TP.HCM đề xuất giữ nguyên 168 xã, phường, đặc khu

Theo nội dung được nêu tại Tờ trình về kết quả thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM trong việc tiếp tục nghiên cứu phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, UBND TP.HCM cho biết qua tổng hợp báo cáo, tự rà soát của 168 phường, xã, đặc khu, có 165 địa phương đề xuất giữ nguyên hiện trạng.

Ba địa phương đề xuất phương án sắp xếp, gồm phường Khánh Hội, phường Xóm Chiếu (thuộc Quận 4 cũ) và xã Long Sơn (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ).

Với 3 xã phường đề xuất phương án sắp xếp, phường Xóm Chiếu đề xuất sáp nhập 3 phường Khánh Hội, Vĩnh Hội và Xóm Chiếu thành một phường mới.

Phường Khánh Hội cũng đưa ra phương án tương tự, hoặc nhập 3 phường này với một phường giáp ranh khác, để mở rộng không gian phát triển.

Với xã Long Sơn, địa phương từng nghiên cứu 3 phương án, trong đó có đề xuất nhập với phường Tân Hải. Tuy nhiên, phường Tân Hải mong muốn giữ ổn định đơn vị hành chính hiện tại.

UBND TP.HCM nhận định nếu nhập Khánh Hội, Vĩnh Hội và Xóm Chiếu, đơn vị mới có diện tích khoảng 4,18km², vẫn thấp hơn tiêu chuẩn là 5,5km². Hồ sơ của Khánh Hội và Xóm Chiếu cũng chưa thể hiện việc lấy ý kiến, trao đổi với các địa phương giáp ranh theo yêu cầu.

Ngoài ra, theo UBND TP.HCM, Khánh Hội và Xóm Chiếu được hình thành trước thời điểm Nghị quyết số 112/2025 của UBTV Quốc hội có hiệu lực, nên hiện không thuộc trường hợp phải đánh giá lại tiêu chuẩn diện tích.

Với Long Sơn, vì các bên chưa đạt được sự thống nhất, chưa có phương án hoàn chỉnh và chưa chứng minh được tính cấp thiết, nên UBND TP.HCM đề nghị trước mắt chưa điều chỉnh.

Việc giữ nguyên hiện trạng xã phường hiện tại, theo UBND TP.HCM, còn nhằm tránh xáo trộn tổ chức bộ máy, dữ liệu hành chính và địa chỉ của người dân, doanh nghiệp; đồng thời không làm ảnh hưởng tiến độ quy hoạch, giải phóng mặt bằng, xây dựng metro, đường sắt và các dự án trọng điểm.

Thành phố cho rằng việc nghiên cứu điều chỉnh địa giới khu vực này nên được tiến hành sau khi quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm được thông qua.

Đối với 52 xã phường đề xuất giữ nguyên nhưng chưa đảm bảo tiêu chí diện tích, quy mô dân số, ngoài đặc thù như Côn Đảo và Thạnh An thì các xã phường này với những kết quả đạt được trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, qua rà soát, đánh giá, chưa phát sinh bất hợp lý nào.

Đồng thời, theo khoản 3 Điều 12 Nghị quyết số 112/2025 về điều khoản chuyển tiếp đối với các đơn vị hành chính được thành lập trước ngày 1/1/2026 thì không phải đánh giá lại tiêu chuẩn.

Cùng với đó, một số xã có diện tích tự nhiên dưới 30km² xây dựng Đề án thành lập phường trên cơ sở nguyên trạng, đã được HĐND TP thông qua chủ trương. Sau khi được UBTV Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập 4 phường thì các phường này được áp dụng tiêu chuẩn diện tích tự nhiên là 5,5 km².

Từ các kết quả nêu trên, UBND TP.HCM kiến nghị đề xuất giữ nguyên hiện trạng xã phường.

Việc tiếp tục giữ nguyên hiện trạng trong giai đoạn trước mắt là cần thiết, để ổn định tổ chức bộ máy, quản lý tài sản công và tổ chức tài chính - kế toán, hệ thống thông tin và dữ liệu tài chính - ngân sách; tập trung thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng cuối năm 2026, trọng tâm là tập trung vào mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10%.

Việc tránh xáo trộn cũng sẽ không làm gián đoạn đến quá trình triển khai các dự án (thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, cấp phép xây dựng...); bảo đảm tính liên tục trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý nhà nước trong quá trình triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, như quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, các định hướng thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Việc đảm bảo tính ổn định, không gây xáo trộn, sẽ không làm ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp.

Đồng thời, đảm bảo tính ổn định của tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động đang làm việc và gây lãng phí nguồn lực.

Do vậy, UBND TP.HCM trình Đảng ủy UBND TP báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy xem xét chủ trương giữ nguyên 168 đơn vị hành chính cấp xã.

Giai đoạn 2026-2030, TP.HCM sẽ tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, chuyển đổi số, cải cách hành chính và cơ cấu đội ngũ cán bộ theo khối lượng công việc thực tế.

Cũng theo UBND TP.HCM, sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hoạt động tại các phường, xã, đặc khu cơ bản ổn định, liên tục và thông suốt; chưa ghi nhận bất hợp lý đáng kể trong quá trình vận hành.

Thành phố đã phân cấp, ủy quyền khoảng 1.008 nhiệm vụ trên 9 lĩnh vực thông qua 87 quyết định từ ngày 1/7/2025 đến nay.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số và dịch vụ công trực tuyến, đã rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao tính minh bạch. Người dân, doanh nghiệp giảm thời gian đi lại, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính.

Bộ máy hành chính đã chuyển từ phương thức quản lý hành chính theo chiều dọc sang mô hình quản trị địa phương theo hướng “gần dân - sát dân - phục vụ người dân tốt hơn”, phù hợp yêu cầu xây dựng chính quyền đô thị hiện đại.

Mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp từng bước được cải thiện, nhất là trong các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống dân sinh.

Theo UBND TP.HCM, Thành phố là đơn vị hành chính loại đặc biệt, với quy mô dân số hơn 16 triệu người, diện tích tự nhiên 6.772,65 km², gồm 168 xã phường, đặc khu. Đây là địa phương có số lượng đơn vị hành chính cấp xã cao nhất cả nước.

Phân loại theo quy định tại Nghị định số 307/2025/NĐ-CP của Chính phủ, Thành phố có 153 đơn vị hành chính cấp xã loại I và 15 đơn vị hành chính cấp xã loại II.

Theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thành phố có 114/168 phường, xã đảm bảo đạt tiêu chuẩn diện tích tự nhiên và quy mô dân số.

Có 54/168 phường, xã, đặc khu chưa đảm bảo về tiêu chuẩn diện tích tự nhiên hoặc quy mô dân số.