Liên quan đến việc xác định đối tượng thụ hưởng chính sách, ông Nguyễn Duy Ngọc đề nghị các tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa, như vốn, doanh thu, lợi nhuận, đất đai, lao động và công nghệ, phải phản ánh đúng bản chất, quy mô và tình hình hoạt động thực tế của doanh nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Duy Ngọc lưu ý cơ quan soạn thảo cần rà soát tính đồng bộ giữa dự thảo Luật với các luật chuyên ngành, đặc biệt là Luật Doanh nghiệp, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đối với quy định trích một tỷ lệ phần trăm từ thu nhập tính thuế để lập Quỹ phát triển khoa học công nghệ, ông đề nghị nghiên cứu kỹ để bảo đảm thống nhất với pháp luật hiện hành.

Trưởng ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh quỹ này phải được sử dụng đúng mục đích, phục vụ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, tạo động lực để doanh nghiệp lớn mạnh, thay vì dùng để chi trả tiền lương hoặc các khoản chi phí quản lý thường xuyên.